Tramp Eron urushida g‘alaba qozonganini e’lon qilib, NATOdan chiqish bilan tahdid qilmoqda

«Politico» nashrining Oq uydagi manbalariga tayanib xabar berishicha, Tramp o‘z nutqida barcha harbiy maqsadlarga erishilganini da’vo qilib, amalda g‘alabani e’lon qilmoqchi. Trampning sobiq strategi Stiv Bennonning so‘zlariga ko‘ra, prezidentning pozitsiyasi shunday bo‘ladi: «Men keldim, ko‘rdim va zabt etdim. Endi biz ketamiz, ammo qolgan muammolar — Yevropa va Fors ko‘rfazi amirliklarining ishi».

Tramp ushbu murojaati bilan nafaqat amerikalik saylovchilarni, balki neft narxi 100 dollardan oshib ketganidan sarosimaga tushgan Uoll-strit investorlarini ham tinchlantirishga urinadi. Prezident ijtimoiy tarmoqlarda Eron allaqachon «o‘t ochishni to‘xtatishni so‘raganini» ta’kidlagan bo‘lsa-da, buning uchun asosiy shart sifatida Ho‘rmuz bo‘g‘ozini to‘liq ochishni qo‘ygan.

NATO bilan aloqalar uzilmoqda

Ushbu urushning eng kutilmagan natijasi AQSH va NATO o‘rtasidagi nizo bo‘ldi. Tramp Yevropa ittifoqchilarini «qo‘rqoqlik»da va Eronga qarshi operatsiyada yordam bermayotganlikda ayblamoqda. Ayniqsa, Italiya va Buyuk Britaniya AQSH harbiy samolyotlari uchun o‘z havo hududini yopib qo‘ygani Oq uyni g‘azabga keltirgan.

Tramp «The Telegraph» nashriga bergan intervyusida NATOni «qog‘ozdan yasalgan yo‘lbars» deb atadi va AQSHning ushbu alyansdagi ishtirokini qayta ko‘rib chiqishini, hatto undan chiqib ketishi mumkinligini ochiq aytdi. Trampning fikricha, yevropaliklar o‘z xavfsizligi uchun pul to‘lamay, faqat AQSHdan kafolat talab qilishmoqda. «Boring, o‘z neftingizni o‘zingiz himoya qiling!» — deya xitob qildi prezident.

Ho‘rmuz bo‘g‘ozi — kimning muammosi?

Tramp Erondagi harbiy kampaniyani yakunlash orqali o‘zi uchun «chiqish yo‘li»ni izlamoqda. Biroq Ho‘rmuz bo‘g‘ozi hamon bloklangan va Eron nazoratida qolmoqda. Trampning yangi strategiyasiga ko‘ra, ushbu xalqaro suv yo‘lini ochish mas’uliyati endi AQSHning emas, balki energiya resurslariga qaram bo‘lgan Yevropa va mintaqa davlatlarining yelkasiga yuklanadi.

Yevropalik diplomatlar esa Trampning bu harakatlarini «innovatorlikdan rieltorlikka o‘tish» deb baholashmoqda. Ularning fikricha, Vashington endi umumiy qadriyatlar uchun emas, faqat iqtisodiy manfaat va pul uchungina xavfsizlik kafolatlarini berishga tayyor.

Bu orada Yaqin Sharqqa yana 2 500 nafar amerikalik dengiz piyodalari yo‘l olgan, bu esa Trampning «urush tugamoqda» degan gaplariga qaramay, vaziyat hamon qaltis ekanidan dalolat beradi.