Ichki valuta bozori: eksport kamayib, kreditlar o‘sdi
Markaziy bank ma’lumotlariga ko‘ra, ichki valuta bozorida ishlab chiqarish uchun valuta xaridlari ulushi qisqargan, kredit to‘lovlari va iste’mol tovarlari bo‘yicha xarajatlar esa oshgan.
2026 yil yanvar oyi yakuniga ko‘ra, ichki valuta bozorida ham talab, ham taklif tarkibida sezilarli o‘zgarishlar kuzatildi. Ishlab chiqarish uchun valuta xaridlari ulushi qisqargan bo‘lsa, kredit to‘lovlari va iste’mol tovarlari bo‘yicha xarajatlar oshgan. Shu bilan birga, valuta sotishda eksportning ulushi keskin pasaygan.
Ishlab chiqarish ulushi kamaydi
2025 yil yanvar oyida valuta xaridlarining 52,7 foizi ishlab chiqarish uchun asbob-uskunalar, tovar va xizmatlarga to‘g‘ri kelgan edi. 2026 yil yanvar oyida bu ko‘rsatkich 49,1 foizga tushdi. Ya’ni ishlab chiqarish ehtiyojlari uchun valuta xaridlari ulushi 3,6 foiz punktga qisqargan.
Xorijiy valutadagi kreditlarni so‘ndirish uchun xarid qilingan valuta ulushi 24,0 foizdan 25,3 foizga oshgan. Bu tashqi qarz majburiyatlari bo‘yicha to‘lovlar salmog‘i ortib borayotganini ko‘rsatadi.
Dori mahsulotlari va xalq iste’moli tovarlari uchun valuta xaridlari 19,7 foizdan 21,3 foizga ko‘tarilgan. Bu import qilinadigan iste’mol mahsulotlariga talab yuqori saqlanayotganini anglatadi.
“Boshqalar” toifasi 3,2 foizdan 3,9 foizga oshgan. Xorijiy investorlar repatriatsiyasi esa har ikki yilda ham 0,4 foiz darajasida o‘zgarishsiz qolgan.
Qisqacha aytganda, 2026 yil yanvar oyida ishlab chiqarish ulushi biroz qisqargan, kredit to‘lovlari va iste’mol tovarlari bo‘yicha valuta xaridlari esa oshgan. Bu ichki valuta bozorida talab tarkibida ma’lum darajada qayta taqsimlanish yuz berayotganini ko‘rsatadi.
Valuta sotishda eksport ulushi keskin kamaydi
Valuta sotish manbalarida eng katta o‘zgarish eksportda qayd etildi. 2025 yil yanvar oyida sotilgan valutaning 50,4 foizi eksport tushumi hissasiga to‘g‘ri kelgan bo‘lsa, 2026 yil yanvar oyida bu ko‘rsatkich 39,6 foizga tushgan. Ya’ni eksport ulushi 10,8 foiz punktga kamaygan.
Shu bilan birga, valutadagi kreditlarning sotilishi ulushi sezilarli oshgan. 2025 yilda 27,5 foizni tashkil etgan ushbu ko‘rsatkich 2026 yil yanvar oyida 34,5 foizga yetgan. Bu kredit mablag‘lari orqali valuta taklifi ortib borayotganini ko‘rsatadi.
Boshqa manbalar hissasi ham 19,1 foizdan 22,6 foizga ko‘tarilgan. Foydalanilmagan chet el valutasini qayta sotish ulushi esa 3,0 foizdan 3,3 foizga o‘sgan.
Umuman olganda, 2026 yil yanvar oyida valuta sotish tarkibida eksport ulushi qisqargan, kreditlar va boshqa manbalar hissasi esa oshgan. Bu valuta taklifi manbalari tarkibida qayta taqsimlanish yuz berayotganini ko‘rsatadi.
