Ўзбекистонликлар нақд пулдан кўра кўпроқ карта ишлатишни афзал кўрмоқда
2025 йил давомида банк карталарига 1,5 квдрлн сўмлик маблағлар кирим қилинган. Бу кўрсаткич 2024 йилга нисбатан 1,4 баробарга ошган. Аммо банк карталардаги пулларни нақдлаштириш улуши улуши ўтган йилга қараганда 3 фоизга камайган.
Марказий банк 2025 йил учун Нақд пул муомаласи бўйича шарҳни эълон қилди.
Қайд этилишича, 2025 йилда нақд ва терминаллар орқали умумий 1,1 квдрлн сўм пул тушумлари қабул қилинган. Ўтган йилда бу кўрсаткич 840 трлн сўмни ташкил қилган эди.
Сўнгги йиллардаги натижаларга қараганда банкларга умумий пул тушумларида терминал (шу жумладан, мобил иловалар) орқали тушумлар улуши ортганини кўриш мумкин: 2023 йилда 38 фоиз, 2024 йилда 40 фоиз, 2025 йилда 43 фоизни ташкил этган.
Савдо ва хизматлар соҳасида ҳам терминал тушумлари ўтган йилга нисбатан 4 фоизга ошган.
Нақд пулнинг банклар орқали айланмаси
2025 йилда банкларга нақд пул тушумлари 23 фоизга ўсиб, 615 трлн сўм бўлган. Хусусан, банк хизматлари: омонатлар, кредит қайтарилиши, хорижий валюталарни сотишдан нақд пул тушумлари 60 трлн сўмга, савдо тушумлари 25 трлн сўмга ва пуллик хизматлардан тушумлар 16 трлн сўмга кўпайган.
2025 йилда банк кассалари ва банкоматлардан жами берилган нақд пуллар 2024 йилга нисбатан 25 фоизга ошиб, 635 трлн сўмни ташкил этган.
Бу ҳолат асосан банк карталаридан нақд пул ечиш ҳажмининг 54 трлн сўмга, банклар томонидан аҳолидан нақд чет эл валютасини сотиб олиш учун берилган нақд пуллар ҳажмининг 27 трлн сўмга ҳамда аҳолининг омонат ҳисобварақларидан нақд пул ечиши 18 трлн сўмга ўсиши ҳисобига юзага келган.
Шунингдек, банкларга тушган ва чиқим қилинган нақд пуллар ўртасидаги фарқ Марказий банк томонидан муомалага қўшимча нақд пулларни чиқариш орқали таъминлаб борилган.
Нақд пулдан кўра карта орқали тўловлар кўпаймоқда
2025 йилда банкнотлар умумий сони 262 млн донага кўпайган бўлишига қарамай, одамлар нақд пулдан камроқ фойдаланишмоқда. Буни банк карталардаги пулларнинг нақдлаштириш кўрсаткичлари пасайганида кўриш мумкин.
2025 йилда банк карталарига кирим қилинган маблағлар 1,5 квдрлн сўмни ташкил қилган. Бу 2024 йилга нисбатан 1,4 баробар кўп.
2025 йилда банк карталаридаги 279 трлн сўм маблағлар нақдлаштириб олинган. Аммо нақдлаштириш улуши охирги икки йил билан солиштирилганда 5 фоизга камайганини кўриш мумкин.
Маълумот учун: 2025 йил нақд пуллар миқдори 15 трлн сўмга кўпайиб, 68 трлн сўмга етган. Умумий пул массаси эса 379 трлн сўмгача ўсди. Шунингдек, 2025 йил давомида аҳоли қўлида 100 000 сўмлик банкнотлар улуши сезиларли қисқариб, 200 000 сўмлик пуллар улуши ошган.
Teglar
