Рубио билан Регистондаги видео нега нотўғри талқин қилинди?

2026 йилнинг 19 октябр куни АҚШ Давлат котиби Марко Рубио Самарқанддаги Регистон майдонида журналистлар билан мулоқот қилди. Суҳбат давомида Ўзбекистоннинг давлат тили ва рус тилининг мамлакатдаги мақоми ҳақида қисқача сўз борди. Бу жараён тасвирланган видеопарча интернетда тарқалгач, гўёки Рубио маҳаллий журналистга нега ўзбек тилида эмас, айнан рус тилида гапираётганини айтгани ҳақида турли талқинлар урчиб кетди.

Бироқ эртаси куни бу воқеага ойдинлик киритилди: аниқланишича, тил борасидаги бу қисқа суҳбат маҳаллий журналист билан эмас, балки «Bloomberg» агентлиги мухбири Эрик Мартин билан бўлиб ўтган.

Регистондаги суҳбатда аслида нима бўлган эди?

Қайд этилишича, Рубио журналистдан маҳаллий тилни, яъни ўзбек тилини билиш-билмаслигини сўраган. Журналист эса рус тилини бироз билишини айтган. 

Шундан сўнг «Бу қайси тил, рус тилими? Рус тили бу ерда аллақачон расмий тил эмас, лекин кўпчилик шу тилда гаплашади, буни тушунаман», деган.

Ушбу қисқа диалогдан сўнг Украина билан боғлиқ саволга ўтилган. Журналист АҚШ ва Украина муносабатлари, хусусан, «Starshield» тизими ҳақида сўраган. Таъкидлаш жоизки, бу савол инглиз тилида берилган. Рубио бу саволга жавоб берар экан, Украинадаги уруш ва уни тезроқ якунлаш борасидаги ўз фикрларини баён қилган.

Нега видео нотўғри талқин қилинди?

Тарқалган видеодаги асосий муаммо шундаки, қисқагина парча умумий контекстдан юлиб олинган. Унда фақат Рубионинг тил ҳақидаги гапи эшитилади, аммо суҳбатдош кимлиги ва бу мулоқот аслида қандай бошлангани томошабинга қоронғи бўлиб қолаверади.

Рубионинг сўзлари гўёки Ўзбекистон медиа муҳитига қаратилган танқиддек туюлган.

Қозоғистоннинг «Ulysmedia» нашри ҳам бу воқеани ёритар экан, ҳолатни гўёки маҳаллий журналистларнинг рус тилида мурожаат қилгани билан боғлаган. Нашрнинг 19 октябрдаги хабарида Рубио Самарқанддаги матбуот анжуманида ўз суҳбатдошидан маҳаллий тилни билиш-билмаслигини сўрагани ҳақида ёзилган.

Регистонда Рубио билан мулоқотга киришган шахс аслида «Bloomberg» агентлиги мухбири Эрик Мартин бўлган. «Bloomberg»нинг ўз материалларида ҳам Мартин Давлат департаменти фаолиятини бевосита ёритувчи нуфузли журналистлардан бири сифатида қайд этилади.

Марко Рубионинг Ўзбекистонга ташрифи

АҚШ Давлат котиби Марко Рубио 2026 йил 18 октябрь куни Самарқандга келди. 19 октябрь куни у Ўзбекистон президенти Шавкат Мирзиёев билан учрашди, Марказий Осиёнинг беш давлати ва АҚШ ўртасидаги «С5+1» вазирлар учрашувида ҳамда Америка–Ўзбекистон ишбилармонлик ва инвестиция кенгашининг иккинчи йиғилишида иштирок этди. Ташриф давомида икки томонлама стратегик шериклик, савдо, инвестиция, хавфсизлик ва илғор технологиялар соҳасидаги ҳамкорлик муҳокама қилинди.

Ўзбекистон Президентининг матбуот хизматига кўра, Америка–Ўзбекистон ишбилармонлик ва инвестиция кенгаши йиғилишида умумий қиймати қарийб 12 млрд долларлик 54 та келишув ва истиқболли ташаббус шакллантирилган. Уларнинг асосий йўналишлари муҳим минералларни ўзлаштириш ва қайта ишлаш, энергетика, транспорт, қишлоқ хўжалиги, маълумотларни қайта ишлаш марказлари, сунъий интеллект ва рақамли технологиялардан иборат. Шунингдек, Ўзбекистон ва АҚШ ўртасидаги кенгайтирилган стратегик шериклик мулоқотининг биринчи йиғилиши ўтказилиб, коинотни тинч мақсадларда ўзлаштиришга қаратилган «Артемида» битимлари имзоланди. Маълумотларга кўра, йил бошидан бери икки мамлакат ўртасидаги савдо ҳажми 35 фоизга ошган.

Ташриф якунида Шавкат Мирзиёев Марко Рубиони «Буюк хизматлари учун» ордени, АҚШ президентининг махсус вакили Сержио Горни эса «Дўстлик» ордени билан тақдирлади. Регистон майдонида журналистлар билан суҳбатлашган Рубио Ўзбекистоннинг иқтисодий ўсишини юқори баҳолади, мамлакатни Марказий Осиёнинг «тамал тоши» деб атади ва америкалик компаниялар иштирокида янги келишувлар тузиш имкониятлари ҳақида гапирди.