Tarix va hunarmandchilik tutashgan makon: XVI asrga oid Baroqxon madrasasidan fotoreportaj
«Xastimom» majmuasida joylashgan Baroqxon madrasasi bugun nafaqat o‘zining salobatli me’morchiligi bilan, balki milliy hunarmandchilik an’analarini o‘zida jamlagan jonli maskan sifatida ham e’tiborni tortadi. Vaqt.uz fotomuxbiri Javhar Chorshanbiyeva asrlar sinovidan o‘tib, mahalliy va xorijiy sayyohlar bilan gavjum bo‘lgan ushbu tarixiy yodgorlik bo‘ylab sayr qilib, uning bugungi nafasini kadrlarga muhrladi.
Toshkentning tarixiy markazida qad rostlagan Baroqxon madrasasi XVI asrning o‘rtalarida (1531–1532-yillarda boshlanib, asr o‘rtalarida yakunlangan) Shayboniylar sulolasi vakili Navro‘z Ahmadxon — xalq orasida Baroqxon nomi bilan mashhur hukmdor tomonidan bunyod etilgan. O‘zida Movarounnahr me’morchiligining eng go‘zal namunalarini, niliy gumbazlar va sirkor koshinlarni mujassam etgan bu bino necha asrlik ijtimoiy o‘zgarishlar, vayronkor zilzilalar va zamonlar evrilishiga qaramay, o‘zining asl qiyofasi va salobatini saqlab qolishga muvaffaq bo‘ldi. Madrasa peshtoqidagi murakkab geometrik va nabotiy naqshlar bugun ham o‘tmishning yuksak madaniyatidan, ota-bobolarimizning me’moriy salohiyatidan so‘zlab turadi.
Bugungi kunda madrasa tom ma’noda tarixiy va madaniy merosimizni tirik ushlab turgan o‘ziga xos ochiq osmon ostidagi san’at markaziga aylangan.
Vaqtida tolibi ilmlar dars qilgan mo‘’jaz hujralar endilikda mohir hunarmandlarning ustaxonalariga aylantirilgan. Bu yerda yog‘och o‘ymakorlari, naqqoshlar, xattotlar va miniatyura ustalari o‘zlarining ko‘z nurini berib yaratgan noyob asarlarini bevosita jarayon ustida namoyish etishadi. Qadimiy devorlar orasida milliy esdalik sovg‘alari, sirkor idishlar va ipakka tushirilgan tasvirlar savdosi qizg‘in davom etadi. Bu muhit qaysidir ma’noda bir necha asr orqaga qaytib, Qadimiy Ipak yo‘lidagi gavjum va qaynoq bozorni yodga soladi.
Aynan mana shu tarixiy aura va tirik harakat uyg‘unligi sababli ham Baroqxon madrasasi mahalliy va xorijiy sayyohlar eng ko‘p tashrif buyuradigan go‘shalardan biridir. O‘zbekistonning boy madaniyatini o‘z ko‘zi bilan ko‘rish istagida kelgan xorijliklar ustalar ishini hayrat bilan kuzatsa, mahalliy ziyoratchilar majmuaning sokin fayzidan bahra oladi.
Har bir hujradan taralayotgan yog‘och isi, naqshlarning yorqin jilosi va majmua bo‘ylab turli tillarda yangrayotgan suhbatlar – bu yerda o‘tmish va bugunni yagona bir butunlikka aylantiradi. Obyektiv orqali kuzatuvchi uchun esa bu, shubhasiz, inson va tarix munosabatlarini ochib beruvchi bebaho vizual hikoyadir.
Teglar
