Яқин Шарқдаги можаро Ўзбекистон учун логистика синовига айланди

Яқин Шарқдаги уруш Ўзбекистон логистикаси учун жиддий синовга айланди ва мамлакат муқобил йўлларни тезкор излашга мажбур бўлди. Бу ҳақда Санкт-Петербург Европа университети Халқаро энергетика маркази директори Шамил Еникеев маълум қилди.

Асосий йўналишлар издан чиқди

Унинг таъкидлашича, АҚШ ва Исроилнинг Эрон билан можароси ҳамда Ҳўрмуз бўғозининг ёпилиши анъанавий савдо йўналишларини издан чиқарган.

Мутахассиснинг қайд этишича, Ўзбекистон денгизга чиқиш имконига эга эмаслиги сабабли, Эрон орқали ўтадиган йўлак асосий савдо каналларидан бири ҳисобланган. Минтақанинг Эрон билан юк ташиш ҳажмининг қарийб 18,9 фоизи Ўзбекистон ҳиссасига тўғри келган. Мазкур йўналишнинг тўсиб қўйилиши импорт ва транзит жараёнларига салбий таъсир кўрсатган.

Муқобил логистика йўналишлари

Феврал ойида муҳокама қилинган лойиҳалар — жумладан, Хитой—Қирғизистон—Ўзбекистон йўлини Эрон портлари ва Туркия билан боғлаш режалари Эронга берилган зарбалардан сўнг амалда ўз долзарблигини йўқотган.

Бундай шароитда Ўзбекистон компаниялари муқобил логистика йўналишларига ўтишга мажбур бўлмоқда. Хусусан, Қозоғистон ва Россия орқали ўтадиган шимолий йўналиш, Транскаспий йўлаги, Туркия портлари, шунингдек, Қирғизистон ва Тожикистон орқали ўтадиган янги маршрутлар фаол қўлланилмоқда.

Стратегик хулосалар ва таъсир

Еникеевнинг таъкидлашича, Яқин Шарқдаги инқироз дунё логистикасига жиддий таъсир кўрсатган бўлса-да, Ўзбекистон учун бу кўп векторли сиёсатнинг самарадорлигини намоён этган стресс-тест бўлди.

Унинг сўзларига кўра, Тошкент Эрон йўлагидан тўлиқ фойдаланишга улгурмаган ва мамлакат муқобил йўналишларни олдиндан шакллантириш орқали боши берк кўчага кириб қолишдан сақланиб қолган.

Экспертларнинг фикрича, Эрон логистикасидаги узилишлар Марказий Осиё иқтисодиётига катта зарба бермайди. Бироқ бу юк ташиш харажатларининг ошиши ва етказиб бериш муддатларининг узайишига олиб келиши мумкин.