Қирғизистон депутати: Ўзбекистондан гуруч контрабандаси сабабли фермерлар зарар кўряпти

Қирғизистон Жогорку Кенгеши депутати Бурун Аманова бугун, 11 феврал куни парламентдаги йиғилишда мамлакатга Ўзбекистондан контрабанда йўли билан арзон нархда гуруч олиб кирилаётгани сабабли маҳаллий фермерлар касодга учраётганини айтди.

Унинг сўзларига кўра, Оқ-Турпак тумани фермерлари арзон ва ноқонуний гуруч боис рақобат қила олмаётганидан депутатга шикоят қилган.

«Улар импорт қилинаётган гуруч билан рақобатлаша олмайди ва шунинг учун ҳам зарар кўрмоқда. Айтишларича, олиб келинаётган гуруч Хитойники бўлиши ҳам мумкин. Вазирлар Маҳкамаси ушбу муаммони ҳал қилиш учун нима қилмоқда?», дея йиғилишда савол берди Бурун Аманова.​

Вазирлар Маҳкамаси раисининг ўринбосари – сув ресурслари, қишлоқ хўжалиги ва қайта ишлаш саноати вазири Бакит Торобаев гуруч контрабандаси ҳақида биринчи марта эшитаётганини айтган.

«Чегарачилар билан гаплашаман, Фитоназорат ҳам бор, бу борадаги чораларни кучайтирамиз. Бундан ташқари, яқинда менга Ўзбекистон вазири мурожаат қилиб, етишмовчилик туфайли биздан 32 минг тонна гуруч сўраганини айтиб ўтмоқчиман. Мен уларга бунча миқдорда гуруч бера олмаслигимизни айтдим», – дея қўшимча қилган Бакит Торобаев.

Бу борада Ўзбекистон Миллий статистика қўмитаси берган рақамларга қарасак, Ўзбекистон 2025 йилнинг январ-ноябр ойларида 11 та хорижий давлатга, 6,4 млн АҚШ долларлик 14,8 минг тонна гуруч экспортини амалга оширган. Энг кўп гуруч етказиб берилган давлатлар орасида Қирғизистон (2,4 минг тонна) Қозоғистон (8 минг тонна) ва Тожикистондан (3,4 минг тонна) кейин учинчи ўринни эгаллаган.

Бу биринчи марта эмас

Бундан олдинроқ, Жогорку Кенгешда сув масаласи ҳам кўтарилган эди. Унда депутат Умбетали Қидиралиев суғориш суви учун қўшни давлатлардан тўлов олинмаётганидан норозилик билдирган.

«Қирғизистон бу гидроиншоотларни сақлашдан иқтисодий фойда кўрмаяпти. Таъмирлаш, сувни сақлаш, дамбаларни таъмирлаш керак. Буларнинг бари катта харажат. Ҳатто Канада АҚШдан, Швеция эса Германиядан сув учун пул олади. Нега Қирғизистон ўз суви учун пул олмайди? Ахир бу халқаро ҳуқуқ-ку!» – деган эди Қидиралиев.

Бунга жавобан, Сув ресурслари, қишлоқ хўжалиги ва қайта ишлаш саноати вазири Бакит Торобоев «Қамбарота ГЭС-1» қурилишида Ўзбекистон ва Қозоғистон сувдан манфаатдор эканини очиқ билдирганини эслатди. Шунингдек, «Кампиробод» сувомбори Ўзбекистон билан 50/50 тамойили асосида бошқарилишини айтган эди.

«Бироқ президент Садир Жапаров таъмирлаш учун қўшнилардан пул олмаслик кераклигини айтган. Ўз кучимиз билан таъмирлаш ишларини олиб боришимизни айтган. Улар ўзлари хоҳиши билан ёрдам бериши мумкин. Биз мажбурламаймиз”, – деди Торобоев.

Шу тариқа, Қирғизистонда қисқа вақт ичида Ўзбекистон билан боғлиқ савдо ва сув масалаларида иккинчи бор танқидий баёнотлар янгради. Ҳозирча бу чиқишларга Ўзбекистон расмийлари ҳеч қандай муносабат билдирмади.