Россия иқтисодиётида пул оқимлари қулади: Марказий банк хавотир билдирмоқда

Россия Марказий банки маълумотларига кўра, жорий йилнинг биринчи чорагида кирувчи тўловлар ўтган йилнинг тўртинчи чорагига нисбатан ўртача 5 фоизга камайган.

Пасайиш суръати ой сайин тезлашмоқда: январда 2,4 фоиз, февралда 4,5 фоиз ва март ойида 8,1 фоизлик қулаш қайд этилган. Бундай чуқур пасайиш сўнгги бор фақат пандемия даврида кузатилган эди.

Йиллик ҳисобда пул оқимлари 11,4 фоизга қисқарган бўлса, инфляцияни ҳисобга олганда бу кўрсаткич 17 фоизлик реал инқирозни англатади. Регулятор буни биринчи навбатда хомашё нархларининг пастлиги билан изоҳламоқда.

Экспорт тушумлари тахминан икки ойлик кечикиш билан келгани сабабли, биринчи чоракда Россия нефт нархи минимал даражага тушган даврдаги маблағларни олди. Истеъмол талаби, чакана савдо ва кўчмас мулк билан боғлиқ тармоқларда ҳам тушумларнинг кескин пасайиши кузатилмоқда.

Нақд пулнинг қайтиши

Чакана савдодаги тушумларнинг пасайиши истеъмолчилар талабининг бошқа кўрсаткичларига зид келмоқда. Иқтисодчи Егор Сусиннинг таъкидлашича, март ойида интернет ва нақдсиз тўловлардаги узилишлар фонида иқтисодиётда нақд пулга бўлган талаб кескин ошган.

Бир ой ичида нақд пул айланмаси 1,6 фоизга, йиллик ҳисобда эса 12,2 фоизга ўсган. Гарчи пул массасида нақд пулнинг улуши ҳали ҳам паст бўлса-да, бир ой ичида меъёрдан 250-300 миллиард рубл кўп нақд пул ишлатилгани иқтисодиётдаги носоғлом тенденциядан далолат беради.

Ҳарбий саноат доминантлиги

Пул оқимларининг қисқариши Россия иқтисодиётида ўсишнинг амалда тўхтаганини ва фуқаролик сектори ҳарбий-саноат мажмуаси томонидан сиқиб чиқарилаётганини кўрсатмоқда. Айнан ҳарбий соҳага алоқадор тармоқлар умумий қулашни бироз юмшатиб турибди.

Марказий банк маълумотларига кўра, тайёр металл буюмлар, транспорт воситалари ишлаб чиқариш ва илмий тадқиқотлар каби тармоқларда кирувчи тўловлар ўсган. Шунга қарамай, хусусий бизнесда ишбилармонлик фаоллиги пасаймоқда ва феврал ойида 2022 йилдан бери илк бор манфий кўрсаткич қайд этилди.