ХВЖ Тожикистон иқтисодиётининг 2026-йилдаги ўсиш прогнозини 7,3 фоизга оширди
Бошқа халқаро молия ташкилотлари ҳам мамлакат иқтисодиёти юқори суръатларда ўсишини тахмин қилмоқда.
© vaqt.uzХалқаро валюта жамғармаси (ХВЖ) Тожикистон иқтисодиётининг 2026-йилдаги ўсиш прогнозини 7,3 фоизга, 2027-йил учун эса 6,8 фоизга оширди. Аввал жамғарма бу кўрсаткичларни мос равишда 6 фоиз ва 4,8 фоиз деб баҳолаган эди.
Янгиланган прогнозлар ХВЖнинг 13-октябр куни эълон қилинган «Жаҳон иқтисодиёти истиқболлари» ҳисоботида келтирилган.
Апрел ойидаги прогноз билан таққослаганда, жамғарма 2026-йил учун иқтисодий ўсиш баҳосини 1,3 фоиз бандга, 2027-йил учун эса 2 фоиз бандга оширган. Шунга қарамай, ХВЖ келгуси йилларда Тожикистон иқтисодиёти ўсиш суръати аста-секин секинлашишини айтмоқда.
Октябр ойидаги ҳисоботда Тожикистон иқтисодиёти бўйича прогноз нима сабабдан оширилганига алоҳида изоҳ берилмаган. ХВЖ январ ойида эълон қилган аввалги мамлакат ҳисоботида иқтисодий ўсишга хориждан келаётган катта миқдордаги маблағлар, ички талабнинг юқорилиги ва кончилик саноатининг ривожланиши ёрдам бераётгани қайд этилган эди.
Меҳнат мигрантлари юбораётган пул ўтказмалари ҳам мамлакат иқтисодиётида муҳим ўрин тутади. ХВЖ маълумотларига кўра, 2024-йилда Тожикистонга юборилган пул ўтказмалари мамлакат ялпи ички маҳсулотининг (ЯИМ) 48 фоизига тенг бўлган. Бу маблағлар аҳолининг истеъмол харажатларини ва ички талабни қўллаб-қувватлайди.
Бироқ жамғарма Тожикистон иқтисодиётининг пул ўтказмаларига кучли боғлиқлиги хавф туғдиришини ҳам таъкидлаган. Агар тожикистонлик мигрантлар ишлаётган мамлакатларда иқтисодий ўсиш секинлашса, Тожикистонга юбориладиган маблағлар камайиши мумкин. Бу эса мамлакат ичидаги талабнинг пасайишига олиб келиши эҳтимоли бор.
Инфляция прогнози ҳам оширилди
ХВЖ Тожикистонда нархлар ўсиши бўйича прогнозини ҳам бироз оширди. Жамғарма энди 2026-йилда инфляция 4,1 фоизни ташкил этишини айтмоқда. Аввал бу кўрсаткич 4 фоиз деб баҳоланган эди. 2027-йил учун инфляция прогнози эса 4,7 фоиздан 4,8 фоизга оширилди.
Бошқа халқаро ташкилотлар Тожикистон иқтисодиётини қандай баҳоламоқда?
Бошқа халқаро молия ташкилотлари ҳам Тожикистон иқтисодиёти юқори суръатларда ўсишини кутмоқда. Бироқ уларнинг кутилмалари бир-биридан бироз фарқ қилади. Жаҳон банки октябрь ойида Тожикистон иқтисодиётининг 2026-йилдаги ўсиш прогнозини 6,5 фоиздан 7,5 фоизга оширди. 2027-йил учун прогноз эса 5 фоиздан 6,2 фоизга кўтарилди.
Осиё тараққиёт банки (ОТБ) сентябр ойидаги ҳисоботида Тожикистон иқтисодиёти 2026-йилда 7 фоиз, 2027-йилда эса 6,8 фоизга ўсишини прогноз қилди. Банк 2026-йил учун аввалги баҳосини 7,3 фоиздан 7 фоизга туширди, 2027-йил прогнозини эса ўзгаришсиз қолдирди.
ОТБ 2026-йил учун прогнознинг пасайишини қисман Украинадаги урушнинг кучайиши ва бунинг ёқилғи таъминотига таъсири билан изоҳлади. Банкнинг таъкидлашича, бу ҳолат Тожикистон иқтисодиёти учун қўшимча қийинчиликларни юзага келтирмоқда. ОТБ 2026-йилда инфляция 4,5 фоиз, 2027-йилда эса 4,7 фоиз бўлишини кутмоқда.
Европа тикланиш ва тараққиёт банки (ЕТТБ) Тожикистон иқтисодиёти 2026-йилда 7,9 фоиз, 2027-йилда эса 7 фоизга ўсишини прогноз қилган. Банк маълумотларига кўра, иқтисодий ўсишга саноат, хизматлар соҳаси, қишлоқ хўжалиги, инфратузилмага киритилаётган инвестициялар ва пул ўтказмалари ёрдам бермоқда. 2026-йилнинг биринчи ярмида асосий капиталга инвестициялар ўтган йилнинг шу даврига нисбатан 35,9 фоизга, экспорт эса 57,2 фоизга ошган.
Евросиё барқарорлаштириш ва тараққиёт жамғармаси (ЕБТЖ) Тожикистон ЯИМи 2026-йилда 7,8 фоиз, 2027-йилда эса 6,7 фоизга ўсишини кутмоқда. Жамғарма келгуси йилда иқтисодий ўсиш секинлашиши мумкинлигини таъкидлаган. Бунга сабаб сифатида сўнгги йилларда ички талабни ошириб келган пул ўтказмалари оқими одатий даражага қайтиши мумкинлиги кўрсатилган.
2027-йил учун иқтисодий ўсиш прогнозлари
Бешта халқаро ташкилотнинг сўнгги прогнозларига кўра, Тожикистон иқтисодиёти 2027-йилда 6,2–7 фоиз оралиғида ўсиши мумкин.
— ЕТТБ: 7 фоиз
— ХВЖ: 6,8 фоиз
— ОТБ: 6,8 фоиз
— ЕБТЖ: 6,7 фоиз
— Жаҳон банки: 6,2 фоиз
Барча бешта ташкилот 2027-йилда иқтисодий ўсиш суръати сўнгги даврдагига нисбатан секинлашишини урғуламоқда. Келгуси йиллардаги иқтисодий ўсиш кўп жиҳатдан меҳнат мигрантлари юборадиган пул ўтказмалари, инвестициялар, саноатнинг ривожланиши, ташқи бозорлардаги вазият ва жаҳон иқтисодиётидаги ўзгаришларга боғлиқ бўлади.
Тожикистон Статистика агентлиги маълумотларига кўра, мамлакат иқтисодиёти 2025-йилда 8,4 фоизга, 2026-йилнинг биринчи ярмида эса 8,2 фоизга ўсган. Мамлакат ҳукумати 2026-йил якунида иқтисодий ўсиш 8,5 фоизга етишини кутмоқда.
