ЕТТБ Ўзбекистон иқтисодиёти 6,5 фоиз ўсишини прогноз қилди

Европа тикланиш ва тараққиёт банки Ўзбекистон иқтисодиётини 2026 йилда 6,5 фоиз, 2027 йилда эса 6 фоиз ўсиш прогнозини эълон қилди.

Европа Тикланиш ва тараққиёт банкининг минтақага оид янги ҳисоботида Марказий Осиё ва Мўғулистон минтақасида йил бошида юқори иқтисодий фаоллик кузатилгани, аммо аста-секин иқтисодий суръатлар мўтадиллашиш йўлига ўтаётганини маълум қилди.

Таҳлилга кўра, ўсишни ички истеъмол, инвестициялар ҳамда қурилиш ва хизматлар соҳаси қўллаб-қувватламоқда. Ишлаб чиқариш ҳам минтақада асосий драйверлардан бири бўлиб қолмоқда. Шу билан бирга, хизматлар соҳасининг кенгайиши ва қурилиш лойиҳаларининг кўпайиши иқтисодий ўсишга қўшимча туртки бермоқда.

Ташқи хавфлар

«Яқин Шарқдаги можароларнинг чўзилиши туфайли салбий таъсирлар кучайди, бу эса минтақанинг энг йирик савдо ва иқтисодий ҳамкорлари – Россия ва Хитойда энергия нархларининг ўзгарувчанлиги, таъминот занжиридаги узилишлар ва ўсишнинг секинлашишига олиб келди. Умуман олганда, ўсиш истиқболлари мустаҳкам бўлиб қолмоқда, аммо истиқболлар тобора кўпроқ ички ислоҳотлар суръатига ва ташқи зарбаларга чидамлиликни кучайтиришга қаратилган саъй-ҳаракатларга боғлиқ бўлиб бормоқда», – дейилади ҳисоботда.

Ўзбекистон

Ўзбекистоннинг иқтисодиёти 2026-йил биринчи чорагида ўтган йилнинг шу даврига нисбатан 8,7 фоизга ўсди. Бу кенг кўламли ўсиш истеъмолчилар томонидан бошқарилди. Пул ўтказмаларининг ўсиши ва иш ҳақининг кучли ўсиши хизмат кўрсатиш соҳасининг кенгайишига туртки бўлди.

Саноат ва қурилиш соҳалари янада кўпайиб, йилига мос равишда 8 фоиз ва 15,5 фоизга ўсди. Иқтисодиёт 2026-йилда 6,5 ​​фоизга ва 2027-йилда 6,0 фоизга ўсиши прогноз қилинмоқда. Асосий хавф сифатида Россиядаги иқтисодий пасайиш ва Яқин Шарқдаги можаронинг инфляцияга таъсири кўрилмоқда.

Қозоғистон

Қозоғистон иқтисодиёти 2026 йилда 4,7 фоизга, 2027 йилда эса 4,5 фоизга ўсиши прогноз қилинмоқда.

Қозоғистонда 2026 йил биринчи чорагида қурилиш, транспорт ва ишлаб чиқариш соҳалари ўз динамикасини сақлаб қолди, бироқ қазиб олиш саноати йиллик ҳисобда 11,4 фоизга қисқарди. Бу ҳолат Каспий қувур консорциуми (CPC) қувуридаги узилишлар ҳамда Тенгиз нефт конида содир бўлган ҳодиса билан боғлиқ бўлди.

Асосий капиталга инвестициялар 2026 йилнинг биринчи уч ойида ўтган йилнинг шу даврига нисбатан 6,4 фоизга ошди, бунда ишлаб чиқариш ва энергия таъминоти соҳаларида сезиларли ўсиш қайд этилди.

Асосий хавфлар қаторига нефт нархларининг ўзгарувчанлиги, CPC қувури ва бошқа нефт экспорт йўналишларида эҳтимолий янги узилишлар ҳамда Хитой ва Россия иқтисодиётларидаги секинлашув киради.

Қирғизистон

Қирғизистон иқтисодиёти 2026 йилда 8,7 фоизга, 2027 йилда эса 7,0 фоизга ўсиши прогноз қилинмоқда.

Қирғизистонда 2026 йил биринчи чорагида реал ЯИМ ўсиши асосан саноат, қурилиш ва савдо соҳалари ҳисобига таъминланди. Асосий капиталга инвестициялар йиллик ҳисобда 25,5 фоизга ошди, бу инфратузилма, энергетика ва уй-жой қурилишига йўналтирилган кучли инвестициялар билан изоҳланади.

Асосий қисқа муддатли хавф сифатида Европа Иттифоқининг апрел охирида қабул қилинган санкциялар пакети кўрсатилган бўлиб, у Қирғизистонга икки хил мақсаддаги товарлар экспортини чеклайди ҳамда молия ва логистика соҳалари устидан назоратни кучайтиради. Шунингдек, энергия нархларининг ошиши ва Россия иқтисодиётидаги секинлашув қўшимча салбий таъсирлар сифатида қайд этилган.

Тожикистон

Тожикистон иқтисодиёти 2026 йилда 7,9 фоизга, 2027 йилда эса 7 фоизгача ўсиши кутилмоқда.

Иқтисодиёт жорий йил биринчи чорагида йиллик ҳисобда тахминан 8 фоизга ўсди. Бу ўсиш савдо, транспорт ва коммуникация соҳаларидаги кенгайиш, шунингдек, саноат ишлаб чиқаришининг фаоллашуви ва электр энергияси ишлаб чиқариш ҳажмининг ортиши ҳисобига таъминланди.

Иш билан бандликнинг ошиши ва номинал иш ҳақларининг кўтарилиши реал даромадларнинг ўсишига олиб келди. Шу билан бирга, асосий капиталга инвестициялар йиллик ҳисобда 34,2 фоизга ошди, бу давлат харажатларининг юқори даражаси, жумладан Роғун ГЭС лойиҳасига йўналтирилган маблағлар билан изоҳланади.

Асосий заифлик омиллари қаторида Тожикистоннинг Россия иқтисодиётига кучли боғлиқлиги кўрсатилган бўлиб, у ердаги секинлашув пул ўтказмалари орқали аҳоли даромадларига салбий таъсир кўрсатиши мумкин. Шунингдек, Яқин Шарқдаги можаро билан боғлиқ инфляция босими қўшимча хавф сифатида баҳоланган.

Туркманистон

Туркманистон ЯИМ ўсиши 2026 ва 2027 йилларда 6,3 фоиз даражасида сақланиб қолиши прогноз қилинмоқда.

Туркманистон иқтисодиёти расмий манбаларга кўра, 2026 йил биринчи чорагида йиллик ҳисобда 6,3 фоизга ўсди. Бу ўсиш асосан нефт ва газ соҳасидаги юқори натижалар ҳисобига таъминланди.

Энергетика секторида қазиб олиш ва қайта ишлаш ҳажмлари режалаштирилган кўрсаткичлардан ошиб кетди, бироқ умумий саноат ишлаб чиқариши 2,4 фоизга нисбатан анча секинроқ ўсди. Қурилиш соҳаси эса давлат инвестициялари ва йирик инфратузилма лойиҳаларининг давом этиши орқали қўллаб-қувватланди.

Ҳукумат Галкиниш газ конини кенгайтиришнинг тўртинчи босқичини бошлади. Ушбу лойиҳа ўрта муддатли истиқболда иқтисодий фаолликка қўшимча туртки бериши кутилмоқда. Шу билан бирга, Туркманистоннинг газ экспорти асосан Хитой бозорига йўналтирилган бўлиб, бу ҳолат иқтисодиётни Хитойдаги талаб ўзгаришларига нисбатан сезгир қилади.

Умуман олганда, минтақа иқтисодиёти барқарор ўсишни сақласа-да, ташқи хавфлар ва геосиёсий омилларга тобора боғлиқ бўлиб қолмоқда. Шу боис ЕТТБ ички ислоҳотларни тезлаштириш ва иқтисодий барқарорликни кучайтириш муҳимлигини таъкидламоқда.