Германия қабристонларида қаҳвахоналар очиш оммалашмоқда

Германияда қабристон ҳудудида қаҳвахоналар фаолият юритиши янги ижтимоий анъанага айланиб бормоқда. Ушбу масканлар одамларга ёлғизлик ва яқинларини йўқотиш қайғусини енгиб ўтишга ёрдам бериб, қабристонларни мотам масканидан жамоатчилик учрашадиган янги ижтимоий майдонга айлантирмоқда. Бу ҳақда «Deutsche Welle» хабар берди.

Қайд этилишича, кўплаб шаҳарларда очиқ осмон остида фаолият юритаётган бундай қаҳвахоналарнинг айримлари жорий йилда илк бор совуқ тушиши билан ҳам ёпилмасликка қарор қилган.

Ташкилотчиларнинг таъкидлашича, куз ва қишнинг қисқа кунларида одамлар учун қаҳва устида суҳбатлашиш ва жамиятнинг бир қисми эканини ҳис қилиш имконияти янада муҳимроқ аҳамият касб этади.

Маълумотларга кўра, қабристонлардаги қаҳвахоналар ва норасмий учрашувлар бутун Бавария бўйлаб оммалашган. Улар орасида Мюнхендаги «Cafe Himmelb(l)au», Нюрнбергдаги «GießkannenCafe» ва Эрлангендаги «Cafe Kränzchen» лойиҳалари энг машҳурлари қаторига киради.

Кузатувлар шуни кўрсатмоқдаки, кўпчилик инсонлар айнан қабристон муҳитида суҳбат қуриш ва ўз фикрлари билан ўртоқлашишни осонроқ қабул қилмоқда.

Хусусан, Фюрт шаҳар қабристонида Бавариядаги биринчи мобил қаҳвахона олти йилдан бери ишлаб келмоқда. Ёз фаслида ҳар якшанба куни бу ерда йигирмага яқин одам йиғилади. Фюрт кўнгиллилар маркази ходими ва лойиҳа ташкилотчиси Леандер Вирт (Leander Wirth) махсус жиҳозланган юк велосипедидан ташриф буюрувчиларга қаҳва ва пишириқлар тарқатади. Бунинг эвазига фақатгина рамзий хайрия пули сўралади.

«Биз учрашувлар учун имкониятлар яратмоқчимиз», — дейди Вирт epd агентлигига берган интервьюсида.

Унинг қайд этишича, қабристон бундай мақсадлар учун бир қарашда туюлганидан кўра анча мос жой ҳисобланади. Бу ерда вақт секинроқ ўтиши, айримлар қабрларни парвариш қилаётган бир вақтда бошқалар хиёбонларда сайр қилиши, бундай муҳит ёлғизликдан қийналаётган ёки шунчаки мулоқотга муҳтож инсонлар ҳаётининг муҳим қисмига айланган.

Берлин — қабристон қаҳвахоналарининг кашшофи

Қабристонлардаги қаҳвахоналар ва норасмий мулоқот майдончалари аллақачон Бавария чегараларидан чиқиб, Берлин, Гамбург ва Шимолий Рейн-Вестфалия каби ҳудудларда ҳам фаол ишламоқда. Берлинда бундай маданият айниқса кенг ривожланган бўлиб, пойтахт мазкур йўналишнинг пионери ҳисобланади. 2006 йилда очилган «Café Finovo» кўп ҳолларда мамлакатдаги биринчи қабристон қаҳвахонаси сифатида тилга олинади.

«Visit Berlin» сайёҳлик портали ўтган май ойида шаҳардаги 11 та шундай қаҳвахона рўйхатини эълон қилди. Улар сафида Alter St.-Matthäus-Kirchhof қабристонидаги «Cafe Finovo», Georgen-Parochial-Friedhof қабристонидаги «Nonna Cafe», Sophienfriedhof II ҳудудидаги «Lisbeth» ва St.-Thomas-Kirchhof қабристонидаги «21 Gramm» қаҳвахоналари бор.

Қабристонларнинг ўзгараётган ижтимоий функцияси ва тадқиқотлар

Социологларнинг фикрича, кексалар тез-тез ёлғиз яшаётган ва анъанавий қўшничилик алоқалари сусайиб бораётган жамиятда бундай ташаббуслар ижтимоий яккаланишга қарши курашишга ёрдам беради. Бундай қаҳвахоналардаги суҳбатлар фақатгина ўлим ёки йўқотиш мавзусига бағишланмайди; меҳмонлар кундалик ҳаёт, оила, сиёсат, об-ҳаво ёки янгиликларни муҳокама қилишади.

Федерал қурилиш, шаҳар ва ҳудудий тадқиқотлар институти (BBSR) томонидан 2026 йилда эълон қилинган тадқиқотга кўра, қабристонларга бўлган муносабат ўзгармоқда.

Улар фақатгина мотам маскани бўлиб қолмасдан, аста-секин яшил дам олиш зоналари, экологик ва маданий ташаббуслар майдончаси ҳамда маҳаллий аҳоли учун учрашув жойларига айланиб бормоқда. Қаҳвахоналар эса анъанавий қабристонларни кўп функцияли жамоат маконларига айлантириш бўйича кенгроқ жараённинг бир қисми сифатида кўрилмоқда.

Қишки режалар ва васиятга киритилган қаҳвахона

Совуқ тушиши билан лойиҳаларнинг фаолияти турлича ташкил этилади. Нюрнбергда учрашувлар об-ҳаво имкон берган қадар давом эттирилиши режалаштирилган. Фюртдаги мобил қаҳвахона эса қиш мавсумида черков жамоат марказининг иссиқ биносига кўчирилади.

Ташкилотчи Леандер Вирт 90 ёшдан ошган бўлса-да, қаҳвахонадаги учрашувларга мунтазам келиб турган икки кекса ташриф буюрувчини ёдга олади. Уларнинг иккиси ҳам вафот этган ва ўзлари қаҳва ичиб, дўстлари билан суҳбатлашган айнан шу қабристонга дафн қилинган.

Хабарда айтилишича, улардан бири вафот этганидан сўнггина бу маскан у учун қанчалик муҳим бўлгани маълум бўлган: эркак ўз васиятномасида қабристон қаҳвахонаси учун минг евро маблағ қолдирган. Бу ҳолат кўплаб одамлар учун мазкур учрашувлар шунчаки қаҳва ва пишириқдан кўра каттароқ маънога эга эканини, бу ерда улар инсоний эътибор ва жамиятнинг бир қисми эканлигини ҳис қилишини кўрсатиши қайд этилган.