Ho‘rmuz bo‘g‘ozi qayta yopildi
Eron AQSH va Isroilni kelishuv shartlarini buzishda ayblab, dunyo neft savdosining muhim yo‘lagi hisoblangan Ho‘rmuz bo‘g‘ozini kemalar harakati uchun yopishga qaror qildi.
Eron Islom inqilobi qo‘riqchilari korpusi (IIQK) Ho‘rmuz bo‘g‘ozi kemalar harakati uchun qayta yopilganini e’lon qildi. Tehron bu qarorni AQSH va Isroil tomonidan sulh kelishuvi shartlari buzilgani bilan izohlamoqda.
Bu voqea 18-iyun kuni AQSH prezidenti Donald Tramp va Eron prezidenti Mas’ud Pezeshkiyon o‘rtasida imzolangan vaqtinchalik tinchlik kelishuviдан bir necha kun o‘tib sodir bo‘ldi. Mazkur kelishuv qariyb to‘rt oy davom etgan qurolli qarama-qarshilikni to‘xtatishni nazarda tutgan edi.
IIQK bayonotida Ho‘rmuz bo‘g‘oziga yaqinlashgan kemalar xavf ostida qolishi mumkinligi ta’kidlangan. Tehron Isroilning Livan janubidagi harbiy harakatlarini va Vashingtonning kelishuv bo‘yicha majburiyatlarini bajarmayotganini asosiy sabab sifatida keltirmoqda.
Shu bilan bir vaqtda, Jey Di Vens yaqin kunlarda Shveysariyaga borib, Eron bilan muzokaralarda ishtirok etishini ma’lum qildi. Uning aytishicha, AQSH va Eron o‘rtasidagi 14 bandli kelishuv hali ham kuchda qolmoqda va Vashington Ho‘rmuz bo‘g‘ozi yopilganini tasdiqlovchi dalillarni ko‘rmagan.
Vensning ma’lum qilishicha, AQSHning maxsus vakillari Jared Kushner va Stiv Uitkoff allaqachon Shveysariyada bo‘lib, muzokaralarning texnik jihatlarini muhokama qilmoqda. Eron tashqi ishlar vazirligi ham o‘z delegatsiyasi muzokaralar uchun yo‘lga chiqqanini tasdiqladi.
Neft bozori uchun qanday xavf bor?
Ho‘rmuz bo‘g‘ozi dunyo neft va suyultirilgan gaz savdosining muhim qismi o‘tadigan strategik yo‘lak hisoblanadi. Uning yopilishi global energiya ta’minotiga bosim o‘tkazishi, neft narxlarini oshirishi va xalqaro inflatsiya xavfini kuchaytirishi mumkin.
