O‘zbekiston gaz sotmagan yanvar, Yaqin Sharqda qolib ketgan vatandoshlar va tashqi savdodagi asosiy hamkor — 2-mart dayjesti

O‘zbekiston tashqi savdosi 29 foizga o‘sdi: manfiy saldo 2,4 mlrd dollardan oshdi

2026 yil yanvar oyida O‘zbekiston tashqi savdo aylanmasi 5,8 mlrd dollarni tashkil etib, o‘tgan yilning shu davriga nisbatan 29,2 foizga oshdi. Milliy statistika qo‘mitasi ma’lumotiga ko‘ra, eksport 1,7 mlrd dollarga (o‘sish — 26,7 foiz), import esa 4,1 mlrd dollarga (o‘sish — 30,3 foiz) yetgan va natijada tashqi savdoda 2,4 mlrd dollar miqdorida manfiy saldo qayd etilgan. O‘zbekiston hozirda 145 dan ortiq davlat bilan savdo qilayotgan bo‘lib, asosiy hamkorlar Xitoy, Rossiya va Qozog‘iston hisoblanadi.

Eksport tarkibida sanoat tovarlari, meva-sabzavot va to‘qimachilik mahsulotlari asosiy ulushni egallagan, xizmatlar eksportida esa turizm va transport yetakchilik qilgan. Import tarkibida mashinalar va transport uskunalari, sanoat tovarlari hamda kimyoviy moddalar ustunlik qilmoqda. Mutaxassislar import sur’atlarining yuqori bo‘lishini ishlab chiqarishni modernizatsiya qilish va texnologiyalarga talab oshishi bilan izohlamoqda, shu bilan birga tashqi savdodagi manfiy saldo investitsion tovarlar importi ortishi bilan bog‘lanayotgani qayd etilgan.

Qoraqalpog‘iston va Xorazmda gaz me’yori muddati uzaytirildi

Qoraqalpog‘iston Respublikasi va Xorazm viloyatida tabiiy gaz uchun isitish mavsumida belgilangan oyiga 500 metr kublik bazaviy me’yor 2026 yil 15-martga qadar uzaytirildi. Qaror Prezident topshirig‘i asosida Vazirlar Mahkamasi tomonidan qabul qilingan bo‘lib, bu «O‘zgidromet» prognoziga ko‘ra mart oyining dastlabki 15 kunida havo harorati past bo‘lishi kutilgani bilan izohlandi.

Amaldagi tartibga ko‘ra, isitish mavsumida aholiga oyiga 500 metr kub gaz bazaviy tarifda yetkazib beriladi, ushbu hajmdan ortiq iste’mol esa oshirilgan tarif bo‘yicha hisoblanadi. Me’yor muddatining uzaytirilishi sovuq kunlarda aholining isitish xarajatlarini barqaror saqlashga qaratilgan bo‘lib, Energetika vazirligi 1-martdan gaz narxi oshmaganini, faqat ijtimoiy me’yorga oid tartibda o‘zgarishlar kiritilganini ma’lum qilgan.

O‘zbekiston yanvarda oltin sotmadi, aksincha sotib oldi

2026 yil yanvar oyida O‘zbekiston tashqi savdo aylanmasi 5,8 mlrd dollarni tashkil etdi: eksport 1,7 mlrd dollarga, import esa 4,1 mlrd dollarga yetdi va tashqi savdodagi manfiy saldo 2,4 mlrd dollargacha kengaydi. Shu bilan birga, mamlakat so‘nggi uch yildagi kabi yilning birinchi oyida oltin sotuvini amalga oshirmagani qayd etildi. 2023 yil yanvarda 1,2 mlrd dollarlik oltin eksport qilingan bo‘lsa, keyingi yillarda bu amaliyot kuzatilmagan.

Yanvar oyida aksincha 6,1 mln dollarlik monetar bo‘lmagan oltin import qilingan. 2025 yilda esa O‘zbekiston 9,9 mlrd dollarlik rekord hajmda oltin eksport qilgan va oltin-valuta zaxiralari 66,3 mlrd dollargacha oshgan, zaxiralarda oltin ulushi 80 foizdan yuqori bo‘lgan. Shuningdek, oltin narxining o‘sishi sharoitida NKMKning moliyaviy natijalari yaxshilangani va davlat budjetiga qo‘shayotgan ulushi ortishi kutilmoqda.

Urush sabab Saudiyada qolgan o‘zbeklarni taqdiri qanday kechadi?

Yaqin Sharqdagi vaziyat keskinlashgani va havo makonidan foydalanish bo‘yicha vaqtinchalik cheklovlar joriy etilgani sababli umra safarlari vaqtincha kechiktirilmoqda. Shu munosabat bilan O‘zbekiston musulmonlari idorasi va turoperatorlar tomonidan tashkil etilayotgan safarlar to‘xtatilib, 2-mart kuniga rejalashtirilgan Toshkent–Jidda reysi ham qoldirildi. Tashqi ishlar vazirligi fuqarolarga ushbu hududga safar uyushtirmaslikni, u yerda bo‘lib turgan vatandoshlarga esa ehtiyotkorlik choralarini kuchaytirishni tavsiya qilgan.

Saudiya Arabistonida qolgan o‘zbekistonliklarni bosqichma-bosqich Vatanga qaytarish uchun 2026 yil 2-martdan boshlab «Uzbekistan Airways» tomonidan Jidda–Toshkent yo‘nalishida repatriatsiya reyslari yo‘lga qo‘yiladi. Reyslar jadvali va tashkiliy masalalar bo‘yicha qo‘shimcha ma’lumot alohida e’lon qilinadi. Shuningdek, havo hududi yopilishi sabab boshqa davlatlarda qolib ketgan fuqarolarning vaqtincha yashash va ovqatlanish xarajatlari qoplanmoqda, aeroport va aviakompaniyalar esa turar joy hamda qayta bron qilish ishlarini tashkil qilmoqda.

O‘zbekiston yanvarda gaz importini 7 barobar oshirdi. Eksport esa umuman bo‘lmadi

2026 yil yanvar oyida O‘zbekistonning gaz importi 167,6 mln dollarni tashkil qildi va bu ko‘rsatkich o‘tgan yilning shu davriga nisbatan qariyb 7 barobarga oshdi. Statistika qo‘mitasi ma’lumotlariga ko‘ra, 2025 yil yanvarda 27,8 mln dollarlik gaz import qilingan bo‘lsa, 2026 yilda gaz eksporti umuman amalga oshirilmagan. Natijada mamlakat uzoq yillardan keyin ilk bor to‘liq gaz import qiluvchi davlatga aylandi.

Mutaxassislar bu holatni gaz qazib olish hajmining yildan-yilga kamayishi bilan izohlamoqda: 2017–2019 yillarda 56–60 mlrd kub metr atrofida bo‘lgan ishlab chiqarish so‘nggi yillarda 41–42 mlrd kub metrga tushgan. «O‘zbekiston–2030» strategiyasiga ko‘ra, kelgusi yillarda gaz qazib olish hajmini bosqichma-bosqich oshirish rejalashtirilgan bo‘lsa-da, 2030 yilga kelib ham u 2019 yildagi yuqori darajaga yetmasligi kutilmoqda.