Ўзбекистон сўмда 1 млрд доллар миқдорида навбатдаги суверен облигацияларни жойлаштирди

2026 йилнинг 1-апрел куни Ўзбекистон жаҳон молия бозорларида 1 млрд АҚШ доллари эквивалентидаги (12,2 трлн сўм) 3 йиллик суверен халқаро облигацияларини жойлаштирди. Иқтисодиёт ва молия вазирлигининг хабар беришича, мазкур бондлар тарихий энг паст фоиз ставкасида — йиллик 12,25 фоиз миқдорида қайд этилди. Бу кўрсаткич аввалги йиллардаги ставкалардан сезиларли даражада пастлиги билан ажралиб туради.

Глобал иқтисодий ноаниқликлар фонида амалга оширилган ушбу эмиссия Марказий ва Шарқий Европа, Яқин Шарқ ҳамда Африка минтақасида сўнгги 15 йил ичидаги миллий валютадаги энг йирик транзакция бўлди. Мутахассисларнинг таъкидлашича, минтақадаги бошқа эмитентлар ўз облигацияларини анча юқори ставкаларда чиқараётган бир пайтда, Ўзбекистоннинг бу натижаси халқаро инвесторларнинг мамлакат иқтисодий ислоҳотларига бўлган юқори ишончини ифодалайди.

Ушбу облигацияларнинг «GBI-EM» индексига киритилиши масаласи ҳозирда кўриб чиқилмоқда. Агар Ўзбекистон бондлари мазкур индексга кирса, бу 300 миллиард долларлик активларни бошқарадиган янги инвесторлар гуруҳини жалб этишга имкон беради. Бу эса келгусида фоиз ставкаларини янада пасайтириш ва бошқа маҳаллий эмитентлар учун халқаро бозорларда миллий валютадаги облигацияларни чиқариш учун йўл очади.

Бюджет тақчиллиги ва маблағлар тақсимоти

Халқаро облигацияларни жойлаштиришдан келиб тушган маблағлар «2026-йил учун Ўзбекистон Республикасининг Давлат бюджети тўғрисида»ги Қонунга мувофиқ Давлат бюджети тақчиллигини молиялаштириш учун йўналтирилади. Бу чора иқтисодий барқарорликни сақлаш ва давлатнинг ижтимоий мажбуриятларини ўз вақтида бажариш имконини беради. Ҳукумат маблағларни стратегик ривожланиш дастурларини узлуксиз амалга оширишни таъминлашга сарфлайди.

Шу билан бирга, мазкур эмиссия Ўзбекистоннинг бошқа эмитентлари ва тижорат банклари учун жаҳон молия бозорларида миллий валютадаги халқаро облигацияларини қулай шартларда чиқаришга хизмат қилади. Бу миллий валюта — сўмнинг халқаро бозорлардаги нуфузини оширади. Давлат бюджетининг ресурс базасини кенгайтириш орқали иқтисодиётнинг турли тармоқларида инфратузилма лойиҳаларини молиялаштириш ва аҳоли фаровонлигини юксалтириш кўзда тутилган.

Халқаро индекс истиқболлари

«GBI-EM» индексига ҳозирда Хитой, Туркия, Бразилия ва Полша каби 14 та ривожланаётган давлатнинг суверен облигациялари киритилган бўлиб, Ўзбекистоннинг ушбу рўйхатга қўшилиши мамлакатнинг молиявий обрўсини янги босқичга олиб чиқади. Индексга кириш глобал фондларнинг Ўзбекистон активларига қизиқишини кескин оширади. Бу эса иқтисодий ислоҳотларнинг халқаро ҳамжамият томонидан эътироф этилиши сифатида баҳоланмоқда.

Вазирликка кўра, халқаро облигацияларнинг мазкур индексга киритилиши келгусида фоиз ставкаларини янада пасайтириш имконини беради. Бу жараён мамлакатнинг ташқи қарз портфелини диверсификация қилишда ҳам муҳим роль ўйнайди. Ўзбекистоннинг суверен облигациялари мазкур нуфузли индексдан жой олиши хорижий капитални кенг жалб этиш ва миллий иқтисодиётнинг жаҳон молия тизимига интеграциялашувини тезлаштиришда асосий омил бўлиб хизмат қилади.