Ўзбекистонда йилига 1 миллион ёш робототехника ва ўйин яратишга ўргатилади

2026 йил 20 октябр куни Шавкат Мирзиёевга рақамли таълим тизимини ривожлантириш бўйича тақдимот ўтказилди. Унда ёшларни замонавий касбларга тайёрлаш, IT соҳасидаги мутахассислар сонини ошириш ва рақамли иқтисодиётнинг янги йўналишларини ривожлантириш масалалари кенг муҳокама қилинди.

Президент матбуот хизмати хабарига кўра, давлат раҳбари робототехника, компьютер ўйинлари ишлаб чиқиш, стартаплар ва бошқа истиқболли йўналишларда йилига 1 миллион нафар ёшни ўқитиш вазифасини қўйган. Бунинг учун миллий тренерлар корпусини шакллантириш, онлайн таълим платформалари ва қисқа муддатли рақамли курсларни ишга туширишни тезлаштириш назарда тутилмоқда.

Шунингдек, тақдимотда 2030 йилгача 5,5 миллион нафар ёшни анъанавий ва масофавий таълим шакллари орқали ўқитишга қаратилган режалар ҳам кўриб чиқилди.

2030 йилгача 5,5 миллион ёш ўқитилади

Янги режанинг асосий устувор йўналишларидан бири — ёшларни мактаб давриданоқ бошлаб касбий фаолиятгача бўлган барча босқичларда рақамли технологияларга ўргатишдир.

Расмий маълумотларга қараганда, 2030 йилга қадар 5,5 миллион нафар ёшни анъанавий ва масофавий шаклларда ўқитиш бўйича янгича ёндашувлар кўриб чиқилган. Бу мақсад фақатгина университетларда таҳсил олишни эмас, балки мактаб ўқувчилари, хусусий таълим марказларида ўқиётганлар ва қисқа муддатли курсларда қатнашадиган ёшларни ҳам тўла қамраб олувчи яхлит рақамли таълим экотизимини яратишни англатади.

Бу жараёнда «Ал-Хоразмий ворислари» ҳамда «Беш миллион сунъий интеллект етакчилари» лойиҳаларини кенгайтириш, олий таълим муассасалари ва хусусий ўқув марказларининг имкониятларини ўзаро бирлаштириш назарда тутилган.

Қайси йўналишларда мутахассислар тайёрланади?

Тақдимотда рақамли таълимни фақат дастурлаш билан чеклаб қўймасдан, бир нечта замонавий технологик йўналишларда ривожлантириш таклиф қилинди.

Улар қаторига қуйидагилар киради:

·         Робототехника. Роботларни лойиҳалаш, дастурлаш ва уларни бошқаришга оид амалий билимларни бериш.

·         Компьютер ўйинларини ишлаб чиқиш. Ўйин дастурлаш, рақамли маҳсулотлар ва интерактив муҳитлар яратишга қаратилган таълим.

·         Сунъий интеллект. AI технологиялари бўйича билимларни кенгайтириш ва ушбу йўналишдаги касблар учун малакали кадрлар тайёрлаш.

·         Микросхемаларни лойиҳалаш. Микроэлектроника ва чиплар яратишга оид муҳандислик йўналишларини ривожлантириш.

·         Дрон технологиялари. Учувчисиз бошқариладиган қурилмаларни ишлаб чиқиш ва улар билан ишлаш кўникмаларини шакллантириш.

·         Стартаплар. Янги технологик ғояларни реал лойиҳалар ва бизнес ташаббусларига айлантириш.

Информатика ўқитувчилари ҳам сунъий интеллект бўйича тайёргарликдан ўтади

Рақамли таълим тизимини кенгайтиришда фақат ўқувчилар ва талабаларни эмас, балки уларга таълим берадиган ўқитувчиларнинг ҳам малакасини оширишга алоҳида эътибор қаратилмоқда.

Хусусан, тақдимотда информатика ўқитувчиларининг сунъий интеллект бўйича билимларини ошириш ва уларни махсус сертификатлаш масаласи кўриб чиқилди. Шунингдек, университет талабалари учун халқаро рақамли таълим курсларидан фойдаланиш имкониятларини кенгайтириш таклиф этилди.

Фарғона вилоятидаги тажриба асосида iOS дастурчиларини тайёрлаш марказларини ташкил этиш ва хусусий таълим марказлари учун малакали менторлар (устозлар) тайёрлаш ташаббуслари ҳам маъқулланди.

2030 йилгача яна 500 мингта иш ўрни яратиш режалаштирилмоқда

Рақамли таълим ташаббуси тўғридан-тўғри меҳнат бозори билан ҳам боғланган. Президентнинг расмий сайти хабарига кўра, ахборот технологиялари соҳасида 2030 йилгача 300 мингта иш ўрни яратиш бўйича қўйилган мақсадга 2026 йилнинг ўзидаёқ эришилган.

Эндиликда эса рақамли иқтисодиётнинг янги йўналишларини ривожлантириш ҳисобига 2030 йилгача қўшимча яна 500 мингта иш ўрни яратиш вазифаси қўйилмоқда.

«Рақамли ёшлар» платформаси нимани ўзгартиради?

Тақдимотда ёшларнинг олган билимларини меҳнат бозоридаги реал имкониятлар билан боғлаш мақсадида «Рақамли ёшлар» платформасини ривожлантириш режаси ҳам кўриб чиқилган.

Мазкур платформада ёшларнинг таълими, касбий кўникмалари, тил билиш даражаси ва қўлга киритган сертификатлари ҳақидаги барча маълумотлар жамланиши кўзда тутилмоқда. Ушбу маълумотлар базаси асосида фойдаланувчиларга уларнинг малакасига мос бўш иш ўринларини таклиф қилиш ва уларнинг ишга жойлашиш жараёнини доимий кузатиб бориш режалаштирилган.

Рақамли таълимга қанча маблағ йўналтирилади?

Тақдимотда таълим дастурларига халқаро технологик компанияларни кенгроқ жалб қилиш ва грант маблағлари ҳажмини ошириш вазифаси ҳам белгилаб берилди.

2025 йилда ушбу йўналишга 22 миллион долларлик грант жалб қилинган. 2026 йил якунигача бу кўрсаткични 60 миллион долларга, 2030 йилга бориб эса йилига 100 миллион долларга етказиш вазифаси қўйилган.

Жорий йилда жалб қилинадиган грант маблағларининг ярмини бевосита рақамли таълимга йўналтириш белгиланган. Қолган ярми эса мутахассислар малакасини ошириш, чекка ҳудудларда рақамли таълим марказларини ташкил этиш ҳамда уларни сунъий интеллект, робототехника ва дастурлашни ўқитишга мос келадиган замонавий ускуналар билан жиҳозлашга сарфланиши режалаштирилмоқда.

 «Беш миллион сунъий интеллект етакчилари» лойиҳаси нимани қамраб олади?

Янги ташаббуслар аввалги рақамли таълим дастурлари билан узвий боғлиқ. 2025 йил 31 декабрдаги Вазирлар Маҳкамасининг 849-сон қарори асосида «Беш миллион сунъий интеллект етакчилари» лойиҳаси йўлга қўйилган эди.

Рақамли технологиялар вазирлиги ҳузуридаги «Ўзкомназорат» инспекцияси маълумотига кўра, мазкур лойиҳа «Бир миллион дастурчи» ташаббусининг мантиқий давоми ҳисобланади. Унинг доирасида ёшлар ва ўқитувчиларнинг кўрсатган натижаларини рағбатлантиришга қаратилган махсус миллий танлов ўтказилиши белгиланган.

Лойиҳа шартларига мувофиқ, энг юқори натижа кўрсатган иштирокчилар орасидан 500 нафар ёшга ноутбук, яна 500 нафарига қимматбаҳо эсдалик совғалари бериш назарда тутилган. Шунингдек, 100 нафар фаол ўқитувчига 1 000 доллар эквивалентида пул мукофоти, яна 10 нафарига эса хорижий сафар йўлланмаси тақдим этилиши кўзда тутилган.