Фонд бозоридаги ўсиш ҳисобига «BlackRock» компаниясининг бошқарувидаги активлар ҳажми ошди

«BlackRock» компанияси учинчи чоракда мижозлардан жами 205 миллиард доллар маблағ жалб қилди. Компаниянинг чораклик фойдаси таҳлилчилар кутганидан юқори бўлди. Бу хабар ортидан дунёдаги энг йирик инвестиция компаниясининг акциялари 14-октябр кунги савдоларда 5 фоизгача қимматлади.

Компания бош директори Ларри Финк компания даромади ва фойдаси кутилганидан юқори бўлишини АҚШ фонд бозоридаги асосий кўрсаткичлардан бири — «Standard & Poor’s 500» (S&P 500) индексининг ўсишда давом этаётгани билан изоҳлади.

Ҳисобот даври якунида тарихий энг юқори даражаларига яқинлашган S&P 500 индекси ўсишда давом этди. Бу даврда «BlackRock»нинг ҳар бир акциясига тўғри келадиган фойдаси 38 фоизга ошди, даромади эса 7,8 миллиард долларга етди. Бу таҳлилчилар кутган 7,5 миллиард доллардан анча юқори.

«Бозордаги иқтисодий шароит мустаҳкам ва яхши асосланган. Янги технологиялар фойда маржасининг ошиши ва компаниялар даромадининг ўсишини тезлаштирмоқда», — деди Ларри Финк баёнотида.

14-октябр куни эрталаб фонд бозорлари савдони асосий индексларнинг пасайиши билан бошлаганида, «BlackRock» акциялари 0,8 фоизга қимматлашаётган эди. Шу пайтда активларни бошқариш билан шуғулланувчи рақобатчи компаниялар акциялари арзонлашди. Бу «BlackRock» учун ижобий бурилиш бўлди. Чунки инвесторлар эҳтиёткорлигининг ортиши компания фойдаси ва даромади ўсишини секинлаштириши мумкинлиги ҳақидаги хавотирлар сабаб унинг акциялари йил давомида умумий бозор ўсишидан ортда қолган эди.

Бироқ компания бошқарувидаги активлар ҳажми 15,49 триллион долларга етди. Бир йил аввал бу кўрсаткич 13,46 триллион доллар, жорий йилнинг иккинчи чорагида эса 15,34 триллион доллар бўлганди. Бошқарувдаги активлар ҳажми компания фойдасининг катта қисмини белгилайдиган омиллардан биридир.

Ўсишга, бир томондан, «BlackRock»нинг асосий инвестиция фондларидан бири бўлган iShares биржа фондларига 134,5 миллиард доллар янги маблағ келиб тушгани, иккинчи томондан эса фонд бозори кўтарилиши натижасида компания инвестициялари қиймати ошгани сабаб бўлди.

LSEG маълумотларига кўра, компаниянинг айрим харажатлар ва бошқа омиллар ҳисобга олинмаган соф фойдаси ҳар бир акция учун 15,93 долларни ташкил этди. Бу Уолл-стрит таҳлилчилари кутган 14,13 доллардан юқори бўлди.

Фонд бозорлари барқарорлигича қолаётган бўлса-да, облигациялар даромадлилигининг кескин ошиши ва АҚШ Федерал захира тизимининг яқиндаги фоиз ставкасини ошириши пул-кредит сиёсатини янада қатъийлаштириш даври бошланганини англатиши мумкинлиги инвесторлар ишончига салбий таъсир кўрсатди.

Бироқ «BlackRock» молиявий натижаларини муҳокама қилиш учун ўтказилган суҳбатда компания молия директори Мартин Смолл бозор шароитлари ўзгараётганини таъкидлади.

«Менимча, энди инвестиция муҳитини фақат таваккалчиликка мойил ёки ундан қочадиган бозор сифатида баҳолаб бўлмайди», — деди у.

Унинг таъкидлашича, ҳозирги бозор шароити капитал, яъни инвестиция учун маблағ етишмаслиги, узоқ муддатли облигациялар даромадлилигининг юқорилиги ва инвестиция таваккалчилигини турли активлар ўртасида тақсимлаш усулларининг ўзгариши билан тавсифланмоқда. Облигациялар даромадлилиги ошиб, уларнинг бозор нархи пасаяётганига қарамай, «BlackRock»нинг қарз воситаларига йўналтирилган инвестиция маҳсулотларига учинчи чоракда соф 78,2 миллиард доллар маблағ келиб тушди.

Сунъий интеллектни молиялаштиришга эътибор

«BlackRock» сунъий интеллект соҳасидаги жадал ривожланишни молиялаштираётган йирик компаниялардан бири ҳисобланади. У Microsoft ва Meta каби технология гигантлари билан ҳамкорлик шартномаларини тузган. Компания бу орқали йирик технологик компанияларнинг сунъий интеллект инфратузилмасига сарфлаётган улкан маблағларидан даромад олишни мақсад қилган.

Молиявий натижалар эълон қилинганидан кейин таҳлилчилар билан ўтказилган суҳбатда Ларри Финк сунъий интеллект инфратузилмасини ривожлантиришнинг дастлабки босқичларини 1980-йилларда ипотека кредитларига асосланган қимматли қоғозлар бозори пайдо бўлиши билан таққослади. Бугунги кунда ушбу бозорнинг қиймати триллионлаб долларни ташкил этади.

Финкнинг фикрича, келажакда ҳисоблаш қувватларини ҳам қимматли қоғозларга айлантириш ва улар билан бозорда савдо қилиш мумкин бўлади. У ҳисоблаш қувватларини мустақил активлар тури сифатида кўришини айтди. Сунъий интеллектга оид кўрсаткичлар бўйича маълумотлар базасининг яратилиши ушбу янги актив турига боғлиқ молиявий маҳсулотларга инвесторлар қизиқишини ошириши мумкин.

Финкнинг таъкидлашича, «BlackRock» катта ҳажмдаги маълумотлар билан ишлаш имкониятига эга ва бу йўналишда муҳим иштирокчига айланишни режалаштирмоқда. Шу билан бирга, сунъий интеллект инфратузилмасини ривожлантириш учун катта маблағ талаб қилиниши ва ҳукуматларнинг бюджет тақчиллиги ортиб бориши капитал, яъни инвестиция учун мавжуд маблағлар учун рақобатни кучайтирмоқда.

Хусусий кредит бозорига эътибор кучаймоқда

Сўнгги йилларда «BlackRock» хусусий кредит бозоридаги фаолиятини кенгайтирмоқда. Хусусий кредит — банклар ўрнига инвестиция фондлари ва бошқа хусусий молиявий ташкилотлар томонидан компанияларга тўғридан-тўғри қарз бериш шакли. Ушбу йўналиш одатда «BlackRock»нинг асосий даромад манбаларидан бири бўлган биржа фондларига қараганда юқорироқ хизмат ҳақи келтиради.

Компания аввалроқ ўн йиллик охиригача, яъни 2030-йилгача даромадини 35 миллиард доллардан оширишни режалаштираётганини билдирган эди. Ушбу даромаднинг 30 фоиздан ортиғи хусусий бозорлар ва технологиялар йўналишидан келиши кутилмоқда.

Финкнинг айтишича, «BlackRock» сўнгги 12 ой ичида хусусий бозорлар йўналишидаги инвестициялар учун жами 68 миллиард доллар жалб қилган. Шундан 25 миллиард доллари хусусий кредит бозорига йўналтирилган. Унинг таъкидлашича, инвесторлар хусусий кредитни даромад олиш ва инвестиция портфелини турли активлар ҳисобига диверсификация қилишнинг тобора жозибадор манбаси сифатида кўрмоқда.

Финк 2027-йилга яқинлашган сари ушбу йўналишга инвесторлар қизиқиши янада ортишини кутмоқда. Бироқ сўнгги пайтларда хусусий кредит соҳаси инвесторлар эътиборига тушди. Улар сунъий интеллект ривожланиши айрим компаниялар бизнесига салбий таъсир кўрсатиши ва бу компанияларга берилган кредитларнинг қайтарилишига хавф туғдиришидан хавотирда. Шунингдек, хусусий кредитлар ва уларга боғлиқ активларнинг ҳақиқий қийматини аниқлаш қийинлиги ҳам саволлар туғдирмоқда.

Бу хавотирлар сўнгги чоракларда инвесторларнинг ўз маблағларини фондлардан қайтариб олиш ҳақидаги сўровлари кескин кўпайишига олиб келди. Бироқ ҳозир бу босим пасаяётганга ўхшайди: хусусий кредит фондларини бошқарувчи кўплаб компаниялар маблағларни қайтариб олиш бўйича сўровлар камайиб бораётганини билдирмоқда.

«BlackRock» хусусий бозорлар йўналишидаги даромадини алоҳида эълон қилмайди. Бироқ жорий йилнинг учинчи чорагида ушбу йўналишга соф 15,31 миллиард доллар маблағ келиб тушган.

Эслатиб ўтамиз, аввалроқ «BlackRock» Ўзбекистон ва Қозоғистонни янги инвестиция йўналиши сифатида кўраётгани ҳақида ёзган эдик.