O‘zbekistonliklar ko‘proq tovuq yeyishni boshlagan — statistika

O‘zbekiston tovuq go‘shti importini sezilarli darajada oshirdi. Milliy statistika qo‘mitasi ma’lumotlariga ko‘ra, 2026 yil yanvar–avgust oylarida mamlakatga 18 ta davlatdan 39,8 ming tonna tovuq go‘shti olib kirilgan.

Bu mahsulotning umumiy qiymati 47,6 mln dollarni tashkil etgan.

Rasmiy ma’lumotga ko‘ra, import hajmi o‘tgan yilning shu davriga nisbatan 7,9 ming tonnaga yoki 24,8 foizga ko‘paygan.

Tovuq go‘shti qayerdan kelyapti?

Importning asosiy qismi bir nechta davlat hissasiga to‘g‘ri keladi.

2026 yil yanvar–avgust oylarida O‘zbekistonga eng ko‘p tovuq go‘shti yetkazib bergan davlatlar:

1.      Turkiya — 10,2 ming tonna;

2.      Rossiya — 7,2 ming tonna;

3.      Xitoy — 5,2 ming tonna;

4.      Belarus — 3,5 ming tonna;

5.      AQSH — 3,4 ming tonna.

Qolgan davlatlar hissasiga 10,3 ming tonna to‘g‘ri kelgan.

Jami 39,8 ming tonna importning qariyb 74,1 foizi aynan shu beshta mamlakat hissasiga to‘g‘ri keladi.

Bunda Turkiya birinchi o‘rinda. Uning ulushi qariyb 25,6 foizni tashkil etgan. Rossiyaning ulushi 18,1 foiz, Xitoyniki 13,1 foiz, Belarusniki 8,8 foiz, AQSHniki esa 8,5 foiz atrofida.

O‘zbekiston importga qancha pul sarflayapti?

39,8 ming tonna tovuq go‘shti uchun mamlakat 47,6 mln dollar to‘lagan.

Bu ikki ko‘rsatkichdan hisoblaganda, import qilingan mahsulotning o‘rtacha qiymati taxminan 1 kilogramm uchun 1,20 dollarga to‘g‘ri keladi.

Bu chakana narx emas. Ya’ni do‘konda yoki bozorda mahsulot aynan 1,20 dollardan sotilgan, degan ma’noni bermaydi. Bu faqat importning umumiy qiymati va umumiy hajmidan hisoblangan o‘rtacha ko‘rsatkich.

Shu sababli import qilingan tovuq go‘shtining O‘zbekistondagi chakana narxi, logistika, saqlash, savdo ustamalari va boshqa xarajatlar haqida ushbu raqamning o‘zi asosida xulosa qilib bo‘lmaydi.

Eng katta yetkazib beruvchilar o‘zgarmoqda

Import geografiyasida ham o‘zgarish bor.

2025 yil yanvar–avgustda parranda go‘shti importida Rossiya 13,9 ming tonna bilan birinchi o‘rinda turgan. Turkiya 9,8 ming tonna, Belarus 7 ming tonna, Belgiya 5,6 ming tonna va Niderlandiya 4,2 ming tonna bilan keyingi o‘rinlarni egallagan.

2026 yilning shu davrida esa rasmiy statistikada Turkiya 10,2 ming tonna bilan birinchi o‘ringa chiqqan. Rossiyaning ulushi 7,2 ming tonnani, Xitoyniki 5,2 ming tonnani tashkil etgan. Bundan tashqari, AQSH ham eng yirik beshta yetkazib beruvchi qatoriga kirgan.

Bu ma’lumotlar O‘zbekistonning tovuq go‘shti importi geografiyasida o‘zgarishlar yuz berayotganini ko‘rsatadi. Biroq bu o‘zgarishlarning aniq sabablari bo‘yicha Milliy statistika qo‘mitasi keltirgan xabarda qo‘shimcha izoh berilmagan.

Mamlakatning o‘zida ham parranda ko‘paymoqda

Tovuq go‘shti importi ortayotgan bir paytda, mamlakatda parrandalar soni ham muttasil ko‘payib bormoqda.

Milliy statistika qo‘mitasining SIAT tizimi ma’lumotlariga ko‘ra, 2024 yil boshida O‘zbekistonda parrandalar soni 103,05 million boshni tashkil etgan bo‘lsa, 2025 yilning 1-yanvar holatiga kelib bu ko‘rsatkich 107,24 million boshga yetgan. Demak, bir yil ichida parrandalar sanog‘i qariyb 4,2 million boshga yoki 4,1 foizga oshgan.

Hududlar kesimidagi ko‘rsatkichlar ham turlicha. Xususan, 2025 yil boshida eng ko‘p parranda Toshkent viloyatida (18,07 million bosh) qayd etilgan. Keyingi o‘rinlarda Samarqand (15,26 million), Andijon (11 millionga yaqin) hamda Farg‘ona (9,09 million bosh) viloyatlari bormoqda.

Ichki ishlab chiqarish qancha?

O‘zbekistonda parranda go‘shti ichki bozor uchun ham katta hajmda ishlab chiqariladi.

Milliy statistika qo‘mitasi ma’lumotiga ko‘ra, 2024 yilda mamlakatda barcha toifadagi xo‘jaliklar tomonidan 310,9 ming tonna parranda go‘shti ishlab chiqarilgan. Bu ko‘rsatkich tirik vaznda hisoblangan.

Shu hajmning:

— 196,1 ming tonnasi qishloq xo‘jaligi faoliyati bilan shug‘ullanuvchi tashkilotlarga;

— 63,9 ming tonnasi dehqon va tomorqa xo‘jaliklariga;

— 50,9 ming tonnasi fermer xo‘jaliklariga to‘g‘ri kelgan.

Import oshgan paytda narxlar qanday shakllandi?

Tovuq go‘shti narxi ham alohida e’tiborga loyiq.

Milliy statistika qo‘mitasi iste’mol narxlari statistikasida parranda go‘shti bo‘yicha narx o‘zgarishini muntazam kuzatib boradi. Masalan, 2025 yil dekabrida parranda go‘shti narxlari bir oyda 0,2–0,6 foizga oshgan, yillik o‘sish esa 3,7–4,2 foiz oralig‘ida bo‘lgan.

2026 yil mart oyida esa parranda go‘shti narxlari oylik hisobda 0,3–0,4 foizga pasaygan. Biroq yillik hisobda ular 5,9–7,1 foiz yuqori bo‘lgan.

Aprel oyida parranda go‘shti narxi yana 1,2–1,3 foizga arzonlagan, ammo yillik hisobda 4,6–5,7 foizlik o‘sish saqlangan.

Bu ma’lumotlar shuni ko‘rsatadiki, parranda go‘shti narxi yil davomida bir xil yo‘nalishda harakat qilmagan.

Asosiy manba: O‘zbekiston Respublikasi Milliy statistika qo‘mitasi, 16-sentabr 2026 yil.