Айрим микромолия ташкилотларининг ҳар учта кредитидан иккитаси муаммоли – Марказий банк
Микромолия ташкилотининг жами кредит қолдиғи 18,64 трлн сўмга етди. Айрим компанияларда соф кредитлар жами активларнинг 50 фоизидан кўпроғини эгаллаган.
© Ijtimoiy tarmoqlar2026-йилнинг 1-сентябрь ҳолатига 138 та микромолия ташкилотининг (ММТ) жами активлари бир йил ичида 9 трлн сўмдан 20,8 трлн сўмга етди. Бу ҳақда Марказий банкнинг расмий маълумотларида келтирилган.
Унга кўра, соф кредитлар ҳажми ҳам 8,8 трлн сўмдан 18,1 трлн сўмга етган. Энг катта ўсиш TBC Creditда кузатилди. Компания активлари бир йил ичида 1,9 млрд сўмдан 1,5 трлн сўмга кўтарилди. Шу даврда соф кредитлар ҳажми ҳам 1,1 трлн сўмни ташкил қилган.
Активлари энг кўп ошган микромолия ташкилотлари қуйидаги жадвалда келтирилган:
MMT | 2025-yil aktivlari | 2026-yil aktivlari | Aktivlar o‘sishi | 2026-yil sof kreditlari | NPL ulushi |
TBC Credit | 1,9 mlrd so‘m | 1,5 trln so‘m | 79,9 % | 1,150 mlrd so‘m | 0,6% |
Community Microfinance | 2 mlrd so‘m | 285,7 mlrd so‘m | 14 185% | 267,4 mlrd so‘m | - |
Bright Future Financing | 2,1 mlrd so‘m | 280,4 mlrd so‘m | 13 252% | 259,9 mlrd so‘m | - |
Fundflow | 2,0 mlrd so‘m | 238,4 mlrd so‘m | 11 820% | 224,4 mlrd so‘m | - |
Korona | 5,7 mlrd so‘m | 527,4 mlrd so‘m | 9 152% | 319,5 mlrd so‘m | 5,7% |
Urban Finance Solutions | 2,1 mlrd so‘m | 148,0 mlrd so‘m | 6 948% | 137,2 mlrd so‘m | - |
Una Moliya | 4,6 mlrd so‘m | 111,2 mlrd so‘m | 2 317% | 55,7 mlrd so‘m | 12,9% |
Cash Point | 4,6 mlrd so‘m | 89,1 mlrd so‘m | 1 844% | 80,1 mlrd so‘m | 3,2% |
Aloqa Finance Development | 11,9 mlrd so‘m | 187,9 mlrd so‘m | 1 482% | 179,3 mlrd so‘m | 2,2% |
Apex Moliya | 1,9 mlrd so‘m | 29,3 mlrd so‘m | 1 420% | 21,7 mlrd so‘m | 0,2% |
Активлари энг тез ўсган кейинги ташкилотлар Community Microfinance, Bright Future Financing ва Fundflow бўлди. Уларнинг активлари қарийб 300 млрд сўмга етди.
Korona активлари эса 527,4 млрд сўмни ташкил этиб, жадвалдаги ташкилотлар орасида энг юқори кўрсаткичлардан бирини қайд этди.
Активлари тез ўсган айрим ташкилотларда муаммоли кредитлар улуши ҳам юқори бўлди. Масалан, Una Moliyaда бу кўрсаткич 12,9 фоиз, Koronaда 5,7 фоизни ташкил этди. TBC Kreditда эса активлар кескин ошганига қарамай, муаммоли кредитлар улуши 0,6 фоиз бўлди. Ўтган ойда бу кўрсаткич 0,4% ни ташкил қилганди.
Ташкилотлар активи 50 фоиздан кўпроқ қисқарди
2026-йил 1-сентябр ҳолатига айрим микромолия ташкилотларининг активлари бир йил ичида ярмидан кўпроққа камайди. Энг катта пасайиш Yangi Financeда қайд этилди. Ташкилот активлари 143,9 млрд сўмдан 69,4 млрд сўмга тушиб, 51,8 фоизга қисқарди. Шунга қарамай, унинг соф кредитлари ҳажми 31,8 млрд сўмни ташкил этди.
Бундай салбий кўрсаткичлар йил бошида Yangi Finance микромолия ташкилоти ва Yangi bank’нинг фаолияти тўхтатилгани билан боғлиқ.
MMT nomi | 2025-yil aktivlari, mlrd so‘m | 2026-yil aktivlari, mlrd so‘m | Aktivlar o‘zgarishi | 2026-yil sof kreditlari, mlrd so‘m | NPL ulushi |
|---|---|---|---|---|---|
Yangi Finance | 143,9 | 69,4 | −51,8% | 31,8 | 28,4% |
Farovon Hayot | 11,6 | 7,0 | −39,7% | 5,4 | 30,0% |
Poytaxt | 3,8 | 2,3 | −39,5% | 1,2 | 37,6% |
Istiqbol Invest Group | 17,6 | 12,1 | −31,3% | 6,9 | 0,8% |
Al Barot | 20,9 | 14,5 | −30,6% | 11,8 | 3,3% |
Pulman | 178,0 | 132,4 | −25,6% | 92,4 | 10,0% |
Kapital Plus | 8,7 | 6,7 | −23,0% | 5,8 | 1,8% |
Lime | 8,5 | 6,6 | −22,4% | 4,0 | 31,0% |
Easy Finans | 52,4 | 41,1 | −21,6% | 39,3 | 0,0% |
Zamondosh | 58,9 | 46,7 | −20,7% | 41,4 | 5,1% |
Активлари қисқарганига қарамай, айрим микромолия ташкилотларида соф кредитлар жами активларнинг катта қисмини эгаллайди. Масалан, Al Barotнинг 14,5 млрд сўмлик активларидан 11,8 млрд сўми, Farovon Hayotнинг 7 млрд сўмлик активларидан эса 5,4 млрд сўми соф кредитларга тўғри келади. Poytaxt микромолия ташкилотида бу кўрсаткичлар мос равишда 2,3 млрд ва 1,2 млрд сўмни ташкил этган.
Шунга ўхшаш ҳолат Pulman, Zamondosh ва Easy Finansда ҳам кузатилган. Уларнинг активлари 20–26 фоизга қисқарган бўлса-да, соф кредитлар ҳажми Pulmanда 92,4 млрд, Zamondoshда 41,4 млрд ва Easy Finansда 39,3 млрд сўмга тенг бўлган. Lime ва Kapital Plusда эса соф кредитлар мос равишда 4 млрд ва 5,8 млрд сўмни ташкил этган.
Айрим ММТларда ҳар учинчи кредит муаммоли
Активлар қисқариши билан бирга, айрим микромолия ташкилотларида муаммоли кредитлар улуши ҳам юқорилигича қолмоқда. 2026 йил 1 сентябрь ҳолатига Ўзбекистондаги 141 та микромолия ташкилотининг жами кредит қолдиғи 18,64 трлн сўмни ташкил этган. Шундан 455,8 млрд сўми муаммоли кредитлар ҳиссасига тўғри келган. Секторда умумий NPL улуши августдаги 2,6% дан 2,4% га тушган.
Бироқ ташкилотлар кесимидаги кўрсаткичлар бир-биридан фарқ қилади. Активлари қисқарган ММТлар орасида Poytaxtда муаммоли кредитлар улуши 37,6 фоизга етган. Limeда бу кўрсаткич 31 фоиз, Farovon Hayotда 30 фоиз, Yangi Financeда эса 28,4 фоизни ташкил этган.
Айрим ташкилотларда эса муаммоли кредитлар улуши анча паст бўлган. Масалан, Istiqbol Invest Groupда бу кўрсаткич 0,8 фоиз, Kapital Plusда 1,8 фоиз ва Al Barotда 3,3 фоизга тенг. Pulmanда муаммоли кредитлар улуши 10 фоиз, Zamondoshда 5,1 фоиз бўлган. Easy Finansда эса муаммоли кредитлар улуши 0 фоизни ташкил этган.
Эслатиб ўтамиз, аввалроқ микромолия ташкилотларидаги муаммоли кредитлар ҳажми ва уларнинг жами кредит портфелидаги улуши ҳақида ёзган эдик. 2026 йил 1 август ҳолатига сектордаги муаммоли кредитлар ҳажми 459,9 млрд сўмга етган, уларнинг жами кредит портфелидаги улуши эса 2,6 фоизни ташкил қилган.





