Марказий Осиё энергетика бозори учун ЖБдан 3,2 млн доллар

Жаҳон банки ва «Энергия» мувофиқлаштирувчи диспетчерлик маркази Марказий Осиё энергетика секторини ривожлантириш учун 3,2 млн доллар миқдорида грант ажратиш бўйича келишув имзолади. Молиявий институт матбуот хизматининг хабар беришича, ушбу маблағлар умумий электр энергияси бозорини ишга туширишнинг бошланғич босқичларига сарфланади.

Лойиҳа доирасида минтақавий оператор ташкил этиш ҳамда ресурсларни ишлаб чиқариш ва узатиш соҳасида мамлакатлараро ҳамкорлик механизмларини мустаҳкамлаш кўзда тутилган.

Ушбу қўллаб-қувватлаш Европа Иттифоқи, Буюк Британия ва Швейцария томонидан ҳомийлик қилинадиган CAWEP дастури доирасида амалга оширилмоқда.

Тошкентда бўлиб ўтган имзолаш маросимида банкнинг минтақавий директори Нажи Бенҳассин ва «Энергия» маркази раҳбари Ҳамидулла Шамсиев иштирок этди. Дастур иқлим ўзгариши ва қувватлар тақчиллиги шароитида минтақанинг энергетик хавфсизлигини таъминлашга хизмат қилади. Бу ҳақда Жаҳон банкининг расмий баёнотига таяниб, соҳа нашрлари хабар бермоқда.

Миллиард долларлик стратегия

2026-йил январ ойида Жаҳон банки умумий бюджети 1 млрд доллардан ортиқ бўлган REMIT ташаббусини тасдиқлаб бўлган эди. 2035-йилгача мўлжалланган ушбу стратегия энергия тизимларини тўлиқ интеграция қилишни назарда тутади. Режага кўра, трансчегаравий савдо ҳажмини ошириш, тармоқлар ўтказувчанлигини кенгайтириш ва қайта тикланувчи энергия манбаларини умумий тузилмага жорий этиш белгиланган.

Бирлашган энерготизим нафақат ички эҳтиёжларни қондириш, балки энергия экспорти салоҳиятини ҳам оширади. Интеграция жараёни ҳар бир иштирокчи давлат учун тизимдаги авариявий ҳолатларни биргаликда бартараф этиш ва ресурс тақсимотини оптималлаштириш имконини беради.

Грант маблағлари, шунингдек, соҳа мутахассисларининг малакасини ошириш ва минтақавий оператор учун зарур бўлган технологик базани шакллантиришга йўналтирилади. Бу эса ўз навбатида электр энергияси узилишларини камайтириш ва тарифлар барқарорлигини таъминлашда муҳим рол ўйнайди. Янги тизимнинг жорий этилиши хорижий инвесторлар учун ҳам минтақа энергетика бозорини жозибадор қилади.

Қайд этиб ўтиш керак, Марказий Осиёнинг бирлашган энерготизими собиқ иттифоқ давридан буён мавжуд бўлиб, мустақиллик йилларида унинг фаолияти турли сиёсий ва иқтисодий сабабларга кўра заифлашган эди. Энди халқаро молия институтлари кўмагида ушбу тизимни замонавий бозор тамойиллари асосида қайта тиклаш жараёни бошланди.