Миллиардерлар Британиядан чиқиб кетмоқда. Лондон нега бойларни йўқотяпти?
Кетганларнинг бойлиги 160 млрд долларга баҳоланмоқда. Солиқ сиёсати қатъийлаштирилганидан кейин бу жараён яна кучайди. Бу эса Лондоннинг дунёдаги асосий молиявий марказлардан бири мақомини қанча вақт сақлаб қола олиши ҳақида саволларни юзага келтирди.
© William Barton/Shutterstock«Bloomberg Billionaires Index» ҳисоб-китобларига миллиардерлар ва катта оилавий бойлик эгалари киритилган. Улар Буюк Британия билан алоқаларини узган ёки сезиларли даражада камайтирган. Уларнинг умумий бойлиги ҳозир мамлакатда яшаб қолаётган британ миллиардерларининг жами бойлигидан ҳам кўп.
«Bloomberg»нинг ёзишича, бунинг асосий сабабларидан бири солиқ ислоҳоти бўлган. 2025-йил апрелда Буюк Британия мамлакатда яшайдиган, аммо солиқ алоқалари бошқа давлат билан боғлиқ бўлган бой хорижликлар учун амал қилган «non-dom» тизимидан воз кечди. Бу тизим бой хорижликларга хориждаги активларидан олинадиган даромад учун Британияда солиқ тўламаслик имконини берган.
Шу билан бирга, мерос қоладиган активлар ва хусусий бозорлардаги битимлардан олинадиган даромадларга солиқ юки ҳам ошди. Янги солиқлар жорий этилиши мумкинлиги ҳақидаги муҳокамалар эса бойлар орасидаги хавотирни янада кучайтирди.
«Ҳозир содир бўлаётган воқеалар — ҳалокат. Миллионерлар, миллиардерлар ва хорижий инвестицияларни жалб қиладиган қулай муҳит яратиш ўрнига, биз тескари йўналишда ҳаракат қилмоқдамиз», — деди «Phones 4u» компанияси асосчиси, миллиардер Жон Колдуэлл.
Британияни тарк этганлар орасида Грецияга кўчиб ўтган хеж-фонд бошқарувчиси Крис Рокос, шунингдек, Миттал ва Поулсен оилалари вакиллари ҳам бор. Рўйхатдаги бойларнинг ярми солиқ ўзгаришлари кучга киришидан олдинроқ кўчиб кетган.
Улар кўпроқ Монако, Швейцария, БАА ва Греция каби давлатларни танлаган. Британия учун муаммо фақат солиқ тўловчиларнинг кетиши билан чекланмайди. Мамлакатдаги энг кўп даромад оладиган аҳолининг 1 фоизи жисмоний шахслар даромад солиғи тушумларининг қарийб 27 фоизини таъминлайди. Улар билан бирга инвестициялар, қиммат уй-жойлар, ресторанлар ва бошқа хизматларга сарфланадиган маблағлар ҳам мамлакатдан чиқиб кетиши мумкин.
Бу таъсир Лондонда аллақачон сезилмоқда. Қиммат уй-жойларга талаб пасаймоқда, харидорлар эса солиқ сиёсати янада қатъийлашиши мумкинлигини ҳисобга олиб, чегирма талаб қилмоқда. Мейфэр каби бойлар кўп ташриф буюрадиган ҳудудлардаги бизнеслар ҳам даромад камайганини билдирмоқда.
Шунга қарамай, Лондон ҳали ҳам кучли позицияга эга. Буюк Британияда қарийб 2,4 миллион долларлик миллионер бор. Бу дунёдаги бешинчи энг юқори кўрсаткич.
Молиявий инфратузилма, капитал бозорлари ва бойликни бошқариш соҳаси Лондонни бойларни жалб қилишга ҳаракат қилаётган бошқа шаҳарлар учун жиддий рақиб бўлиб қолишини таъминламоқда. Бироқ тобора кўпроқ бойлар бошқа давлатларни муқобил вариант сифатида кўриб чиқмоқда. Лондонда оилавий офислар ва катта капитал эгалари билан ишлайдиган компания ҳаммуассиси Марк Сомерснинг айтишича, «бойларнинг мамлакатдан чиқиб кетиши ҳали тугамаган».
Лондон учун асосий хавф энди айрим миллиардерларнинг кўчиб кетишида эмас. Муаммо бойларнинг мамлакатни тарк этиши барқарор тенденцияга айланиб, улар билан бирга капитал, инвестициялар ва истеъмол харажатлари ҳам Буюк Британиядан чиқиб кетиши мумкинлигида.
Эслатиб ўтамиз, аввалроқ Жанубий Корея фонд бозори капитализация бўйича Буюк Британияни ортда қолдирганди ва бу Лондоннинг глобал молиявий марказ сифатидаги мавқеи заифлашаётгани ҳақидаги баҳсларни кучайтирганди.
