Пентагон АҚШ мудофаасининг янги стратегиясини эълон қилди: Хитой иккинчи ўринга тушди
Пентагон Доналд Трампнинг «Американи ҳимоя қилиш» режасини расман тасдиқлади. Россия «назорат остидаги» хавф деб аталди.
АҚШ Мудофаа вазирлигининг 23 январ куни эълон қилган янгиланган миллий мудофаа стратегиясида Хитой илк бор асосий устувор мақомидан туширилди. Ҳужжатга кўра, Вашингтон учун энди энг муҳим вазифа — АҚШ ҳудуди, чегара хавфсизлиги ва Ғарбий ярим шардаги стратегик манфаатларни ҳимоя қилиш ҳисобланади.
Ички хавфсизликка эътибор кучайди
2026 йил учун мўлжалланган стратегия аввалги маъмуриятлар, жумладан Жо Байден давридаги ёндашувлардан сезиларли фарқ қилади. Янги режада ташқи ҳарбий операциялардан кўра ички хавфсизликка устувор аҳамият берилган. Хусусан, чегараларни мустаҳкамлаш, наркотрафикка қарши кураш ва мамлакат ҳудудини тўғридан-тўғри ҳимоя қилиш асосий вазифалар сифатида белгиланган.
Пентагон ҳужжатда АҚШ изоляция сиёсатига амал қилмаслигини таъкидлайди ва иттифоқчилардан жамоавий хавфсизликка кўпроқ ҳисса қўшишни кутаётганини очиқ айтган. Шу билан бирга, Америка қуролли кучларининг асосий эътибори биринчи навбатда ўз ҳудудини ҳимоя қилишга қаратилади.
Стратегик минтақаларга кириш масаласи
Шунингдек, Пентагон президент Доналд Трампга Арктикадан Жанубий Америкагача бўлган муҳим минтақаларда, жумладан Гренландия, Америка кўрфази ва Панама каналида ҳарбий ҳамда тижорий киришни таъминлаш бўйича аниқ вариантлар тақдим этишини билдирган.
Хитой иккинчи, иттифоқчилар учинчи ўринда
Ҳужжатда Хитой иккинчи устувор йўналиш сифатида қайд этилган. Бу 2022 йилги стратегиядан фарқли ёндашув бўлиб, унда Пекин АҚШнинг асосий стратегик рақобатчиси сифатида баҳоланган эди. Учинчи устувор йўналиш сифатида иттифоқчиларнинг жамоавий хавфсизликка қўшадиган ҳиссасини ошириш — шу жумладан Ғарбий ярим шарда Канада ва Мексика, Европа қитъасида эса Европа давлатларининг роли белгиланган. Тўртинчи ўринда мудофаа саноати базасини қайта тиклаш вазифаси турибди.
Россияга нисбатан баҳо
Россия ва Украина ўртасидаги уруш тўрт йиллик чегарага яқинлашаётган бир пайтда, Москва ҳисботда нисбатан қисқа тилга олинган. Россия НАТОнинг шарқий аъзолари учун «доимий, лекин бошқариладиган таҳдид» сифатида тасвирланган. Шунингдек, Пентагон Россия томонидан АҚШ ҳудудига йўналтирилиши мумкин бўлган таҳдидларни қайтариш учун Америка қўшинларининг тайёр ҳолатда бўлишини таъминлаши таъкидланган.
Аввалги стратегиялардан фарқли ўлароқ, 2026 йилги талқин очиқчасига сиёсий характерга эга бўлиб, Жо Байден ва ундан олдинги маъмуриятлар кўпроқ тилга олинган. Унда АҚШ ҳукумати узоқ вақт давомида асосий эътиборни америкаликларнинг манфаатларига қаратмагани танқид қилинган.
Стратегия хулосаси
«Биз тинчлик йўлида урушнинг олдини олиш учун қилич ва қалқон бўламиз, лекин зарур бўлса, мамлакат учун керакли урушларда жанг қилишга ва ғалаба қозонишга тайёр бўламиз», — деб хулоса қилинади стратегияда.
