Ҳиндистон Москвадан юз ўгирмоқда: Россия омборларида нефтга жой қолмаяпти

16.02.2026 | 20:573 daqiqa

Россиянинг энг катта харидори бўлган Ҳиндистон нефт олишни кескин камайтирди, 150 миллион баррел нефт денгизда қолиб кетган.

Ҳиндистон Москвадан юз ўгирмоқда: Россия омборларида нефтга жой қолмаяпти

Россия ҳудудидаги нефт омборларининг сиғими тўлиб бормақда, чунки нефт компанияларининг Ҳиндистонга сотув борасидаги қийинчиликлари ортиб боряпти. Бу ҳақда «Reuters» агентлиги Kpler ва Rystad Energy таҳлилчилари маълумотларига таяниб, хабар берди.

Ҳиндистонга экспортнинг кескин камайиши

Urals навли нефтнинг денгиз орқали етказиб бериладиган туркумлари бўйича энг йирик харидорга айланган Ҳиндистон, январ ойида импортни учдан бир қисмга камайтирди — ўтган йилги ўртача кунлик 1,7 миллион баррелдан 1,1 миллион баррелгача.

Натижада, Россия портларидан танкерларда олиб чиқилган тахминан 150 миллион баррел нефт денгизда «қотиб қолди», Россия нефтининг умумий экспорти эса пасая бошлади: феврал ойида у январдаги кунлик 3,4 миллион баррелга нисбатан тахминан 2,8 миллион баррелни ташкил этмоқда.

Омборларнинг тўлиб-тошиши

Ер устидаги омборлар сиғими Россияга атиги 32 миллион баррел атрофида нефт сақлаш имконини беради — бу эса ҳозирги қазиб олиш ҳажмининг атиги 3-4 кунлик миқдори, холос. Шу билан бирга, ушбу ҳажмнинг ярмига яқини аллақачон банд қилинган, деб ҳисоблади Kpler сунъий йўлдош тасвирлари асосида.

Нефтни сақлаш имконияти йўқлиги нефтчиларни қазиб олишни камайтиришга мажбур қилади — Rystad Energy прогнозига кўра, март-апрел ойларига келиб кунлик кўрсаткич тахминан 300 минг баррелга камаяди. Сотилмай қолган нефт муаммосини қисман «Транснефт»нинг кенг қамровли қувурлар тармоғи ҳал қилиши мумкин — Kpler баҳолашича, у жами 100 миллион баррелга яқин нефтни сиғдира олади. Бироқ, бу ҳажм ҳам қазиб олиш миқёси билан солиштирганда унчалик катта эмас — тахминан 11 кунлик ишлаб чиқаришга тенг.

ОПЕК+ квоталари ва реал ишлаб чиқариш ўртасидаги тафовут

Нефт сотишдаги қийинчиликлар туфайли Россия нефтчилари аллақачон қазиб олишни камайтирмоқда — декабр ойида кунига 100 минг баррелга ва январда яна 26 мингга, деб хабар берди Bloomberg агентлигига махфий давлат статистикасидан хабардор манбалар.

Россия Федерациясида қазиб олишнинг пасайиши, ОПЕК+ келишуви уни яна оширишга рухсат бераётган бўлса-да қайд этилмоқда: ҳозирда Россия квотаси кунига 9,57 миллион баррелни ташкил этади, ваҳоланки чекловлар амал қилган ёзда бу кўрсаткич 8,97 миллион эди. Аммо амалда нефт саноати кунига 9,28 миллион баррел ишлаб чиқармоқда — яъни квотадан 300 мингга кам.

Иқтисодий зарба

2025 йил якунларига кўра, Россияда нефт қазиб олиш 15 йиллик минимал даражага — 512 миллион тоннагача тушиб кетди. Нефт компаниялари эса, Газпромбанк ҳисоб-китобларига кўра, экспортдаги қийинчиликлар ва бир баррел учун деярли 30 долларга етадиган улкан чегирмалар таклиф қилиш зарурати туфайли тахминан 33 миллиард доллар валюта тушумидан маҳрум бўлди.

Россиянинг асосий экспорт маркаси бўлган Urals навининг ўртача нархи бир баррел учун 40 долларгача тушди, ваҳоланки бюджетга 59 доллар этиб белгиланган, уни мувозанатлаш учун эса Алфа-банк баҳосига кўра янада юқорироқ нарх — бир бочка учун 93 доллар керак. Бюджетнинг нефт-газ даромадлари 2026 йил бошида пандемия давридан бери энг паст кўрсаткичларни янгилади: январ ойида бу 393 миллиард рублни ташкил этди — бу ўтган йилнинг шу ойидагидан икки баравар кам демакдир.

Компаниялар даражасида асосий зарба нарх босимининг кучайиши ва логистика чегирмаларининг ўсиши орқали «Роснефт» ва «Лукойл»га тўғри келади, деб таъкидлайди Freedom Finance таҳлилчиси Владимир Чернов: «Экспорт тушуми қисқармоқда, айниқса таннархи юқори бўлган лойиҳаларда. Urals нархи бундай бўлганда, инвестициялар ва дивидендлар учун имконият чекланганлигича қолади».

Teglar

Mavzuga oid