O‘zbekiston aholisi 40 millionga yaqinlashdi

2026 yilning 1-oktabr holatiga ko‘ra, O‘zbekistonning doimiy aholisi 39 535 225 kishiga yetdi. Bu haqda Milliy statistika qo‘mitasi xabar berdi.

Bu ko‘rsatkichni shakllantirishda 2026 yilgi aholi va qishloq xo‘jaligini ro‘yxatga olish natijalari ham hisobga olingan.

Raqamlarga ko‘ra, aholi o‘tgan yilning shu davriga nisbatan 692,2 ming kishiga yoki 1,8 foizga ko‘paygan. Hududlar kesimida eng ko‘p aholi Samarqand viloyatida, eng kam aholi esa Sirdaryo viloyatida qayd etilgan.

Samarqand va Farg‘ona viloyatlari yetakchilik qilmoqda

1-oktabr holatiga doimiy aholining hududlar bo‘yicha taqsimoti quyidagicha:

·         Samarqand viloyati — 4 462 783 kishi;

·         Farg‘ona viloyati — 4 293 001 kishi;

·         Toshkent viloyati — 3 799 043 kishi;

·         Qashqadaryo viloyati — 3 746 228 kishi;

·         Andijon viloyati — 3 574 464 kishi;

·         Toshkent shahri — 3 278 512 kishi;

·         Namangan viloyati — 3 190 767 kishi;

·         Surxondaryo viloyati — 3 030 030 kishi;

·         Qoraqalpog‘iston Respublikasi — 2 166 044 kishi

·         Xorazm viloyati — 2 162 068 kishi;

·         Buxoro viloyati — 2 125 129 kishi;

·         Jizzax viloyati — 1 545 176 kishi;

·         Navoiy viloyati — 1 196 559 kishi;

·         Sirdaryo viloyati — 965 421 kishi.

Raqamlar asosidagi hisob-kitobga ko‘ra, Samarqand viloyati respublika aholisining taxminan 11,3 foizini, Farg‘ona viloyati esa 10,9 foizini tashkil qiladi. Bu ikki hududda jami 8,75 milliondan ortiq kishi istiqomat qiladi.

Toshkent viloyati, Qashqadaryo va Andijon viloyatlarini ham qo‘shganda, eng ko‘p aholi yashaydigan beshta hududga mamlakat umumiy aholisining 50,3 foizi to‘g‘ri keladi.

Toshkent shahrida 3,27 milliondan ortiq aholi yashaydi. Biroq u respublikada aholi eng ko‘p bo‘lgan hududlar orasida oltinchi o‘rinda. Sirdaryo viloyatida esa doimiy aholi soni 965,4 ming kishini tashkil etadi.

Aholini ro‘yxatga olish natijalari statistikaga qanday ta’sir qildi?

2026 yilning 15-yanvaridan 28-fevraliga qadar O‘zbekistonda aholi va qishloq xo‘jaligini ro‘yxatga olish tadbirlari bo‘lib o‘tdi. Milliy statistika qo‘mitasi 30-iyun kuni ushbu jarayonning dastlabki natijalarini e’lon qildi.

Ushbu natijalarga ko‘ra, 2026 yil 15-yanvar holatida mamlakat aholisi 39 047 321 kishini tashkil etgan. Bu raqam odatiy statistik hisob-kitoblarda 2026 yil 1-yanvar uchun qayd etilgan 38 236 704 kishidan 810 617 nafarga ko‘pdir.

Qo‘mita bu tafovutni ro‘yxatga olishning aniq natijalari va avvalgi statistik prognozlar o‘rtasidagi farq bilan izohladi.

Dastlabki xulosalar aholining jinsi va yashash joyi bo‘yicha taqsimotiga ham oydinlik kiritdi. Xususan, mamlakatda 19 766 166 nafar erkak va 19 281 155 nafar ayol istiqomat qilishi aniqlandi. Ularning 21,3 millioni shaharlarda, 17,8 millioni esa qishloqlarda yashaydi.

Erkaklar va ayollar soni o‘rtasidagi farq

Ro‘yxatga olishning dastlabki natijalari aholining jinsi bo‘yicha ham aniq manzarani ko‘rsatib berdi. 2026 yil 15-yanvar holatiga ko‘ra mamlakatda 19 766 166 nafar erkak va 19 281 155 nafar ayol borligi qayd etildi. Hisob-kitoblarga ko‘ra, erkaklar umumiy aholining qariyb 50,6 foizini, ayollar esa 49,4 foizini tashkil etmoqda.

Bundan tashqari, ushbu ma’lumotlar aholining milliy tarkibiga ham oydinlik kiritdi. Natijalarga ko‘ra, o‘zbeklar umumiy aholining 89,4 foizini, tojiklar 3,3 foizini, qoraqalpoqlar 2,2 foizini, qozoqlar 1,8 foizini va ruslar 1,6 foizini tashkil qilgan. Qolgan qismi esa boshqa millat vakillari hissasiga to‘g‘ri keladi.

Qo‘mita yana bir qiziqarli raqamni taqdim etgan: 35,7 million kishi (ya’ni aholining 91,3 foizi) o‘zbek tilini o‘z ona tili sifatida ko‘rsatgan. Bu esa mamlakatdagi etnik o‘zbeklar ulushidan 1,9 foizga yuqoridir.

Aholi o‘smoqda, ammo tug‘ilishlar soni kamaygan

Mamlakat aholisining umumiy soni ko‘paymoqda, biroq tug‘ilishlar soni muttasil oshgani yo‘q. Milliy statistika qo‘mitasi ma’lumotlariga ko‘ra, 2023 yilda O‘zbekistonda 962 mingta tug‘ilish qayd etilgan va bu 1991 yildan buyon eng yuqori ko‘rsatkich bo‘lgan edi.

Biroq keyingi ikki yilda bu borada pasayish kuzatilgan. Xususan, 2024 yilda 926,4 mingta, 2025 yilda esa 879,6 mingta chaqaloq dunyoga kelgan. 2025 yildagi ko‘rsatkich undan oldingi yilga qaraganda 46,8 mingtaga kam. 2023 yildagi rekord natija bilan solishtirganda esa tug‘ilishlar soni 82,4 mingtaga (yoki qariyb 8,6 foizga) kamaygan.

Joriy 2026 yilning yanvar–iyun oylarida mamlakatda 373,4 mingta tug‘ilish qayd etildi.

Raqamlar shuni ko‘rsatadiki, aholi soni umumiy hisobda o‘sayotgan bo‘lsa-da, tug‘ilish ko‘rsatkichlarida biroz pasayish bor.

Bu raqamlar davlatga nima uchun kerak?

Milliy statistika qo‘mitasining tushuntirishicha, bu ma’lumotlar davlat dasturlari va strategik loyihalarni ishlab chiqishda muhim asos vazifasini o‘taydi.

Aholining hududlar bo‘yicha qanday taqsimlanganini bilish orqali yangi maktablar, bog‘chalar, kasalxonalar hamda uy-joy va transport infratuzilmasiga bo‘lgan real ehtiyoj baholanadi. Yosh tarkibiga oid ma’lumotlar esa ta’lim, mehnat bozori va ijtimoiy xizmatlarni to‘g‘ri rejalashtirish uchun g‘oyat muhim.

Shuningdek, ro‘yxatga olish jarayonida faqat aholi emas, balki uy-joylar, aholi punktlari va qishloq xo‘jaligi obyektlari haqida ham ma’lumot yig‘ilgan. Rasmiy xabarlarga ko‘ra, ushbu tadbir doirasida 8,2 milliondan ortiq obyektning geolokatsiyasi shakllantirilgan.