O‘zbekistonda Starlink va sun’iy yo‘ldosh interneti sinovdan o‘tkaziladi (2026)
2026 yilda O‘zbekistonda Starlink texnologiyasi asosidagi sun’iy yo‘ldosh interneti sinovdan o‘tkaziladi. Bosh vazir Abdulla Aripov Chimkentdagi forumda raqamli islohotlar haqida ma’lumot berdi.
2026 yilda O‘zbekistonda sun’iy yo‘ldosh internetini, shu jumladan Starlink texnologiyasi asosidagi tarmoqni sinov tariqasida ishga tushirish rejalashtirilgan. Bu haqda 27-mart kuni Qozog‘istonning Chimkent shahrida bo‘lib o‘tayotgan Digital Qazaqstan 2026 xalqaro forumida bosh vazir Abdulla Aripov ma’lum qildi.
Aripovning ta’kidlashicha, oxirgi to‘qqiz yil ichida O‘zbekiston sezilarli yutuqlarga erishdi: keng polosali internet bilan qamrab olish darajasi 41 foizdan 99,5 foizgacha ko‘tarildi, tarmoqning o‘tkazuvchanlik quvvati esa 40 baravarga oshdi.
«Biz borish qiyin bo‘lgan tumanlarni ulash vazifasini hal qilmoqdamiz – joriy yilning o‘zidayoq sun’iy yo‘ldosh internetini sinov tariqasida ishga tushirish rejalashtirilgan bo‘lib, uning operatorlari uchun soliq imtiyozlari paketi shakllantirilgan», - dedi Abdulla Aripov.
Starlink nima?
Starlink — bu Ilon Mask asos solgan SpaceX kompaniyasi tomonidan ishlab chiqilgan global sun’iy yo‘ldosh tizimi bo‘lib, u yer yuzining eng chekka va borish qiyin bo‘lgan nuqtalariga ham yuqori tezlikdagi keng polosali internetga kirish imkonini beradi. An’anaviy sun’iy yo‘ldosh internetidan farqli o‘laroq, Starlink qurilmalari Yer orbitasining ancha past qismida (taxminan 550 km balandlikda) joylashgan. Bu esa signal uzilishlarini minimallashtirish va ma’lumot uzatish tezligini oshirish imkonini beradi, natijada foydalanuvchilar onlayn o‘yinlar, videoaloqa va boshqa og‘ir trafikli xizmatlardan bemalol foydalana oladilar.
Tizimning ishlash prinsipi minglab kichik sun’iy yo‘ldoshlar tarmog‘iga asoslangan bo‘lib, ular yerdagi ixcham qabul qiluvchi antennalar (terminallar) bilan bog‘lanadi. Foydalanuvchi uchun bu jarayon juda oddiy: maxsus antenna osmon ochiq ko‘rinadigan joyga o‘rnatiladi va u avtomatik ravishda sun’iy yo‘ldoshlar bilan aloqa o‘rnatadi. Bu texnologiya ayniqsa optik tolali kabel o‘tkazish iqtisodiy jihatdan foydasiz yoki texnik jihatdan imkonsiz bo‘lgan tog‘li hududlar, qishloqlar va cho‘l zonalari uchun raqamli inqilob hisoblanadi.
