Россия Украина зарбалари фонида илк бор Ҳиндистондан бензин ола бошлади

Россия Ҳиндистондан бензин ола бошлади. Бу мамлакат ички ёнилғи бозоридаги кескинликнинг энг сезиларли белгиларидан бири бўлди. Ҳиндистон ёнилғисининг биринчи партияси 5-август куни Россияга етиб борган. Бу ҳақда «Bloomberg» хабар берди.

Ҳиндистондан бензин етказиб бериш қандай амалга оширилмоқда?

Етказиб бериш Миср қирғоқлари яқинида танкерлар орқали юкни бошқа кемага ўтказиш билан боғлиқ мураккаб занжир орқали амалга оширилмоқда. «Kpler» маълумотларига кўра, гап Россиянинг «Роснефт» компанияси улушига эга бўлган Ҳиндистоннинг «Nayara Energy» компанияси маҳсулоти ҳақида кетмоқда.

Ҳиндистон бензинининг Россия бозорида пайдо бўлиши Россия нефтни қайта ишлаш заводлари дрон ҳужумларидан кейин фаолиятини қисқартирган бир пайтга тўғри келмоқда. Агентлик келтирган маълумотларга кўра, нефтни қайта ишлашдаги узилишлар мамлакат ичида ёнилғи танқислигига олиб келган ва Россияни анъанавий йўналишлардан ташқари бошқа давлатлардан ҳам қўшимча ёнилғи излашга мажбур қилган.

Ҳиндистоннинг ўзи йирик нефтни қайта ишловчи давлат экани эътиборга молик. Бундан ташқари, «Nayara Energy» Россиянинг «Роснефт» компанияси билан боғлиқ. Шундай қилиб, ҳозирги вазиятда ёнилғининг бир қисми амалда тескари йўналишда ҳаракатланмоқда: Ҳиндистондаги қайта ишлаш активига алоқадор бўлган Россия нефт компанияси Россия бозорини бензин билан таъминловчи манбалардан бирига айланмоқда.

Ёнилғи Россия манфаатлари билан боғлиқ танкерлар орқали ташилган ва йўл давомида Миср қирғоқлари яқинида бошқа кемага ўтказилган. Бундай йўналиш етказиб бериш вақтини узайтиради ва жараённи мураккаблаштиради. Бироқ ёнилғи танқислиги шароитида нарх ва логистика иккинчи даражага тушади — энг муҳими, ички бозорда бензиннинг жисмонан мавжуд бўлишидир.

Бензин Россияга Миср орқали етказилмоқда

Аввалроқ Ҳиндистоннинг Вадинар шаҳридаги нефтни қайта ишлаш заводида тахминан 42 минг тонналик бензин партияси 18-июн куни юклангани ҳақида хабар берилган эди. Кейин юк Мисрнинг Дамиетта портида бошқа кемага ўтказилган ва шундан сўнг Россияга йўналтирилган. «Kpler» маълумотлари бундай етказиб беришлар давом этиши мумкинлигини кўрсатмоқда. Ҳиндистондан келаётган бензин Россияга Беларус ва бошқа қўшни давлатлардан етказиб берилаётган ёнилғига қўшилмоқда. Бу Россия ёнилғи бозорини таъминлашнинг одатий тизими қанчалик ўзгарганини кўрсатмоқда. Авваллари Россия йирик ёнилғи экспортчиси бўлган бўлса, энди ички талабни қоплаш учун четдан қўшимча ҳажмдаги ёнилғини излашига тўғри келмоқда.

Россия бензинни бошқа давлатлардан ҳам ола бошлади

Беларус ҳам Россияга нефт маҳсулотлари етказиб беришни сезиларли даражада оширди. «Reuters» маълумотларига кўра, 2026-йил июл ойида Беларуснинг Россияга бензин экспорти рекорд даражага етган. Январ-июл ойларида эса етказиб беришлар ўтган йилнинг шу даврига нисбатан 25 баравар ошиб, 665 минг тоннага етган. Россияга Ҳиндистон, Қозоғистон ва Марокашдан ҳам бензин партиялари бора бошлаган. Бундай ўзгаришларнинг сабабларидан бири Россия нефтни қайта ишлаш тизимидаги муаммолардир.

Россия нефтни қайта ишлашда муаммога дуч келмоқда

«EA Analytics» маълумотларига кўра, июл ойида Россия нефтни қайта ишлаш заводлари кунига тахминан 3,6 миллион баррел нефтни қайта ишлаган. Бу мавсумий ўртача кўрсаткичдан қарийб учдан бир қисмга паст. Шу билан бирга, август ойида ҳам нефтни қайта ишлаш инфратузилмасига қилинган ҳужумлар давом этган. Вазият Россиянинг нефт маҳсулотлари экспортига нисбатан сиёсатига ҳам таъсир кўрсатди. Москва бензин ва дизел ёнилғиси экспортини чеклади. Бунинг асосий мақсади, аввало, ички бозорни ёнилғи билан таъминлашдир.

Россия ички бозорида қандай ўзгаришлар юз бермоқда?

Россия бозори учун бу ёнилғи оқимларининг жиддий қайта ташкил этилишини англатади. Мамлакат ҳануз катта миқдорда нефт ресурслари ва йирик нефтни қайта ишлаш қувватларига эга. Бироқ айрим объектларнинг зарар кўриши тайёр нефт маҳсулотлари бўйича, айниқса маҳаллий ҳудудларда, танқисликни юзага келтириши мумкин. Бунда хомашё етарли бўлиб қолиши мумкин, муаммо эса кейинги босқичда — уни бензин ва бошқа ёнилғиларга қайта ишлашда юзага келади. Шу нуқтаи назардан Ҳиндистон етказиб беришлари алоҳида аҳамиятга эга. Жанубий Осиёдан Россияга бензин олиб келинаётганининг ўзи бозор иштирокчилари ёнилғи танқислигини қоплаш учун анча узоқ ва мураккаб логистика занжирларидан фойдаланишга тайёр эканини кўрсатмоқда.

Бироқ ҳозирча гап Ҳиндистон ёнилғисининг Россия ички бозоридаги маҳаллий таъминотни тўлиқ алмаштириши ҳақида кетмаяпти. Ҳиндистон ҳозирча юзага келган танқисликни қоплашга ёрдам берадиган қўшимча манба бўлиб хизмат қилмоқда. Беларус ва бошқа қўшни давлатлардан етказиб беришлар ҳам давом этмоқда, узоқ давлатлардан импорт қилинаётган ёнилғи эса бозорни мувозанатлаштириш имкониятларини кенгайтирмоқда.

Бу вазият, шунингдек, энергетика инфратузилмасига қилинган ҳужумлар нафақат ишлаб чиқариш ҳажмини, балки савдо географиясини ҳам ўзгартириши мумкинлигини кўрсатмоқда. Яқин вақтгача Россия халқаро бозорда йирик нефт маҳсулотлари етказиб берувчилардан бири эди. Энди эса ўз ички эҳтиёжини қондириш учун ёнилғининг бир қисмини четдан олиб келишига тўғри келмоқда.

Эслатиб ўтамиз, аввалроқ Россия таъминоти қисқариши ортидан Марказий Осиё давлатлари ёнилғи танқислигининг олдини олишга шошилаётгани ҳақида ёзган эдик. Негаки Россия бензин экспортига қўйилган тақиқни 2027-йил бошигача узайтирган.