Tojikiston iqtisodiyoti yil oxirigacha 8,3 foizga o‘sishi prognoz qilinmoqda

Yevroosiyo taraqqiyot banki Tojikiston iqtisodiyoti 2026-yilning oxiriga borib 8,3 foizga o‘sishini prognoz qilmoqda. Bu haqda bankning 2026–2028-yillar uchun makroiqtisodiy prognozida keltirilgan.

O‘sish 2027-yilda 7,7 foizgacha va 2028-yilda 7,1 foizgacha pasayishi mumkin. 2025-yilda Tojikiston YIM o‘sishi 8,4 foizni tashkil etdi.

Investitsiya va iste’mol o‘sishni qo‘llab-quvvatlaydi

Hisobotda keltirilgan ma’lumotlarga ko‘ra, 2026-yilning birinchi choragida Tojikistonning real yalpi ichki mahsuloti o‘tgan yilning shu davriga nisbatan 8 foizga o‘sgan.

Iqtisodiyotning barcha asosiy tarmoqlarida o‘sish kuzatildi. Sanoat ishlab chiqarishi 14 foizga, qishloq xo‘jaligi mahsulotlari yetishtirish 8 foizga, ulgurji va chakana savdo 22,1 foizga va yuk aylanmasi 19,1 foizga oshdi.

YTB ​​tahlilchilari sanoat o‘sishi tuzilmasida ham o‘zgarishlarni qayd etmoqda. Yanvar-mart oylarida ruda qazib olish 0,6 foizga kamaydi, metallurgiya ishlab chiqarish esa 26 foizga oshdi. Taqqoslash uchun, 2025-yil oxiriga kelib metallurgiya ishlab chiqarish hajmi 6,5 foizga o‘sgandi.

Shunday qilib, sanoatning asosiy harakatlantiruvchi kuchlaridan biri nafaqat xomashyo qazib olish, balki ularni qayta ishlash ham asta-sekin rivojlanmoqda.

Ichki talab kuchli iqtisodiy faollikni qo‘llab-quvvatlashda davom etadi. 2026-yil yanvar-fevral oylarida chakana savdo hajmi 23,3 foizga, investitsiyalar esa 33,2 foizga o‘sdi.

Qo‘shimcha omil davlat sektorida ish haqining oshishi bo‘ladi. Yevroosiyo taraqqiyot bankining ma’lumotlariga ko‘ra, ish haqi 2026-yilda 20-25 foizga o‘sishi rejalashtirilgan.

Inflatsiya 4,7 foizgacha tezlashadi

2026-yilning aprel oyida Tojikistonda yillik inflatsiya 2025-yil oxiridagi 3,5 foizga nisbatan 3,6 foizni tashkil etdi. Bu mintaqadagi mamlakatlar orasida eng past ko‘rsatkich bo‘ldi.

Narxlar o‘sishini cheklovchi omillardan biri milliy valutaning mustahkamlanishi bo‘ldi. Aprel oyi oxiriga kelib, somoniy dollarga nisbatan yillik 11 foizga qadrlandi. Biroq, bankning prognoziga ko‘ra, inflatsiya 2026-yil oxiriga borib 4,7 foizgacha tezlashadi. 2027-yilda u 4,9 foizga, 2028-yilda esa 5 foizga yetishi mumkin. Biroq, narxlarning o‘sishi Tojikiston Milliy bankining 5 foizli maqsadli diapazonida, plyus yoki minus 2 foiz punkti ichida qoladi.

Import qilingan tovarlar narxlarining ko‘tarilishi narxlarga bosim o‘tkazadi. Tojikiston neft, neft mahsulotlari, tabiiy gaz va katta miqdordagi oziq-ovqat mahsulotlarini import qiladi. Ushbu import toifalarining umumiy qiymati mamlakat yalpi ichki mahsulotining 15 foizidan oshadi.

Qayta moliyalashtirish stavkasi yana oshirilishi mumkin

Inflatsiya darajasi pastligi fonida Milliy bank so‘nggi yillarda pul-kredit siyosatini yumshatib kelmoqda. 2025-yilda qayta moliyalashtirish stavkasi 2 foiz punktiga pasaytirilib, 7,5 foizni tashkil etdi, 2026-yil fevral oyida esa yana 0,5 foiz punktiga pasaytirilib, 7 foizni tashkil etdi.

Yevropa taraqqiyot banki bu tendensiyaning o‘zgarishini kutmoqda. 2026-yil oxiriga borib, qayta moliyalashtirish stavkasi 7,5 foizgacha, 2028-yilga borib esa 8 foizgacha ko‘tarilishi mumkin.

Eslatib o‘tamiz, avvalroq Tojikistonning tashqi savdo aylanmasi 2,09 milliard dollarga ko‘paygandi.