ХВЖ Ўзбекистоннинг валюта курси режимини «сузувчи» режимга ўтказди

Халқаро валюта жамғармаси Ўзбекистоннинг амалдаги (де-факто) валюта курси режимини «crawl-like» (судралувчи) тоифасидан «floating» (сузиб юрувчи) тоифасига қайта таснифлади. Бу ҳақда ташкилот миссиясининг Ўзбекистонга 2026-йилги ташрифи якунлари бўйича ҳисоботида сўз боради.

ХВЖ, шунингдек, Ўзбекистон иқтисодиётининг ҳозирги ҳолатини ижобий баҳолаб, барқарор иқтисодий ўсиш, инфляциянинг пасайиши, бюджет ва ташқи иқтисодий кўрсаткичларнинг яхшилангани ҳамда халқаро захираларнинг юқори даражада сақланиб қолаётганини қайд этди. Жумладан, 2025-йилда ЙИМ 7,7 фоизга ўсган, 2026-йилнинг биринчи чорагида эса йиллик ўсиш суръати 8,7 фоизга етган.

Инфляция пасайишда давом этиб, 2026-йил апрель ойида 7 фоизни ташкил этди. Консолидациялашган бюджет тақчиллиги ЙИМга нисбатан 2,1 фоизгача, жорий ҳисоб тақчиллиги эса 3,9 фоизгача қисқарди.

2026–2027-йиллар учун прогнозлар

Жамғарма баҳосига кўра, Ўзбекистоннинг халқаро захиралари етарли даражада сақланиб қолмоқда. 2026-йилда иқтисодий ўсиш 6,8 фоиз атрофида бўлиши, инфляция эса 2027-йил охирига бориб Марказий банкнинг 5 фоизлик мақсадли кўрсаткичига тушиши кутилмоқда.

Шу билан бирга, ХВЖ асосий хатарлар сифатида глобал иқтисодий вазиятнинг ёмонлашуви, геосиёсий кескинликнинг кучайиши ҳамда иқтисодиётнинг қизиб кетиши эҳтимолини қайд этди. Айни пайтда ислоҳотлар янада тезроқ амалга оширилса, иқтисодий прогнозлар янада яхшиланиши мумкинлиги таъкидланди.

Ҳисоботга кўра, валюта режимининг қайта таснифланиши 2025-йил апрелидан бошлаб алмашув курсининг янада мослашувчан бўлгани билан изоҳланади. Жамғарма экспертларининг фикрича, бундай ёндашув иқтисодиётнинг ташқи хатарларга мослашиш қобилиятини кучайтиради, халқаро захираларни сақлашга хизмат қилади, валюта хатарларини ҳеджирлаш воситалари ривожланишини рағбатлантиради ҳамда инфляцияни таргетлаш режимининг самарали ишлашини қўллаб-қувватлайди.

Нима учун бу муҳим?

Халқаро валюта жамғармасининг баҳоси халқаро инвесторлар ва молия бозорлари учун мамлакатнинг иқтисодий барқарорлигининг асосий кўрсаткичидир. Ўзбекистоннинг «сузувчи» валюта курси режимига ўтиш тўғрисидаги қарори унинг пул-кредит сиёсатидаги мослашувчанликнинг ошганини акс эттиради ва давом этаётган иқтисодий ислоҳотларнинг ривожланишини тасдиқлайди. Бу, шунингдек, иқтисодиётнинг ташқи шокларга мослашиш қобилиятини мустаҳкамлайди ва узоқ муддатли макроиқтисодий барқарорликни қўллаб-қувватлайди.

Эслатиб ўтамиз, аввалроқ ХВЖ Ўзбекистонда давлат корхоналарининг 80 фоиздан ортиғини хусусийлаштириш мумкинлигини маълум қилганди.