АҚШ ва Эрон бугун ўт очишни тўхтатишга келишиб олиши мумкин – «Reuters»
Эрон ва АҚШ ўртасида жанг ҳаракатларини тўхтатиш бўйича келишув режаси муҳокама қилинмоқда. Режада ўт очишни зудлик билан тўхтатиш ва Ҳўрмуз бўғозида кемалар ҳаракатини қайта йўлга қўйиш кўзда тутилган бўлиб, бу глобал бозорларда ҳам ижобий реакцияга сабаб бўлди.
Эрон ва АҚШ жанг ҳаракатларини тўхтатиш бўйича режани олди, у бугун, 6-апрел кунидан бошлаб кучга кириши ва Ҳўрмуз бўғозида кемалар ҳаракатини қайта йўлга қўйишга имкон бериши мумкин. Бу ҳақда вазиятдан хабардор манбага таяниб, «Reuters» хабар берди.
Икки босқичли ёндашув
Жанг ҳаракатларини тўхтатиш бўйича рамка дастури Покистон томонидан тайёрланган ва 6-апрелга ўтар кечаси Эрон ва АҚШга тақдим этилган. Манбага кўра, келишув икки босқичли ёндашувни назарда тутади: аввал зудлик билан ўт очишни тўхтатиш, кейин эса кенг қамровли шартнома тузиш.
«Барча тафсилотлар бугун келишиб олиниши керак», – деди «Reuters» манбаси.
Унинг қўшимча қилишича, дастлабки келишувлар ўзаро тушуниш меморандуми шаклида расмийлаштирилади. Томонлар ҳужжатни электрон тарзда, Покистон орқали – музокаралардаги ягона алоқа канали орқали якунийлаштиришни режалаштирмоқда, деб ёзади «Reuters».
Покистон таклиф қилган келишув нима назарда тутади?
«Reuters» маълумотига кўра, таклиф этилган режага мувофиқ, ўт очишни тўхтатиш режими дарҳол кучга киради ва Ҳўрмуз бўғози очилади. Шундан сўнг 15–20 кун ичида кенгроқ келишувни ишлаб чиқиш режалаштирилган. Вақтинча «Исломобод келишуви» деб номланган ушбу битимда бўғоз учун «минтақавий тузилма» назарда тутилади; якуний юзма-юз музокаралар Исломободда ўтказилади.
Якуний келишув Эроннинг ядровий қурол яратишга интилмаслик мажбуриятини ўз ичига олиши кутилмоқда. Бунинг эвазига санкцияларни юмшатиш ва Эрон активларини музлатишни бекор қилиш кўзда тутилган, деди манба.
«Axios» нашри 5-апрель куни манбаларга таяниб, АҚШ, Эрон ва минтақавий воситачилар 45 кунлик ўт очишни тўхтатиш эҳтимолини муҳокама қилаётганини хабар қилган. Бу икки босқичли келишув доирасида урушнинг якуний якунланишига олиб келиши мумкин.
Бозорлардаги ҳолат
АҚШ фонд бозорлари индекслари бўйича фьючерслар 6-апрел куни АҚШ ва Эрон ўртасида келишув эҳтимоли ҳақидаги хабарлардан сўнг ўсди. «S&P 500» шартномалари 0,3 фоиз, «Nasdaq 100» – 0,47 фоиз, «Dow Jones Industrial Average» – 0,13 фоизга ошди.
«Brent» нефти фючерслари эса аксинча пасайди – кун ичида 1 фоиздан ортиқ тушиб, бир баррел учун 107,36 долларгача етди.
Нақд олтин нархи 0,29 фоизга ўсиб, унцияси 4689 долларга етди.
Европа фонд бозорлари 6-апрел куни байрам муносабати билан ёпиқ бўлди. Ҳонгконг ва Хитой биржалари ҳам ишламади. Япония фонд бозорида эса енгил ўсиш кузатилди («Nikkei 225» – 0,55 фоиз плюсда).
