Ислом цивилизацияси марказидан фоторепортаж: Исломгача бўлган давр цивилизациялари (1-қисм)
«Аср лойиҳаси» дея эътироф этилаётган Ислом цивилизацияси маркази ўтмиш ва бугунни улкан маконда жамлади. Vaqt.uz фотомухбири Жавҳар Чоршанбиева ушбу муҳташам мажмуа бўйлаб сайр қилиб, унинг ҳар бир бўлимидаги деталларгача обективга муҳрлади ва ўқувчилар учун 4 қисмли эксклюзив туркум тайёрлади.
Тошкентнинг қоқ маркази, тарихий Ҳастимом мажмуаси ёнида қад ростлаган Ислом цивилизацияси маркази нафақат ўзининг меъморий маҳобати, балки илмий салоҳияти билан ҳам ҳайратланарли. Ҳайит байрами арафасида кенг оммага очилиши режалаштирилаётган ушбу йирик илмий-маърифий кластер хронологик ва иерархик жиҳатдан аниқ 4 та йирик бўлимдан иборат: «Исломдан аввалги давр цивилизациялари», «Биринчи Ренессанс», «Иккинчи Ренессанс ва Хонликлар даври» ҳамда «Янги Ўзбекистон — Янги Ренессанс пойдевори». Бино дизайнида анъанавий шарқ меъморчилигининг чуқур фалсафаси ва замонавий музей технологиялари ўзаро мукаммал уйғунлашган.
Vaqt.uz нашри ушбу тарихий масканнинг руҳиятини тўлақонли етказиб бериш мақсадида махсус визуал лойиҳага қўл урди. Нашр фотомухбири мажмуанинг ҳар бир залида бўлиб, деворий нақшлардан тортиб, қадимий артефактлардаги энг митти чизгиларгача алоҳида эътибор қаратган ҳолда 4 босқичли фоторепортаж тайёрлади.
Бу шунчаки экспонатларни кўрсатиш эмас, балки обектив орқали ҳар бир даврнинг ижтимоий муҳити, одамлар тафаккури ва маданий хотирасини ёруғлик ҳамда соялар ёрдамида жонлантиришга қаратилган ҳаракатдир. Ушбу туркумнинг дебочаси сифатида иерархиянинг илк бўғини ҳисобланган биринчи бўлимга саёҳатни бошлаймиз.
Исломдан аввалги давр: Цивилизациялар, кашфиётлар, шахслар
Мажмуанинг энг қуйи, аммо қолган барча ренессанслар учун мустаҳкам замин яратган пойдевор қисми томошабинни юртимизнинг 3000 йиллик давлатчилик тарихига етаклайди. Ушбу залда Қадимги Бақтрия, Хоразм ва Сўғдиёна ҳаётидан олинган ноёб артефактлар, ибтидоий меҳнат қуроллари ҳамда нумизматика намуналари жой олган.
Бу ердаги ҳар бир тош битик ва сопол идиш шунчаки музей экспонати эмас, балки аждодларимизнинг турмуш тарзи, илк илмий кашфиётлари ва Ипак йўлидаги маданиятлар тўқнашувидан дарак берувчи жонли гувоҳлардир. Сополлитепадан топилган буюмлар ва қадимий хариталар ўша давр одамларининг кундалик ҳаётини кўз олдимизда гавдалантиради.
Кадрлар орқали бу бўлимдаги қадимий буюмларнинг текстураси, уларнинг сиртига тушган ёруғлик жилоси ва минг йиллик сирли муҳит ўқувчига тўғридан-тўғри узатилади.
Фоторепортажда эътибор марказига олинган нозик деталлар — қадимий тангалардаги қиёфалар ёки лойга босилган муҳр излари ўша замон инсонларининг ҳиссиётларини, уларнинг дунёқарашини бугунги кун ўқувчисига эмоционал жиҳатдан яқинлаштиради.
Ёритиш тизимининг усталик билан қўлланилиши ва кадрларнинг тўғри бурчак остида олиниши томошабинни шунчаки кузатувчидан бевосита тарих иштирокчисига айлантиради ҳамда кейинги юксалишлар қандай қудратли замин устида қурилганини визуал ҳис қилишга ундайди.
Teglar
