Арманистонни КХШТдан чиқариб юборишлари мумкин

Агар аъзо давлатлар Арманистонни ташкилотдан чиқаришга қарор қилса, биз бу қарорни инобатга олишимизга тўғри келади. Бизнинг бошқа қилишимиз мумкин бўлган иш йўқ», — деди Пашинян.

Арманистон Коллектив хавфсизлик шартномаси ташкилоти (КХШТ)дан чиқариб юборилиши ҳақидаги эҳтимолий қарорни инобатга олишини маълум қилди. Бу ҳақда мамлакат бош вазири Никол Пашинян брифинг чоғида баёнот берди.

Унга кўра, Арманистон КХШТга аъзо давлатлар томонидан ташкилотдаги кейинги иштироки бўйича қабул қилиниши мумкин бўлган ҳар қандай қарорни ҳисобга олишга тайёр.

Ҳукумат раҳбарининг таъкидлашича, КХШТ низомида иштирокчиларни ташкилотдан чиқариш механизми мавжуд. Агар аъзо давлатлар Арманистонга нисбатан ушбу механизмни қўллашга қарор қилса, Ереван бу қарорни қабул қилишдан бошқа чорага эга бўлмайди.

«Мен КХШТдаги вазиятга изоҳ бера олмайман. Менга маълумки, КХШТдан чиқариш механизми мавжуд ва у амал қилади. Агар аъзо давлатлар Арманистонни ташкилотдан чиқаришга қарор қилса, биз бу қарорни инобатга олишимизга тўғри келади. Бизнинг бошқа қилишимиз мумкин бўлган иш йўқ», — деди Пашинян.

КХШТдан узоқлашув

Бундан бир неча кун аввал Арманистон ташқи ишлар вазири Арарат Мирзоян мамлакат 2025 йил учун КХШТ аъзолик бадалини тўламаганини маълум қилган эди. Унинг айтишича, бу Ереваннинг ташкилот фаолиятида иштирок этмагани билан боғлиқ.

Арманистон 2024 йилдан бошлаб аъзолик бадалларини тўхтатган ва амалда КХШТдаги иштирокини музлатиб қўйган. Ўшанда Россия Ташқи ишлар вазирлиги тўловларни рад этиш турли оқибатларга олиб келиши мумкинлигини билдирган, бироқ мамлакатнинг ташкилотдан чиқарилиши эҳтимоли паст баҳоланганди.

Аммо 10 июн куни Россия ташқи ишлар вазири Сергей Лавров КХШТ давлатлари Арманистоннинг икки йиллик қарзи муносабати билан ташкилот низоми қоидаларини қўллаш масаласини кўриб чиқишга келишиб олганини маълум қилди.

«Арманистоннинг КХШТ бюджети олдидаги қарзи икки йилдан ошди. Бу ҳолат Коллектив хавфсизлик шартномаси ташкилоти низомида назарда тутилган. Биз бугун КХШТ низомининг тегишли моддасини ишга тушириш масаласини кўриб чиқишга келишиб олдик», — деди Лавров.

КХШТ низомининг 25-моддасига кўра, аъзолик бадаллари бўйича икки йиллик қарздорлик мавжуд бўлса, мамлакат қарзини тўламагунча ўз фуқароларини ташкилот лавозимларига номзод сифатида кўрсатиш ва овоз бериш ҳуқуқидан вақтинча маҳрум қилиниши мумкин.

Шунингдек, низомнинг 20-моддаси давлат ташкилот талабларини бажармаган тақдирда уни ташкилотдан чиқариш имкониятини ҳам назарда тутади.

Арманистон аввалроқ КХШТдаги иштирокини музлатган эди. Мамлакат бу қарорини КХШТнинг Арманистон хавфсизлигини таъминлаш масаласида «бефарқлик» кўрсатгани ва Тоғли Қорабоғ можароси кескинлашган даврда Ереванга нисбатан ўз вазифаларини бажармагани билан изоҳлаган.

Пашинян шунингдек, Арманистон эҳтимол катта эҳтимол билан келажакда КХШТни тарк этишини ҳам айтганди. Бироқ яқинда у Арманистоннинг КХШТ фаолиятига қайтиши реал эмаслигини билдирди. Кейинчалик Арманистон Россия газ нархларини оширса, нафақат КХШТдан, балки Евроосиё иқтисодий иттифоқи (ЕОИИ)дан ҳам чиқишини маълум қилди.