Шавкат Мирзиёев «Росатом» корпорацияси бош директорини қабул қилди
Улар Жиззахда қурилаётган кичик қувватли атом электр станцияси лойиҳасининг муҳим босқичлари ва янги келишувларни кўриб чиққан.
© Фото: president.uz Ўзбекистон Президенти Шавкат Мирзиёев 27 январ куни «Росатом» атом энергияси бўйича давлат корпорацияси бош директори Алексей Лихачёвни қабул қилди. Бу ҳақда давлат раҳбари матбуот хизмати хабар берди.
Қайд этилишича, учрашувда мамлакатда интеграциялашган атом электр станциясини қуриш лойиҳасини рўёбга чиқаришнинг амалий жиҳатлари, шунингдек, атом энергиясидан тинчлик мақсадларида фойдаланиш борасидаги ҳамкорликни кенгайтириш масалалари муҳокама қилинган.
«Ўтган йилнинг октябр ойида биринчи кам қувватли реактор биноси учун пойдевор қўйиш ишлари бошлангани мамнуният билан қайд этилди. Электр станцияни лойиҳалаштириш ишлари давом этмоқда», - дейилади хабарда.
Таъкидланишича, ўтган йили «ММФИ» миллий тадқиқот ядро университетининг Тошкентдаги филиали негизида атом энергетикаси ва ядро технологиялари бўйича илғор муҳандислик мактаби ишга туширилган.
Шунингдек, қишлоқ хўжалиги ва тиббиётда ядро технологияларини қўллаш, соҳада малакали кадрларни тайёрлаш, фанни ривожлантириш ҳамда ижтимоий лойиҳаларни амалга ошириш борасида ҳамкорликни ривожлантиришга алоҳида эътибор қаратилган.
«Ўзатом» ва «Росатом» келишуви
Маълумот учун, 2024 йил май ойида «Ўзатом» ва «Росатом» кичик қувватли АЭС қуриш бўйича шартнома имзолаганди. Лойиҳада Россиянинг РИТМ-200Н сув-сув реакторлари қўлланилади, уларнинг электр қуввати 55 MW, хизмат муддати эса 60 йилгача. Илк реактор беш йилда ишга туширилиши кутилмоқда, кейинги реакторлар ярим йиллик интервал билан ишга киритилиб, тўлиқ қувватга 2033 йилга келиб чиқилиши режалаштирилган.
Кичик АЭС қурилиши қолдирилиши
Ўзбекистонда атом станцияси малой қувватли блокларини қуриш бошланиши 2026 йил март ойидан декабр ойига кўчирилиши режалаштирилмоқда. Бу «Ўзбекистон — 2030» стратегиясини амалга оширишга доир давлат дастури лойиҳасида қайд этилган бўлиб, ҳужжат жамоатчилик муҳокамасига қўйилган.
Дастурга кўра, 2026 йил давомида Росатом билан қўшимча келишув ишлаб чиқиш, имзолаш ва рўйхатдан ўтказиш режалаштирилган. Ушбу ҳужжат интеграциялашган АЭС лойиҳасининг янги конфигурациясини, яъни катта қувватли ВВЭР-1000 реактори ва кичик қувватли РИТМ-200Н реакторларини қамраб олади. Шу мақсадда музокаралар ўтказилиши белгиланган.
АЭС жойлашадиган Жиззах вилояти ҳудудида қурилиш-монтаж базасининг биринчи босқичи бўйича ишлар олиб борилиб, объектларни 2026 йил охирига қадар босқичма-босқич ишга тушириш кўзда тутилган. Шу билан бирга, хавфсизликни асослаш ҳисоботи тайёрланиб, давлат экспертизасидан ижобий хулоса олиш режалаштирилмоқда.
Муддат нега ўзгартирилди?
Кичик АЭС қурилишида асосий босқич ҳисобланган биринчи бетон қуйиш ишлари 2026 йил декабрига белгиланган. Илгари давлат раҳбари ушбу жараённи тезлаштириш ва биринчи бетонни 2026 йил март ойида қуйишни топширган эди. Муддат ўзгаришининг аниқ сабаблари очиқланмаган.
Қурилишга тайёргарлик доирасида Ўзатом, маҳаллий ҳокимлик ва тегишли қўмиталaргa лойиҳа ҳужжатларини ишлаб чиқиш, муҳандислик тармоқлари ҳамда кириш йўлларини тайёрлаш, шунингдек, қурилиш лицензиясини олиш вазифаси юклатилган. Шунингдек, 2026 йил охиригача АЭС учун ядро ёқилғисини етказиб бериш бўйича шартнома тузиш ҳам режада бор.
