«LVMH», «Hermès» va «Ferrari» aksiyalari tushdi: Yaqin Sharqdagi keskinlik bozorni silkitmoqda

«CNBC» ma’lumotiga ko‘ra, Eron bilan mojaro boshlanganidan beri yirik lyuks tovarlar ishlab chiqaruvchi kompaniyalar 15 foizdan ortiq bozor qiymatini yo‘qotdi.

Aksiyalar tushishi

Aksiyalari «LVMH» va «Hermès» ushbu oyda taxminan mos ravishda 16 foiz va 20 foizga pasaydi, shu bilan birga «S&P 500» indeksi 7 foizdan ortiq tushdi. Bu pasayish yirik lyuks kompaniyalarning umumiy bozor kapitalizatsiyasini taxminan 100 mlrd dollarga qisqartirdi, «LVMH» va «Hermès» esa har biri 40 mlrd dollardan ko‘proq yo‘qotdi.

«Ferrari» aksiyalari ham 15 foizga arzonlashdi. Kompaniya avval Yaqin Sharqqa yetkazib berishni vaqtincha to‘xtatganini ma’lum qildi, keyin esa avtomobillarni regionga samolyotlar orqali yetkazib berishni boshladi, deb yozgan «Financial Times» 26-mart kuni. Shuningdek, «Bentley», «Maserati» va boshqa lyuks avtomobil ishlab chiqaruvchilar Fors ko‘rfazi mamlakatlariga yetkazib berishni to‘xtatgan.

«Hozircha ishlab chiqarishga ta’sir ko‘rmayapmiz. Biroq, Yaqin Sharqdagi mijozlar hozir yangi «Bentley» sotib olish haqida emas, boshqa masalalar haqida o‘ylayapti», – dedi «Bentley» bosh direktori Frank-Shteffen Valliser investorlar bilan konferens-qo‘ng‘iroqda.

«Luca Solca» ta’kidlashicha, o‘tgan yili Yaqin Sharq lyuks tovarlar uchun dunyodagi eng tez o‘sgan bozor bo‘lgan (6–8 foiz o‘sish). Hozirda ushbu region jahon lyuks savdosining taxminan 6 foizini tashkil qiladi va Yaponiya ko‘rsatkichiga (taxminan 9 foiz) yaqinlashishi mumkin.

Yaqin Sharqda lyuks bozorining asosiy drayveri Dubay bo‘lib, BAAdagi o‘sishning taxminan 80 foizi aynan shu shahar hissasiga to‘g‘ri keladi. Shuningdek, BAA butun mintaqadagi lyuks bozor o‘sishining yarmidan ko‘prog‘ini ta’minlaydi, deyiladi «Morgan Stanley» tadqiqotida.

Bozorni nima tashvishga solyapti?

Investorlar kayfiyati hozir tarmoqda «so‘nggi yillardagi eng salbiy darajada», deb ta’kidladi «UBS» tahlilchisi Zuzanna Push investorlar uchun yozgan izohida. Yil boshida investorlar lyuks bozorining tiklanishiga umid qilgan edi, ammo «geosiyosiy noaniqlikning kuchayishi, ehtimol, qisqa muddatda [tarmoq kompaniyalari] daromadiga bosim o‘tkazadi va asosiy ko‘rsatkichlarda kutilgan burilishni kechiktiradi», dedi tahlilchi.

Yaqin Sharqdagi muammolar lyuks segmenti uchun hal qiluvchi pallada yuzaga keldi. Ikki yillik stagnatsiyadan so‘ng bozor 2026-yilda tiklanishni kutgan edi. Xitoyda bir necha yillik pasayishdan keyin sotuvlarda o‘rtacha yaxshilanish belgilari paydo bo‘ldi. Amerikadagi lyuks tovarlar xaridorlari esa sun’iy intellekt va fond bozorining rivojlanishi fonida farovonlik oshishi tufayli Yaqin Sharqdagi inqirozga nisbatan barqarorligini saqlab qolmoqda. Yevropada talab, jumladan, turistik xarajatlar hisobiga qo‘llab-quvvatlanmoqda, deb yozadi «CNBC».

«Bernstein» tahlilchisi Solkaning ta’kidlashicha, agar mart oyida Yaqin Sharqda lyuks brendlar sotuvi ikki baravarga qisqarsa, u buni eng yomon ssenariy deb ataydi, bu tarmoqdagi ko‘plab kompaniyalar uchun choraklik o‘sishni taxminan 1 foiz punktga pasaytiradi.

Hammasi shunchalik yomonmi?

Pasayish unchalik katta bo‘lmasligi mumkin, deb qayd etadi «CNBC». Yaqin Sharqdagi do‘konlar va savdo markazlari bo‘sh qolishi mumkin bo‘lsa-da, ko‘plab kompaniyalar mijozlarga to‘g‘ridan to‘g‘ri uyga yetkazib berish orqali sotuvni davom ettirmoqda. Shuningdek, Dubayni tark etgan boy mijozlar boshqa mamlakatlarda ham lyuks tovarlarga sarf-xarajat qilishni davom ettirishi mumkin.

«Biz muloqot qilayotgan kompaniyalarning aksariyati Yaqin Sharqda [sotuvlar] halokatli darajada pasayganini aytmayapti. Oxir-oqibat, agar vaziyat faqat mart oyi bilan cheklansa, bu katta ta’sir ko‘rsatmaydi», – dedi Solka.

«CNBC» yozishicha, Dubayning muvaffaqiyatini ta’minlagan boshqa omillar – daromad solig‘ining yo‘qligi, siyosiy barqarorlik, iqlim – o‘zgarmasdan qolmoqda. «Henley & Partners» ma’lumotlariga ko‘ra, 2014-yildan beri shahardagi millionerlar soni ikki barobarga oshib, 81 mingdan oshgan. 2025-yilda Dubayga taxminan 9,8 ming nafar millioner ko‘chib o‘tgan va ular bilan birga 63 milliard dollar kapital olib kelgan – bu dunyodagi istalgan boshqa mamlakatdan ko‘proq. Asosiy oqim Buyuk Britaniya, Xitoy, Hindiston va Yevropa hamda Osiyoning boshqa mamlakatlaridan kelgan boy shaxslar hisobiga ta’minlangan. Shunga qaramay, Yaqin Sharqdagi urush fonida Dubayning xavfsiz hudud sifatidagi obro‘si zarba ostida qolgan, deya ta’kidlaydi telekanal.

«Morgan Stanley» ma’lumotlariga ko‘ra, BAAda lyuks tovarlarga qilingan xarajatlarning taxminan 60 foizi turistlar hissasiga to‘g‘ri keladi, ularning 60 foizi Rossiya, Saudiya Arabistoni, Xitoy va Hindistondan kelgan mehmonlardir. Qolgan 40 foizning taxminan yarmi esa mamlakatda yashovchi xorijiy fuqarolar hissasiga to‘g‘ri keladi va ular ham uzoq muddatli yashash rejalarini qayta ko‘rib chiqishi mumkin.