Энди касаллик нафақалари давлат ижтимоий суғуртаси орқали тўланади

2026 йил 1-июлдан бошлаб Ўзбекистонда вақтинча меҳнатга лаёқатсизлик нафақаларини тўлашнинг янги тартиби жорий этилади. Энди касаллик нафақалари иш берувчи билан бир қаторда Давлат ижтимоий суғурта жамғармаси маблағлари ҳисобидан ҳам молиялаштирилади. Бу ҳақда Ижтимоий ҳимоя миллий агентлигида ўтказилган брифингда маълум қилинди.

Янги тартибга мувофиқ, бир календар йили давомида касалликнинг дастлабки беш куни учун нафақани иш берувчи тўлайди. Олтинчи кундан бошлаб тўловлар Давлат ижтимоий суғурта жамғармаси ҳисобидан амалга оширилади. Илгари эса вақтинча меҳнатга лаёқатсизлик билан боғлиқ барча харажатлар иш берувчи зиммасида эди.

Мазкур тартиб давлат ва хусусий секторда ишлайдиган, мажбурий давлат ижтимоий суғуртаси билан қамраб олинган ҳамда камида олти ойлик суғурта стажига эга фуқароларга нисбатан қўлланилади.

Нафақа миқдори ўзгаради

Янги қоидаларга кўра, суғурта стажи олти ойдан саккиз йилгача бўлган ходимларга ўртача иш ҳақининг 60 фоизи, саккиз йилдан ортиқ суғурта стажига эга бўлганларга эса 80 фоизи миқдорида нафақа тайинланади.

Биринчи ва иккинчи гуруҳ ногиронлиги бўлган шахслар, қарамоғида 18 ёшгача бўлган тўрт нафар ва ундан ортиқ фарзанди бор оилалар ҳамда ногиронлиги бўлган фарзандни тарбиялаётган фуқаролар учун нафақа миқдорига қўшимча 20 фоиз устама қўшилади.

Шунингдек, 14 ёшгача бўлган болани парвариш қилиш учун қўшимча 20 календарь кун, 16 ёшгача ногиронлиги бўлган болани парвариш қилиш учун эса қўшимча 40 календар кунгача нафақа тўланиши белгиланди.

Барчаси автоматик бўлади

Янги тизимда жараёнлар тўлиқ рақамлаштирилади. Электрон меҳнатга лаёқатсизлик варақаси расмийлаштирилгач, тизим фуқаронинг расмий бандлиги, суғурта стажи ва даромади ҳақидаги маълумотларни автоматик текширади. Бунинг учун фуқародан ариза ёки қўшимча ҳужжат талаб этилмайди.

Нафақалар «Барака» тизими орқали тўланади. Ҳар бир фуқаро учун виртуал карта автоматик очилиб, маблағлар шу картага ўтказилади. Ойнинг 1–15 саналарида тайинланган нафақалар 25 санагача, 16–31 саналарида тайинланганлари эса кейинги ойнинг 10 санасигача тўлаб берилади.

Эслатиб ўтамиз, аввалроқ Ўзбекистонда «суюнчи пули»ни тўлаш қоидаси ўзгартирилганлиги ҳақида хабар берилганди.