Нефт нархлари Трамп Эрон билан можаро бўйича муддат белгилагани ортидан кўтарилди

Бугун, 20 феврал куни нефт нархлари ошди ва уч ҳафта ичида илк бор ҳафталик ўсишни қайд этиш арафасида турибди. Бунга АҚШ ва Эрон ўртасида можаро чиқиши мумкинлиги ҳақидаги хавотирлар сабаб бўлди, деб хабар берди «Reuters».

Вашингтон Теҳрон ядровий дастури бўйича келишувга бир неча кун ичида рози бўлмаса, жиддий оқибатларга дуч келишини билдирди.

«Brent crude» фючерслари 25 цент ёки 0,4 фоизга ошиб, баррели 71,91 долларга етди. «West Texas Intermediate» (WTI) нефти эса 31 цент ёки 0,5 фоизга қимматлаб, 66,74 долларга кўтарилди (GMT 04:37 ҳолатига кўра).

Кеча, 19 феврал куни нархлар олти ойлик энг юқори даражада ёпилди. Бунга Доналд Трамп Эрон ядровий дастури бўйича келишувга эришмаса, «жуда ёмон нарсалар» содир бўлишини айтгани сабаб бўлди. У 10–15 кунлик муддат белгилади. Эрон ўз ядровий дастурини тинч мақсадли деб ҳисоблайди, АҚШ эса уни ҳарбийлаштирилган деб гумон қилмоқда.

Шу билан бирга, Эрон Россия билан қўшма денгиз машқларини режалаштиргани хабар қилинди. Бу мамлакат Ҳормуз бўғозини ҳарбий машқлар сабабли вақтинча ёпганидан бир неча кун ўтиб рўй бермоқда.

Таҳлилчилар нима дейди?

«Phillip Nova» компаниясининг катта бозор таҳлилчиси Приянка Сачдевага кўра, «Ҳормуз бўғози орқали етказиб бериш хавфлари сабаб бозорлар таранг ҳолатда қолмоқда ва нефт нархлари олти ойлик энг юқори кўрсаткичларга яқинлашган».

Ҳормуз бўғози орқали жаҳон нефт таъминотининг тахминан 20 фоизи ўтади. Шу ҳудуддаги можаро жаҳон бозорига нефт етказиб беришни чеклаб, нархларни янада ошириши мумкин.

Таҳлилчиларнинг таъкидлашича, АҚШ ва Эрон ўртасидаги ядровий музокараларнинг бир неча босқичи муваффақиятсиз тугаганидан сўнг, бозор эътибори Яқин Шарқдаги тарангликка қаратилган. Бироқ сармоядорлар амалда таъминот узилиши юз берадими-йўқми, деган саволни муҳокама қилмоқда.

Нархларни қўллаб-қувватлаётган омиллардан яна бири нефт захираларининг камайиши ва йирик ишлаб чиқарувчи ҳамда экспорт қилувчи давлатларда экспорт ҳажмининг чекланганидир. АҚШ Энергетика ахборот маъмурияти маълумотига кўра, мамлакатда нефт захиралари 9 миллион баррелга камайган, қайта ишлаш қуввати ва экспорт ҳажми эса ошган.

Бироқ дунёдаги энг йирик нефт истеъмолчиси бўлган АҚШда фоиз ставкалари келажаги бўйича ноаниқлик нархлар ўсишини чекламоқда. АҚШ Федерал захира тизими баённомалари инфляция юқори бўлиб қолса, ставкаларни ошириш эҳтимоли сақланиб қолаётганини кўрсатди. Паст фоиз ставкалари одатда нефт нархлари учун қўллаб-қувватловчи омил ҳисобланади.

Бозорлар, шунингдек, таклиф ҳажмининг етарлича эканига ҳам эътибор қаратмоқда. ОПЕК+ апрелдан нефт ишлаб чиқариш ҳажмини оширишни қайта тиклаш масаласини кўриб чиқаётгани ҳақида хабарлар бор.

«JPMorgan Chase» таҳлилчилари Наташа Канева ва Люба Савинованинг мижозларга йўлланган қайдномасида айтилишича, 2025 йил иккинчи ярмида кузатилган нефт ортиқчалиги январ ойида ҳам давом этган ва «сақланиб қолиши эҳтимоли юқори». Улар йил охиригача бозорда катта ортиқча таклиф сақланишини прогноз қилмоқда ва 2027 йилда ортиқча захиралар тўпланишининг олдини олиш учун кунига 2 миллион барреллик ишлаб чиқариш қисқариши зарур бўлишини таъкидлаган.