Ўзбекистонда ҳар иккинчи қарздорнинг биттадан кўп кредити бор
Марказий банк ҳисоботига кўра, банкдан кредит олган аҳолининг ярмидан кўпроғи бир вақтнинг ўзида бир нечта қарз мажбуриятини бажармоқда.
Марказий банкнинг 2025-йил учун молиявий барқарорлик шарҳига кўра, банкдан кредит олган аҳолининг 53 фоизида бир нечта қарз мажбурияти мавжуд. Бу кўрсаткич 2025-йил бошида 43 фоизни ташкил этган бўлса, бир йил ичида 10 фоиз бандга ошган.
Ҳисоб-китобда фуқароларнинг нафақат банклардаги кредитлари, балки микромолия ташкилотлари ва бошқа нобанк молия институтлари олдидаги қарзлари ҳам инобатга олинган.
Марказий банк таъкидлашича, бир вақтнинг ўзида бир нечта кредитга хизмат кўрсатиш зарурати қарздорларнинг тўлов қобилиятига салбий таъсир кўрсатиши ва молиявий хавфларни ошириши мумкин.
2026-йил 1-январь ҳолатига кўра, жами қарздор аҳолининг 62 фоизи фақат банклардан кредит олган. Яна 20 фоизи фақат нобанк молия ташкилотлари олдида қарздор ҳисобланади.
Шу билан бирга, қарздорларнинг 18 фоизида ҳам банклар, ҳам нобанк ташкилотлар олдида кредит мажбурияти мавжуд. Бу кўрсаткич бир йил ичида 10 фоиз бандга ошгани аҳолининг бир нечта манбадан қарз жалб қилиш ҳолатлари кўпайганини кўрсатади.
Регулятор фикрича, қарз мажбуриятларининг турли молия институтлари ўртасида тақсимланиши кредит хавфларини баҳолашда муҳим омиллардан бири ҳисобланади.
Қарз юки бироз енгиллашган
Кўп қарзлилар улуши ошганига қарамай, банк кредитларига эга жисмоний шахсларнинг ўртача қарз юки бироз камайган.
Марказий банк маълумотига кўра, қарздорларнинг барча мажбуриятларини ҳисобга олган ҳолдаги ДСТИ, яъни ойлик қарз тўловларининг даромадга нисбати 2025-йил давомида 38 фоиздан 37 фоизга тушган.
Ҳисоботга кўра, 2025-йил якунида банк кредитига эга аҳоли сони 11 фоизга ўсиб, 5,2 миллион нафарга етган. Бу ҳар минг нафар меҳнатга лаёқатли аҳоли ҳисобига ўртача 244 нафар қарздор тўғри келишини англатади.
