АҚШнинг Эронга қарши уруш харажатлари яна ошди

АҚШ ҳарбийлари Эронга қарши уруш олиб бориш учун ҳозиргача 47 миллиард доллардан ортиқ маблағ сарфлаган. «Reuters» қўлга киритган Пентагон маълумотларига кўра, бу Мудофаа вазирлигининг июл ойидаги ҳисоб-китобидан 25 фоиздан кўпроқ.

Пентагон ушбу ҳисоб-китоб бўйича сўровга ҳозирча жавоб бермаган. Мазкур маълумотлар жамоатчиликка расман эълон қилинмаган.

Уруш харажатларининг ошиб бораётгани ҳақидаги маълумот АҚШда 3-ноябр куни бўлиб ўтадиган сайлов арафасида эълон қилинади. Ушбу сайловда Конгресснинг келгуси икки йил давомида қайси партия назоратида бўлиши аниқланади.

Урушнинг глобал энергия нархларига таъсири Республикачилар партияси номзодларини қўллаб-қувватлаш даражасига салбий таъсир кўрсатди ва президент Доналд Трампнинг рейтингини пасайтирди. Айни пайтда Республикачилар Конгресснинг ҳар икки палатасида ҳам кичик устунликка эга.

Пентагоннинг сўнгги ҳисоб-китоблари урушни олиб бориш билан боғлиқ операцион харажатларга асосланган. Унга кўра, можарода ишлатилган ўқ-дориларни қайта тўлдириш учун 29 миллиард доллардан ортиқ маблағ талаб этилади.

Бундан ташқари, ҳарбий техника ва жанговар платформалар йўқотишларини қоплаш учун 6 миллиард доллардан ортиқ маблағ керак бўлади. Бу харажатларга уруш давомида йўқотилган кўплаб дронлар ва бошқа ҳарбий ҳаво воситаларининг ўрнини тўлдириш ҳам киради.

Трамп феврал ойида Исроил билан биргаликда Эронга қарши уруш бошлаганида, можаро қисқа вақт ичида якунланишини тахмин қилган эди.

Дастлаб АҚШ стратегияси Эрон мудофаа тизимларига қиммат ва юқори аниқликдаги ракеталар билан зарба бериш, кейинчалик эса нисбатан арзонроқ ўқ-дорилар, жумладан, самолётлардан ташланадиган JDAM каби кўп миқдорда мавжуд бўлган гравитацион бомбалардан фойдаланишга қаратилган эди.

Бироқ апрел ойидаги сулҳ Эронга ер остидаги омборларини қайта тиклаш учун вақт берди. Натижада илгари фойдаланиш имкони бўлмаган айрим ракеталар ва дронлар, шунингдек, мудофаа тизимлари яна ишга туширилди.

Шундан сўнг, Трамп Эроннинг нефт экспортидан тушадиган даромадларини чеклаш мақсадида мамлакатга нисбатан денгиз блокадасини жорий этди. Шунингдек, у оралиқ сайловлардан кейин ҳарбий ҳаракатларни қайта бошлаш эҳтимолини ҳам истисно қилмади.

Анонимлик шарти билан гапирган АҚШ расмийларига кўра, Пентагон буйруқ берилса, оғир жангларни қайта бошлашни режалаштираётганини айтди.

Пентагоннинг сўнгги ҳисоб-китоби АҚШ мудофаа вазири Пит Хегсетнинг июл ойида уруш харажатлари 37,5 миллиард долларни ташкил этиши ҳақидаги ҳисоб-китобидан анча юқори.

Харажатлар таркибига парвозларни амалга оширишдан тортиб, кибер қўллаб-қувватлашгача бўлган кўплаб операцион йўналишлар киради.

Бироқ, АҚШ ҳарбийларининг Эронга қарши уруш харажатлари бўйича ҳисоб-китобларида Эроннинг ракета ва дрон ҳужумлари оқибатида АҚШ ҳарбий базаларига етказилган зарарни таъмирлаш учун талаб этиладиган катта маблағ аниқ ҳисобга олингани кўрсатилмаган.

Маълумот учун, 28-февралдан 1-августгача давом этган Эрон билан урушда 18 нафар америкалик ҳарбий хизматчи ҳалок бўлган. Трамп Эрон билан урушни 2001-йил 11-сентябр терактларидан кейин АҚШнинг Ироқ ва Афғонистонга бостириб кириши билан боғлиқ урушлардан мунтазам равишда фарқлаб келади. «Reuters» хабарига кўра, АҚШнинг Ироқдаги саккиз йил давом этган уруши 2 триллион долларга, Афғонистондаги 20 йиллик уруш эса 2,3 триллион долларга тушган.

АҚШ Конгресси Бюджет бошқармасининг 1-август ҳолатидаги ҳисоб-китобларига кўра, уруш 2027-йилнинг дастлабки уч ойида инфляциянинг 0,5 фоизга ошишига олиб келади.

Эслатиб ўтамиз, аввалроқ урушлар, санкциялар, инқирозлар, умуман олган ана шу глобал тебранишлар нефт нархларига қандай таъсир қилгани ҳақида ёзган эдик.

Фарангиз Бобожонова