Rossiyalik milliarderlar mamlakatdan mablag‘larini olib chiqib ketmoqda — «Bloomberg»

Rossiyaning eng badavlat shaxslaridan bir nechtasi, jumladan, Putinga yaqin biznesmenlar, so‘nggi bir yil ichida milliardlab dollarlarni chet elga ko‘chirdi. Ular iqtisodiyot va bank sektorining yomonlashuvi, budjet xarajatlarining oshishi va mulkni musodara qilish holatlarining ko‘payishidan xavotirda. Bu haqda «Bloomberg» yozmoqda.

Nashr o‘z xulosalarini olti nafar badavlat rossiyalik va bir nechta rossiyalik milliarderlarning qarorlari bilan tanish bo‘lgan odamlar bilan suhbatlar, shuningdek, korporativ hisobotlar va ko‘chmas mulk sotib olish hujjatlariga asoslagan.

Chiqish ko‘lami

Aniq miqdorni aniqlashning iloji yo‘q, chunki tranzaksiyalarning katta qismi — asosan kriptovalyuta tranzaksiyalari — rasmiy statistikaga kiritilmagan. «Bloomberg»ning konservativ hisob-kitoblariga ko‘ra, yil boshidan beri norasmiy kapital oqimi o‘nlab milliard dollarni tashkil etdi va o‘tgan yilga nisbatan tezlashdi.

Pul qayerga ketyapti?

So‘nggi bir yil ichida badavlat rossiyaliklar kriptovalyutalar, oltin, xorijiy ko‘chmas mulk va xususiy investitsiya fondlariga tobora ko‘proq sarmoya kiritmoqda. BAA, Turkiya, Saudiya Arabistoni va Kipr asosiy yo‘nalishlar bo‘lib qolmoqda. Nashr manbalaridan biri Afrikaga investitsiya kiritishni boshlagan. Rossiyaliklar Dubayda ko‘chmas mulk sotib olishda davom etmoqda va Turkiya hamda Monakodagi ko‘chmas mulkka tobora ko‘proq sarmoya kiritmoqda. Pul o‘tkazish uchun kriptovalyutalar va Armaniston, Qozog‘iston va Qirg‘iziston orqali norasmiy moliyaviy yo‘llardan foydalaniladi.

Musodara qilishdan qo‘rqish

2024-yilda Rossiya hukumati yirik tadbirkorlarning, jumladan, boshqa mamlakatlar bilan aloqalari bo‘lganlarning aktivlarini musodara qila boshlaganida, bosim kuchaydi.  «Bloomberg» «Rusagro» asoschisi Vadim Moshkovich, oltin qazib oluvchi Konstantin Strukov va Domodedovo aeroportining sobiq egasi Dmitriy Kamenshchikni misol qilib keltiradi.

Milliarderlarga bosim

Mart oyida Putin bilan yopiq uchrashuv tadbirkorlar orasida yanada xavotirga sabab bo‘ldi. Uchrashuvda milliarder Sulaymon Karimov biznesmenlarning budjetga hissa qo‘shishini taklif qildi. Putin bu g‘oyani qo‘llab-quvvatladi. Keyinchalik uning matbuot kotibi Dmitriy Peskov siyosatchi yig‘ilish ishtirokchilaridan davlatga pul xayriya qilishni so‘raganini rad etdi. Harbiy xarajatlarning o‘sishi fonida Kreml qo‘shimcha daromad manbalarini qidirmoqda va mudofaa mablag‘larini saqlab qolish bilan birga fuqarolik budjeti moddalarini qisqartirishga intilmoqda.

Shu bilan birga, rossiyalik milliarderlar so‘nggi bir yil ichida boyib ketdi, bu esa ularga davlatning moliyaviy yukini bo‘lishish uchun bosimni kuchaytirdi.

Musodara qilish ko‘lami 

«Novaya Yevropa» gazetasining xabar berishicha, Rossiya xavfsizlik kuchlari 2022-yildan beri amaldorlar va parlament a’zolaridan 1,8 trillion rubl (23 milliard dollar) qiymatidagi aktivlarni musodara qilgan.  To‘liq ko‘lamli urush boshlanganidan beri 908 nafar amaldor, deputatlar, xavfsizlik xodimlari va sudyalar biznes va shaxsiy mulkni musodara qilish bilan bog‘liq 453 ta ishda ishtirok etdi.

2025-yilda huquqni muhofaza qilish organlari 951 milliard rubllik (12,2 mlrd dollar) aktivlarni musodara qildi, bu 2024-yilga nisbatan olti baravar ko‘p. 2026-yilning birinchi yarmida yana 366 milliard rubl (4,7 mlrd dollar).

Eslatib o‘tamiz, avvalroq rossiyaliklar banklardan pullarini yoppasiga qaytarib olayotgani haqida yozgan edik.