Қатар суюлтирилган газ ишлаб чиқаришни тўхтатди
Дунёдаги энг йирик экспортчилардан бири бўлган Қатар табиий газни суюлтириш жараёнини тўлиқ тўхтатди: нормал ишлаб чиқариш ва экспорт даражасига қайтиш учун камида бир ой вақт талаб этилади.
«Reuters» агентлигининг вазиятдан хабардор манбаларига таяниб хабар беришича, Қатар чоршанба куни газни суюлтириш жараёнини бутунлай тўхтатган. Давлатга қарашли «QatarEnergy» компанияси ушбу ҳафтада газ қазиб олишни тўхтатди ва 2026-йил 4-март куни экспорт етказиб бериш бўйича форс-мажор ҳолатини эълон қилди. Компания ҳозирча вазият юзасидан расмий изоҳ бергани йўқ.
Манбаларнинг таъкидлашича, мамлакатдаги асосий «Рас-Лаффан» заводи тўхтатилганидан сўнг, газни суюлтирилган ёқилғига айлантириш жараёнини қайта тиклаш учун дастлабки ҳисоб-китобларга кўра камида икки ҳафта вақт кетади.
Бу босқичдан сўнг корхонанинг тўлиқ ишлаб чиқариш қувватига чиқиши учун яна камида икки ҳафта талаб этилади. Шу тариқа, Қатар СТГ экспортининг тўлиқ тикланиши камида бир ойга чўзилади.
Глобал энергия бозорига таъсири
Қатарнинг экспорт имкониятлари чекланиши аллақачон глобал газ бозорларида беқарорликни келтириб чиқарди. Мамлакат дунё бўйлаб суюлтирилган газга бўлган эҳтиёжнинг салмоқли қисмини таъминлаши инобатга олинса, бир ойлик узилиш Осиё ва Европа бозорларида нархларнинг кескин кўтарилишига олиб келиши мумкин. Айниқса, энергия ресурсларига боғлиқ бўлган йирик иқтисодиётлар муқобил етказиб берувчиларни қидиришга мажбур бўлмоқда.
Экспертларнинг фикрича, «Рас-Лаффан» каби улкан мажмуанинг тўхташи таъминот занжиридаги мувозанатни бузиб юборади. Қайта ишга тушириш жараёнининг мураккаблиги ва технологик талаблар экспорт тикланишини янада кечиктириши хавфи мавжуд. Бу вазиятда АҚШ ва Австралия каби бошқа йирик экспортёрларнинг бозордаги ўрни вақтинча ортиши кутилмоқда.
Истиқбол ва хавфлар
Халқаро энергия биржалари Қатардаги вазиятни диққат билан кузатмоқда. Ишлаб чиқаришнинг тўхташи нафақат иқтисодий, балки минтақавий геосиёсий кескинликлар фонида юзага келгани хавотирларни янада кучайтирмоқда.
Келгуси ҳафталарда «QatarEnergy» заводини техник созлаш ва хавфсизлик чораларини кучайтириш билан шуғулланади. Агар қайта ишга тушириш жараёнида қўшимча техник муаммолар юзага келса, бир ойлик муддат янада узайиши мумкин.
