91 yoshli kuyov, yodga tushgan O‘sh voqealari va 700 ming kishiga ko‘paygan aholi — 27-yanvar dayjesti

O‘zbekistonda eng keksa kuyov 91, kelin esa 85 yoshda ekani ma’lum bo‘ldi

2025 yil davomida O‘zbekistonda jami 267 131 ta nikoh qayd etilib, ular orasida rekord yoshdagi ko‘rsatkichlar kuzatildi: eng keksa kuyov 91 yoshni, eng keksa kelin esa 85 yoshni tashkil etdi. Nikoh tuzishning o‘rtacha yoshi erkaklar uchun 25, ayollar uchun esa 22 yosh bo‘lib qolmoqda. Umumiy nikohlar soni o‘tgan yilga nisbatan 1,7 foizga kamaygan bo‘lsa-da, 30 yoshdan keyin oila qurayotganlar soni sezilarli darajada oshgan (qariyb 40 mingta).

Mutaxassislar kech oila qurish tendensiyasini ta’lim va kasbiy barqarorlikka intilish bilan izohlamoqdalar. Shuningdek, yil davomida chet el fuqarolari bilan 3 394 ta xalqaro nikoh qayd etilgan bo‘lib, ularning aksariyatini (2 068 ta) ayollar tashkil etgan. 30 yoshgacha bo‘lgan fuqarolar esa hanuz eng faol qatlam bo‘lib, ular ishtirokida 227 mingdan ortiq yangi oilalar barpo etilgan.

Haj va Umra ziyorati uchun yagona elektron portal joriy etildi

Hukumatning yangi qaroriga (27-son, 24.01.2026 y.) muvofiq, O‘zbekistonda Haj va Umra ziyoratlarini tashkil etish tizimi to‘liq raqamlashtirilmoqda. Endilikda ziyoratga boruvchilar maxsus yagona elektron portal orqali ro‘yxatdan o‘tishlari shart. Yangi tartib Haj ziyorati uchun 2026 yil 1-fevraldan, Umra ziyorati uchun esa 1-maydan boshlab majburiy etib belgilandi. Portal orqali ro‘yxatdan o‘tmagan fuqarolarning safarlarini tashkil etishga yo‘l qo‘yilmaydi.

Ushbu tizimni joriy etishdan asosiy maqsad — ziyorat navbatlari va kvotalarni hisobga olishda shaffoflikni ta’minlash, noqonuniy safarlarning oldini olish hamda ziyoratchilar xavfsizligini oshirishdir. Yagona baza orqali davlat organlari ziyorat jarayonlarini real vaqt rejimida nazorat qilish imkoniga ega bo‘ladi. Mutaxassislarning ta’kidlashicha, portalning ishga tushirilishi ro‘yxatga olish jarayonini soddalashtiradi va tartibsizliklarga chek qo‘yadi.

«O‘zbekneftgaz»dagi taftish, hayfsan olgan mansabdorlar va qamoqdagi sobiq amaldorlar

Bugun, 27-yanvar kuni bo‘lib o‘tgan yig‘ilishda Prezident Shavkat Mirziyoyev bir oydan beri qamoqda ekani aytilayotgan IIV vaziri o‘rinbosari Bekmurod Abdullayev va departament boshlig‘i Rustam Tursunovning hibsga olinganini rasman tasdiqladi. Ular davlat xaridlarida 186 milliard so‘m budjet mablag‘larini o‘zlashtirganlikda ayblanmoqda. Umuman olganda, korrupsiyaviy sxemalar orqali davlatga 4,2 trillion so‘m zarar yetkazilgani aniqlanib, 55 nafar shaxs qamoqqa olingan. Shuningdek, “O‘zbekneftgaz” AJ va Davlat aktivlarini boshqarish agentligida ham yirik talon-torojliklar fosh etilib, agentlik direktori A. Ortiqov lavozimidan ozod etildi.

Yig‘ilishda Toshkent shahridagi jamoat xavfsizligi va soliq ma’murchiligi qoniqarsiz ekani keskin tanqid qilindi. Natijada Soliq qo‘mitasi raisining birinchi o‘rinbosari Mubin Mirzayev, Toshkent shahar soliq boshqarmasi boshlig‘i va poytaxtning barcha tuman soliq inspeksiyalari boshliqlari ishdan olindi. Poytaxtda yashirin iqtisodiyot hajmi 60 trillion so‘mga yetgani, IIBB va prokuratura tizimida jinoyatlarni yashirish hamda sust ishlash holatlari ko‘pligi aytildi. Shahar IIBB boshlig‘i R. Sultonxo‘jayev va shahar prokurori v.b. A. O‘rmonovga hayfsan berilib, 6 oylik sinov muddati tayinlandi.

Islom Karimov va Chingiz Aytmatov: Markaziy Osiyoni katta urushdan asrab qolgan tarixiy muloqot

Mashhur yozuvchi Chingiz Aytmatovning singlisi Roza Aytmatova 1990 yilgi O‘sh fojialari paytida akasi va O‘zbekistonning o‘sha paytdagi rahbari Islom Karimov o‘rtasida kechgan qaltis muzokaralar tafsilotini ochiqladi. O‘sha voqealar fonida Moskvada bo‘lib turgan Chingiz Aytmatov to‘satdan Bishkekka emas, balki birinchi bo‘lib Toshkentga, Islom Karimov huzuriga borgan.
«Nima uchun bizga kelmay, O‘sh fojiasida birinchi bo‘lib O‘zbekistonga uchib bording?» deb men o‘zidan so‘raganman. U menga: «Vaqt tig‘iz edi. O‘sha paytda Moskvada edim. Ikki xalq o‘rtasida qurolli to‘qnashuv chiqib ketmasin degan o‘y bilan Islom Karimov bilan uchrashish uchun yordamchisi orqali gaplashdim. U «Mayli, Islom Abdug‘aniyevich sizni qabul qiladi» dedi. Kechikish mumkin emasdi. To‘g‘ri Toshkentga uchib borishga to‘g‘ri keldi. Shuning uchun Qirg‘izistonga darrov kelolmadim», degandi. «Karimovga nima deding keyin?» deb so‘radim. «Islom Abdug‘aniyevich meni kutib turgan ekan. Men ikki nafar o‘zbek yozuvchisini ham yonimga oldim. Biz uzoq gaplashdik. Xulosa qilib O‘zbekiston Prezidentiga shunday dedim: «Islom Abdug‘aniyevich, biz qardosh xalqmiz. Qirg‘iz, o‘zbek, qozoq — ildizimiz bir. Agar o‘rtamizda katta nizo chiqsa, bu O‘rta Osiyo uchun ofat bo‘ladi», degan. O‘shanda Karimov: «Chingiz To‘raqulovich, sizni tushundim. Mening birorta askarim qirg‘iz chegarasidan o‘tmaydi», deb va’da bergan. Aytganidek qildi ham. Shunday qilib, akam O‘rta Osiyoni katta urushdan saqlab qolgan. Agar ikki davlat o‘rtasida urush chiqqanida, bugungacha uning azobini tortgan bo‘lardik», - deya yodga oldi Roza Aytmatova.

O‘zbekiston aholisi bir yilda qariyb 700 ming kishiga ko‘paydi

2026 yil 1-yanvar holatiga ko‘ra, O‘zbekistonning doimiy aholisi soni 38 mln 236,7 ming kishiga yetdi. O‘tgan 2025 yil davomida aholi soni 693,5 ming nafarga (1,8 foiz) ko‘paygan. O‘sishning asosiy omili tabiiy omil bo‘lib, yil davomida 879,6 ming chaqaloq dunyoga kelgan va 177,1 ming o‘lim holati qayd etilgan. Gender tarkibiga ko‘ra erkaklar (50,4 foiz) ayollardan (49,6 foiz) biroz ko‘pchilikni tashkil etmoqda.

Mamlakat aholisining 50,9 foizi shaharlarda, 49,1 foizi esa qishloq joylarda istiqomat qilib, urbanizatsiya darajasi barqaror saqlanib qolmoqda. Aholi zichligi har kvadrat kilometrga 85,2 kishini tashkil etmoqda. Migratsiya sohasida esa manfiy saldo kuzatilgan: xorijga 10 mingdan ortiq kishi ko‘chib ketgan bo‘lsa, yurtimizga 1 159 nafar kishi yashash uchun kelgan. Shuningdek, yil davomida 267,1 mingta nikoh va 46,9 mingta ajralish holatlari rasmiylashtirilgan.