4 yilga qamalgan bloger, ikki barobar ko‘paygan BYD va Xitoy bilan «abadiy do‘stlik» — 5-oktabr dayjesti

Senat Xitoy bilan abadiy do‘stlik va hamkorlik to‘g‘risidagi qonunni ma’qulladi

Oliy Majlis Senati Markaziy Osiyo davlatlari (O‘zbekiston, Qozog‘iston, Qirg‘iziston, Tojikiston, Turkmaniston) va Xitoy o‘rtasida Abadiy yaxshi qo‘shnichilik, do‘stlik va hamkorlik to‘g‘risidagi shartnomani ratifikatsiya qilish haqidagi qonunni ma’qulladi. 2025 yil 17-iyunda Ostona shahrida imzolangan mazkur hujjat «Markaziy Osiyo – Xitoy» formatidagi birinchi ko‘p tomonlama xalqaro shartnoma hisoblanib, tomonlarning suveren tengligi, hududiy yaxlitligi va ichki ishlarga aralashmaslik tamoyillari asosida strategik sheriklikni rivojlantirishni nazarda tutadi.

Shartnoma doirasida savdo-iqtisodiy, investitsiya, transport, energetika, sanoat kooperatsiyasi va raqamli texnologiyalar sohalarida uzoq muddatli hamkorlikni kengaytirish belgilangan. Xususan, hujjat «Xitoy – Qirg‘iziston – O‘zbekiston» temir yo‘lini barpo etish, yangi transport yo‘laklarini rivojlantirish va logistika infratuzilmasini modernizatsiya qilish uchun huquqiy asos yaratadi. Senatorlarning ta’kidlashicha, mazkur qonun O‘zbekistonning eksport va tranzit salohiyatini oshirish, xorijiy sarmoyalarni jalb qilish hamda mintaqaviy xavfsizlikni mustahkamlashga xizmat qiladi.

O‘zbekistonda sakkiz oy ichida eng ko‘p qaysi avtomobillar ishlab chiqarildi?

Milliy statistika qo‘mitasi ma’lumotlariga ko‘ra, 2026 yilning yanvar–avgust oylarida O‘zbekistonda jami 314 244 dona avtomobil (jumladan, 310 389 ta yengil va 3 855 ta yuk mashinasi) ishlab chiqarilgan bo‘lib, bu o‘tgan yilning mos davriga nisbatan 9,5 foizga ko‘pdir. An’anaga ko‘ra, Chevrolet Cobalt 107 141 dona ko‘rsatkich bilan mutlaq yetakchilikni saqlab qolmoqda, garchi mazkur modelning ichki bozordagi sotuv hajmida pasayish kuzatilayotgan bo‘lsa ham.

Qolgan modellar kesimida eng katta o‘sish BYD avtomobillarida qayd etilib, ishlab chiqarish hajmi qariyb ikki barobarga (12 930 tadan 23 850 taga) oshgan. Shuningdek, Onix (23 498 ta), KIA (19 374 ta) va Haval (6 227 ta) avtomobillarini yig‘ishda ham ijobiy dinamika kuzatilgan hamda tarmoq statistikasiga yangi Chevrolet Damas Move modeli (1 530 dona) qo‘shilgan. Shu bilan birga, Damas (55 022 tagacha), Tracker (29 781 tagacha) va Chery (5 751 tagacha) modellarini ishlab chiqarish hajmida o‘tgan yilgi ko‘rsatkichlarga nisbatan biroz kamayish kuzatilgan.

O‘zbekistonda valuta xatarlarini boshqarish kompaniyasi tashkil etiladi

Markaziy bank tomonidan jamoatchilik muhokamasiga qo‘yilgan yangi qaror loyihasiga asosan, O‘zbekistonda valuta kursi va foiz stavkalari o‘zgarishidan kelib chiqadigan moliyaviy xatarlarni boshqarishga ixtisoslashgan aksiyadorlik jamiyati tashkil etilishi rejalashtirilmoqda. Mazkur tuzilma mamlakatda derivativlar (hosila moliyaviy vositalar) bozorini rivojlantirish va kompaniyalarni ehtimoliy moliyaviy yo‘qotishlardan himoya qilish (xedjirlash) maqsadida tuziladi. Uning faoliyati bevosita Markaziy bank tomonidan tartibga solinadi.

Yangi kompaniyaning eng kam ustav kapitali 500 mlrd so‘m etib belgilanadi va uni 2027 yilning 1-martigacha davlat ro‘yxatidan o‘tkazish ko‘zda tutilgan. Tuzilmaga banklararo pul bozorida qatnashish, birja va birjadan tashqari bozorlarda chet el valutasi bilan operatsiyalar o‘tkazish, shuningdek, ichki va xalqaro kapital bozorlaridan mablag‘ jalb qilish huquqlari beriladi.

Shuningdek, loyihada davlat ulushi 50 foiz va undan yuqori bo‘lgan tizimli yirik korxonalar uchun yangi majburiyatlar belgilanmoqda. Unga ko‘ra, bunday korxonalarning xorijiy valutadagi kreditlarini derivativlar orqali majburiy xedjirlash talabi bosqichma-bosqich joriy etiladi (2028 yilning II choragidan 10 foiz, 2031 yilning yakuniga qadar esa 25 foiz miqdorida). Bu ularning valuta qadrsizlanishi natijasida qarz yukining keskin oshib ketishidan himoya qiladi.

Bloger Sirojiddin Odilov 4 yilga ozodlikdan mahrum qilindi

Jinoyat ishlari bo‘yicha Mirzacho‘l tuman sudining 2026 yil 5-oktabrdagi hukmi bilan YouTube tarmog‘idagi chiqishlari orqali tanilgan bloger, «Sirojiddin media» MCHJ rahbari Sirojiddin Odilov 4 yil muddatga ozodlikdan mahrum qilindi. Unga nisbatan tayinlangan jazoni manzil-koloniyada o‘tash belgilangan.

Sud hukmiga ko‘ra, bloger Jinoyat kodeksining 168-moddasi (firibgarlik) va 165-moddasi (tovlamachilik) bilan aybdor deb topilgan. U jami 3 nafar fuqarodan 75 million so‘m mablag‘ni — xususan, bir fuqarodan 12 million so‘mni tovlamachilik, yana ikki fuqarodan 63 million so‘mni firibgarlik yo‘li bilan qo‘lga kiritganligi o‘z tasdig‘ini topgan. Qayd etilishicha, sud jarayoni davomida jabrlanuvchilarga yetkazilgan ushbu moddiy zarar to‘liq qoplangan.

Ma’lumot o‘rnida, blogerga nisbatan jinoyat ishi dastlab joriy yilning mart oyida, vakolati bo‘lmasa-da, fuqarolarning moliyaviy muammolarini hal qilib berishni va’da qilib pul olganlik holati yuzasidan qo‘zg‘atilib, unga qamoqqa olish ehtiyot chorasi qo‘llanilgan edi.

O‘zbekistonda yiliga 125 million kub metr gazni tejash rejalashtirilmoqda

Joriy yilning o‘tgan davrida O‘zbekistonda 5 ta yangi gaz koni ochilib, 6000 metr va undan ortiq chuqurlikdagi 80 ta quduq burg‘ilandi (to‘rtinchi chorakda yana 40 ta yangi quduqni burg‘ilash rejalashtirilgan). 5-oktabr kuni Prezident Shavkat Mirziyoyevga neft va gaz tarmog‘i bo‘yicha qilingan taqdimotda, xususan, Ustyurtning katta chuqurlikdagi qatlamlarini xorijiy hamkorlar bilan birgalikda o‘rganish va yangi konlarni o‘zlashtirish ishlari davom etayotgani ta’kidlandi.

Shuningdek, «O‘zbekneftgaz» AJ tizimida kredit portfelini maqbullashtirish va yuqori foizli qarzlarni qayta ko‘rib chiqish hisobiga joriy yilning to‘qqiz oyi yakunlari bo‘yicha sof foyda hajmi o‘tgan yilning mos davriga nisbatan oshgan. Infratuzilmani rivojlantirish yo‘nalishida esa yangi magistral gaz quvurlarini qurish va kompressor stansiyalarini zamonaviy elektr dvigatellari bilan modernizatsiya qilish orqali yiliga 125 million kub metr gazni tejash ko‘zda tutilmoqda. Tadbir yakunida davlat rahbari mas’ullarga geologiya-qidiruv va burg‘ilash ishlarining natijadorligini yanada oshirish bo‘yicha tegishli ko‘rsatmalar berdi.