Fond bozoridagi o‘sish hisobiga «BlackRock» kompaniyasining boshqaruvidagi aktivlar hajmi oshdi

«BlackRock» kompaniyasi uchinchi chorakda mijozlardan jami 205 milliard dollar mablag‘ jalb qildi. Kompaniyaning choraklik foydasi tahlilchilar kutganidan yuqori bo‘ldi. Bu xabar ortidan dunyodagi eng yirik investitsiya kompaniyasining aksiyalari 14-oktabr kungi savdolarda 5 foizgacha qimmatladi.

Kompaniya bosh direktori Larri Fink kompaniya daromadi va foydasi kutilganidan yuqori bo‘lishini AQSH fond bozoridagi asosiy ko‘rsatkichlardan biri — «Standard & Poor’s 500» (S&P 500) indeksining o‘sishda davom etayotgani bilan izohladi.

Hisobot davri yakunida tarixiy eng yuqori darajalariga yaqinlashgan S&P 500 indeksi o‘sishda davom etdi. Bu davrda «BlackRock»ning har bir aksiyasiga to‘g‘ri keladigan foydasi 38 foizga oshdi, daromadi esa 7,8 milliard dollarga yetdi. Bu tahlilchilar kutgan 7,5 milliard dollardan ancha yuqori.

«Bozordagi iqtisodiy sharoit mustahkam va yaxshi asoslangan. Yangi texnologiyalar foyda marjasining oshishi va kompaniyalar daromadining o‘sishini tezlashtirmoqda», — dedi Larri Fink bayonotida.

14-oktabr kuni ertalab fond bozorlari savdoni asosiy indekslarning pasayishi bilan boshlaganida, «BlackRock» aksiyalari 0,8 foizga qimmatlashayotgan edi. Shu paytda aktivlarni boshqarish bilan shug‘ullanuvchi raqobatchi kompaniyalar aksiyalari arzonlashdi. Bu «BlackRock» uchun ijobiy burilish bo‘ldi. Chunki investorlar ehtiyotkorligining ortishi kompaniya foydasi va daromadi o‘sishini sekinlashtirishi mumkinligi haqidagi xavotirlar sabab uning aksiyalari yil davomida umumiy bozor o‘sishidan ortda qolgan edi.

Biroq kompaniya boshqaruvidagi aktivlar hajmi 15,49 trillion dollarga yetdi. Bir yil avval bu ko‘rsatkich 13,46 trillion dollar, joriy yilning ikkinchi choragida esa 15,34 trillion dollar bo‘lgandi. Boshqaruvdagi aktivlar hajmi kompaniya foydasining katta qismini belgilaydigan omillardan biridir.

O‘sishga, bir tomondan, «BlackRock»ning asosiy investitsiya fondlaridan biri bo‘lgan iShares birja fondlariga 134,5 milliard dollar yangi mablag‘ kelib tushgani, ikkinchi tomondan esa fond bozori ko‘tarilishi natijasida kompaniya investitsiyalari qiymati oshgani sabab bo‘ldi.

LSEG ma’lumotlariga ko‘ra, kompaniyaning ayrim xarajatlar va boshqa omillar hisobga olinmagan sof foydasi har bir aksiya uchun 15,93 dollarni tashkil etdi. Bu Uoll-strit tahlilchilari kutgan 14,13 dollardan yuqori bo‘ldi.

Fond bozorlari barqarorligicha qolayotgan bo‘lsa-da, obligatsiyalar daromadliligining keskin oshishi va AQSH Federal zaxira tizimining yaqindagi foiz stavkasini oshirishi pul-kredit siyosatini yanada qat’iylashtirish davri boshlanganini anglatishi mumkinligi investorlar ishonchiga salbiy ta’sir ko‘rsatdi.

Biroq «BlackRock» moliyaviy natijalarini muhokama qilish uchun o‘tkazilgan suhbatda kompaniya moliya direktori Martin Smoll bozor sharoitlari o‘zgarayotganini ta’kidladi.

«Menimcha, endi investitsiya muhitini faqat tavakkalchilikka moyil yoki undan qochadigan bozor sifatida baholab bo‘lmaydi», — dedi u.

Uning ta’kidlashicha, hozirgi bozor sharoiti kapital, ya’ni investitsiya uchun mablag‘ yetishmasligi, uzoq muddatli obligatsiyalar daromadliligining yuqoriligi va investitsiya tavakkalchiligini turli aktivlar o‘rtasida taqsimlash usullarining o‘zgarishi bilan tavsiflanmoqda. Obligatsiyalar daromadliligi oshib, ularning bozor narxi pasayayotganiga qaramay, «BlackRock»ning qarz vositalariga yo‘naltirilgan investitsiya mahsulotlariga uchinchi chorakda sof 78,2 milliard dollar mablag‘ kelib tushdi.

Sun’iy intellektni moliyalashtirishga e’tibor

«BlackRock» sun’iy intellekt sohasidagi jadal rivojlanishni moliyalashtirayotgan yirik kompaniyalardan biri hisoblanadi. U Microsoft va Meta kabi texnologiya gigantlari bilan hamkorlik shartnomalarini tuzgan. Kompaniya bu orqali yirik texnologik kompaniyalarning sun’iy intellekt infratuzilmasiga sarflayotgan ulkan mablag‘laridan daromad olishni maqsad qilgan.

Moliyaviy natijalar e’lon qilinganidan keyin tahlilchilar bilan o‘tkazilgan suhbatda Larri Fink sun’iy intellekt infratuzilmasini rivojlantirishning dastlabki bosqichlarini 1980-yillarda ipoteka kreditlariga asoslangan qimmatli qog‘ozlar bozori paydo bo‘lishi bilan taqqosladi. Bugungi kunda ushbu bozorning qiymati trillionlab dollarni tashkil etadi.

Finkning fikricha, kelajakda hisoblash quvvatlarini ham qimmatli qog‘ozlarga aylantirish va ular bilan bozorda savdo qilish mumkin bo‘ladi. U hisoblash quvvatlarini mustaqil aktivlar turi sifatida ko‘rishini aytdi. Sun’iy intellektga oid ko‘rsatkichlar bo‘yicha ma’lumotlar bazasining yaratilishi ushbu yangi aktiv turiga bog‘liq moliyaviy mahsulotlarga investorlar qiziqishini oshirishi mumkin.

Finkning ta’kidlashicha, «BlackRock» katta hajmdagi ma’lumotlar bilan ishlash imkoniyatiga ega va bu yo‘nalishda muhim ishtirokchiga aylanishni rejalashtirmoqda. Shu bilan birga, sun’iy intellekt infratuzilmasini rivojlantirish uchun katta mablag‘ talab qilinishi va hukumatlarning budjet taqchilligi ortib borishi kapital, ya’ni investitsiya uchun mavjud mablag‘lar uchun raqobatni kuchaytirmoqda.

Xususiy kredit bozoriga e’tibor kuchaymoqda

So‘nggi yillarda «BlackRock» xususiy kredit bozoridagi faoliyatini kengaytirmoqda. Xususiy kredit — banklar o‘rniga investitsiya fondlari va boshqa xususiy moliyaviy tashkilotlar tomonidan kompaniyalarga to‘g‘ridan-to‘g‘ri qarz berish shakli. Ushbu yo‘nalish odatda «BlackRock»ning asosiy daromad manbalaridan biri bo‘lgan birja fondlariga qaraganda yuqoriroq xizmat haqi keltiradi.

Kompaniya avvalroq o‘n yillik oxirigacha, ya’ni 2030-yilgacha daromadini 35 milliard dollardan oshirishni rejalashtirayotganini bildirgan edi. Ushbu daromadning 30 foizdan ortig‘i xususiy bozorlar va texnologiyalar yo‘nalishidan kelishi kutilmoqda.

Finkning aytishicha, «BlackRock» so‘nggi 12 oy ichida xususiy bozorlar yo‘nalishidagi investitsiyalar uchun jami 68 milliard dollar jalb qilgan. Shundan 25 milliard dollari xususiy kredit bozoriga yo‘naltirilgan. Uning ta’kidlashicha, investorlar xususiy kreditni daromad olish va investitsiya portfelini turli aktivlar hisobiga diversifikatsiya qilishning tobora jozibador manbasi sifatida ko‘rmoqda.

Fink 2027-yilga yaqinlashgan sari ushbu yo‘nalishga investorlar qiziqishi yanada ortishini kutmoqda. Biroq so‘nggi paytlarda xususiy kredit sohasi investorlar e’tiboriga tushdi. Ular sun’iy intellekt rivojlanishi ayrim kompaniyalar biznesiga salbiy ta’sir ko‘rsatishi va bu kompaniyalarga berilgan kreditlarning qaytarilishiga xavf tug‘dirishidan xavotirda. Shuningdek, xususiy kreditlar va ularga bog‘liq aktivlarning haqiqiy qiymatini aniqlash qiyinligi ham savollar tug‘dirmoqda.

Bu xavotirlar so‘nggi choraklarda investorlarning o‘z mablag‘larini fondlardan qaytarib olish haqidagi so‘rovlari keskin ko‘payishiga olib keldi. Biroq hozir bu bosim pasayayotganga o‘xshaydi: xususiy kredit fondlarini boshqaruvchi ko‘plab kompaniyalar mablag‘larni qaytarib olish bo‘yicha so‘rovlar kamayib borayotganini bildirmoqda.

«BlackRock» xususiy bozorlar yo‘nalishidagi daromadini alohida e’lon qilmaydi. Biroq joriy yilning uchinchi choragida ushbu yo‘nalishga sof 15,31 milliard dollar mablag‘ kelib tushgan.

Eslatib o‘tamiz, avvalroq «BlackRock» O‘zbekiston va Qozog‘istonni yangi investitsiya yo‘nalishi sifatida ko‘rayotgani haqida yozgan edik.