O‘zbekiston 4,2 million tonna bug‘doy sotib olishi kerak — FAO
Aholining asosiy oziq-ovqat mahsulotlaridan biri bo‘lgan birinchi navli bug‘doy unining o‘rtacha narxlari o‘tgan yilgi ko‘rsatkichdan yuqori bo‘lib qolmoqda. Bunga ishlab chiqarish xarajatlarining oshgani va bug‘doy import narxlarining qimmatlagani sabab bo‘lmoqda.
© Asia-Plus2026–2027-yil mavsumida O‘zbekistonning bug‘doy importiga ehtiyoji biroz yuqori bo‘ladi va mamlakat chetdan yana 4,2 million tonna bug‘doy xarid qilishi kerak. Bu haqda BMTning Oziq-ovqat va qishloq xo‘jaligi tashkiloti (FAO) hisobotida keltirilgan.
2026-yilgi kuzgi don ekinlari, asosan bug‘doy yig‘im-terimi davom etmoqda va 2026-yil avgust oyining o‘rtalariga qadar yakunlanishi kutilmoqda. Joriy yilning mart va may oylari oralig‘ida don yetishtiriladigan asosiy hududlarda yog‘ingarchilik miqdori o‘rtacha ko‘rsatkichlarga yaqin bo‘ldi. Bu esa tuproqdagi namlik holatini yaxshilab, ekinlarning rivojlanishi uchun qulay sharoit yaratdi.
2026-yilgi bahorgi don ekinlari, asosan makkajo‘xori va sholi ekish ishlari iyun oyida yakunlandi. Ularni yig‘ib olish ishlari esa avgust oyida boshlanishi kutilmoqda. 2026-yilda umumiy don ishlab chiqarish hajmi dastlabki prognozlarga ko‘ra, o‘rtacha ko‘rsatkichdan yuqori bo‘lib, taxminan 9 million tonnani tashkil etishi kutilmoqda. Shundan 7,3 million tonnasi bug‘doy, 900 ming tonnaga yaqini makkajo‘xori hissasiga to‘g‘ri keladi.
2026–2027-yil mavsumida (2026-yilning iyulidan 2027-yilning iyunigacha) bug‘doy importiga bo‘lgan ehtiyoj, jumladan bug‘doy doni va un importi, o‘rtacha ko‘rsatkichdan biroz yuqori bo‘lishi prognoz qilinmoqda. Kutilayotgan import hajmi 4,2 million tonna atrofida bo‘ladi. Bug‘doy va un importi mamlakatning umumiy don importining 90 foizdan ortig‘ini tashkil qiladi.
2016–2017 va 2026–2027-marketing yillari oralig‘ida bug‘doy unining importi qariyb 70 foizga oshgan. Bunga asosiy sabab — ichki talabning barqaror o‘sib borayotgani. Shuningdek, yuqori sifatli bug‘doy doni importi ham so‘nggi o‘n yil ichida ko‘paygan. Ushbu bug‘doy asosan Qozog‘istondan olib kelinmoqda. Bunga O‘zbekistonda un ishlab chiqarish quvvatlariga kiritilgan doimiy investitsiyalar ham sabab bo‘lmoqda.
2026-yilda inflatsiya besh yil ichidagi eng past darajaga tushdi
O‘zbekiston Markaziy banki ma’lumotlariga ko‘ra, yillik inflatsiya darajasi 2025-yil oxiridagi 7,3 foizdan 2026-yilning may oyida 5,5 foizgacha pasaydi. Bunga qat’iy pul-kredit siyosati sabab bo‘ldi. Natijada, 2026-yilda o‘rtacha inflatsiya so‘nggi besh yil ichidagi eng past darajaga tushdi. Bu narx bosimlarining kamaygani va makroiqtisodiy barqarorlik yaxshilanganini ko‘rsatadi. Biroq Xalqaro valuta jamg‘armasi (XVJ) prognozlariga ko‘ra, O‘zbekiston iqtisodiyotining real yalpi ichki mahsulot (YAIM) o‘sish sur’ati 2025-yildagi 7,7 foizdan 2026-yilda 6,8 foizgacha sekinlashishi kutilmoqda.
Shu bilan birga, aholining asosiy oziq-ovqat mahsulotlaridan biri bo‘lgan birinchi navli bug‘doy unining o‘rtacha narxlari o‘tgan yilgi ko‘rsatkichdan yuqori bo‘lib qolmoqda. Bunga ishlab chiqarish xarajatlarining oshgani va bug‘doy import narxlarining qimmatlashgani sabab bo‘lmoqda.
Eslatib o‘tamiz, avvalroq O‘zbekistonda 2026-yil hosilidan boshlab paxta va bug‘doy yetishtiruvchilarni moliyaviy qo‘llab-quvvatlashning yangi mexanizmi joriy etilishi haqida yozgan edik.
