Ўзбекистонликлар кўпроқ товуқ ейишни бошлаган — статистика

Ўзбекистон товуқ гўшти импортини сезиларли даражада оширди. Миллий статистика қўмитаси маълумотларига кўра, 2026 йил январ–август ойларида мамлакатга 18 та давлатдан 39,8 минг тонна товуқ гўшти олиб кирилган.

Бу маҳсулотнинг умумий қиймати 47,6 млн долларни ташкил этган.

Расмий маълумотга кўра, импорт ҳажми ўтган йилнинг шу даврига нисбатан 7,9 минг тоннага ёки 24,8 фоизга кўпайган.

Товуқ гўшти қаердан келяпти?

Импортнинг асосий қисми бир нечта давлат ҳиссасига тўғри келади.

2026 йил январ–август ойларида Ўзбекистонга энг кўп товуқ гўшти етказиб берган давлатлар:

1.      Туркия — 10,2 минг тонна;

2.      Россия — 7,2 минг тонна;

3.      Хитой — 5,2 минг тонна;

4.      Беларусь — 3,5 минг тонна;

5.      АҚШ — 3,4 минг тонна.

Қолган давлатлар ҳиссасига 10,3 минг тонна тўғри келган.

Жами 39,8 минг тонна импортнинг қарийб 74,1 фоизи айнан шу бешта мамлакат ҳиссасига тўғри келади.

Бунда Туркия биринчи ўринда. Унинг улуши қарийб 25,6 фоизни ташкил этган. Россиянинг улуши 18,1 фоиз, Хитойники 13,1 фоиз, Беларусники 8,8 фоиз, АҚШники эса 8,5 фоиз атрофида.

Ўзбекистон импортга қанча пул сарфлаяпти?

39,8 минг тонна товуқ гўшти учун мамлакат 47,6 млн доллар тўлаган.

Бу икки кўрсаткичдан ҳисоблаганда, импорт қилинган маҳсулотнинг ўртача қиймати тахминан 1 килограмм учун 1,20 долларга тўғри келади.

Бу чакана нарх эмас. Яъни дўконда ёки бозорда маҳсулот айнан 1,20 доллардан сотилган, деган маънони бермайди. Бу фақат импортнинг умумий қиймати ва умумий ҳажмидан ҳисобланган ўртача кўрсаткич.

Шу сабабли импорт қилинган товуқ гўштининг Ўзбекистондаги чакана нархи, логистика, сақлаш, савдо устамалари ва бошқа харажатлар ҳақида ушбу рақамнинг ўзи асосида хулоса қилиб бўлмайди.

Энг катта етказиб берувчилар ўзгармоқда

Импорт географиясида ҳам ўзгариш бор.

2025 йил январ–августда парранда гўшти импортида Россия 13,9 минг тонна билан биринчи ўринда турган. Туркия 9,8 минг тонна, Беларус 7 минг тонна, Белгия 5,6 минг тонна ва Нидерландия 4,2 минг тонна билан кейинги ўринларни эгаллаган.

2026 йилнинг шу даврида эса расмий статистикада Туркия 10,2 минг тонна билан биринчи ўринга чиққан. Россиянинг улуши 7,2 минг тоннани, Хитойники 5,2 минг тоннани ташкил этган. Бундан ташқари, АҚШ ҳам энг йирик бешта етказиб берувчи қаторига кирган.

Бу маълумотлар Ўзбекистоннинг товуқ гўшти импорти географиясида ўзгаришлар юз бераётганини кўрсатади. Бироқ бу ўзгаришларнинг аниқ сабаблари бўйича Миллий статистика қўмитаси келтирган хабарда қўшимча изоҳ берилмаган.

Мамлакатнинг ўзида ҳам парранда кўпаймоқда

Товуқ гўшти импорти ортаётган бир пайтда, мамлакатда паррандалар сони ҳам муттасил кўпайиб бормоқда.

Миллий статистика қўмитасининг SIAT тизими маълумотларига кўра, 2024 йил бошида Ўзбекистонда паррандалар сони 103,05 миллион бошни ташкил этган бўлса, 2025 йилнинг 1 январ ҳолатига келиб бу кўрсаткич 107,24 миллион бошга етган. Демак, бир йил ичида паррандалар саноғи қарийб 4,2 миллион бошга ёки 4,1 фоизга ошган.

Ҳудудлар кесимидаги кўрсаткичлар ҳам турлича. Хусусан, 2025 йил бошида энг кўп парранда Тошкент вилоятида (18,07 миллион бош) қайд этилган. Кейинги ўринларда Самарқанд (15,26 миллион), Андижон (11 миллионга яқин) ҳамда Фарғона (9,09 миллион бош) вилоятлари бормоқда.

Ички ишлаб чиқариш қанча?

Ўзбекистонда парранда гўшти ички бозор учун ҳам катта ҳажмда ишлаб чиқарилади.

Миллий статистика қўмитаси маълумотига кўра, 2024 йилда мамлакатда барча тоифадаги хўжаликлар томонидан 310,9 минг тонна парранда гўшти ишлаб чиқарилган. Бу кўрсаткич тирик вазнда ҳисобланган.

Шу ҳажмнинг:

— 196,1 минг тоннаси қишлоқ хўжалиги фаолияти билан шуғулланувчи ташкилотларга;

— 63,9 минг тоннаси деҳқон ва томорқа хўжаликларига;

— 50,9 минг тоннаси фермер хўжаликларига тўғри келган.

Импорт ошган пайтда нархлар қандай шаклланди?

Товуқ гўшти нархи ҳам алоҳида эътиборга лойиқ.

Миллий статистика қўмитаси истеъмол нархлари статистикасида парранда гўшти бўйича нарх ўзгаришини мунтазам кузатиб боради. Масалан, 2025 йил декабрида парранда гўшти нархлари бир ойда 0,2–0,6 фоизга ошган, йиллик ўсиш эса 3,7–4,2 фоиз оралиғида бўлган.

2026 йил март ойида эса парранда гўшти нархлари ойлик ҳисобда 0,3–0,4 фоизга пасайган. Бироқ йиллик ҳисобда улар 5,9–7,1 фоиз юқори бўлган.

Апрель ойида парранда гўшти нархи яна 1,2–1,3 фоизга арзонлаган, аммо йиллик ҳисобда 4,6–5,7 фоизлик ўсиш сақланган.

Бу маълумотлар шуни кўрсатадики, парранда гўшти нархи йил давомида бир хил йўналишда ҳаракат қилмаган.

Асосий манба: Ўзбекистон Республикаси Миллий статистика қўмитаси, 16 сентябрь 2026 йил.