Ўзбекистоннинг Марказий Осиё давлатлари билан савдоси, пешлавҳалар учун 8,2 млрд сўм жарима ва олтин бозори — 6 май дайжести

Beeline, Ucell, Mobiuz ва Uztelecom: қайси алоқа оператори энг кўп солиқ тўлайди?

O‘zbektelekom 2026 йилнинг январ–март ойларида Ўзбекистондаги алоқа операторлари орасида энг кўп солиқ тўлаган компания бўлди. Солиқ қўмитаси маълумотига кўра, оператор I чоракда давлат бюджетига 353,4 млрд сўм солиқ тўлаган. Бу ўтган йилнинг шу давридаги 236,5 млрд сўмлик кўрсаткичдан анча юқори.

Иккинчи ўринни Ucell эгаллаб, 127,4 млрд сўм солиқ тўлади. Кейинги поғонадан Beeline Uzbekistan жой олди — компаниянинг солиқ тўловлари 107,5 млрд сўмни ташкил этган. Шу билан бирга, бу кўрсаткич 2025 йилнинг мос даврига нисбатан камайган.

Рўйхатни Mobiuz якунлаб берди. Оператор биринчи чоракда 83,4 млрд сўм солиқ тўлаган бўлса-да, бу ўтган йилга нисбатан икки баробарга яқин ўсишни кўрсатди. Айни пайтда компанияни хусусийлаштириш жараёнлари давом этмоқда.

Олтин бозори: 3 ой ичида қайси давлат энг кўп олтин сотиб олди?

World Gold Council маълумотига кўра, 2026 йилнинг биринчи чорагида дунё марказий банклари жами 244 тонна соф олтин харид қилди. Энг йирик харидор Poland бўлиб, мамлакат ўз захираларини 31 тоннага оширди.

Uzbekistan эса 25 тонна олтин харид қилиб, дунёда иккинчи ўринни эгаллади. Натижада мамлакатнинг умумий олтин захиралари 416 тоннага етди. Марказий банк сўнгги ойларда олтин харидини изчил давом эттираётгани ва захиралардаги олтин улуши 87 фоизгача ошгани қайд этилди.

Учинчи ўринни China эгаллаб, 7 тонна олтин сотиб олди. Шунингдек, Kazakhstan, Czech Republic ва Malaysia ҳам захираларини кўпайтирган. Энг йирик сотувчи эса Turkey бўлиб, уч ой ичида тахминан 70 тонна олтин сотган.

Бир йилда пешлавҳалар учун 8,2 млрд сўм жарима қўлланилган – Бизнес-омбудсман

Бизнес-омбудсман маълум қилишича, 2025 йил давомида Ўзбекистонда пешлавҳалар учун реклама паспорти олмаган 384 нафар тадбиркорга жами 8,2 млрд сўм жарима қўлланилган. Амалдаги тартибга кўра, бундай ҳолатлар учун юридик шахсларга БҲМнинг 50 баравари — 20,6 млн сўм миқдорида жарима белгиланган.

Сўнгги ойларда маҳаллий ҳокимликлар томонидан пешлавҳаларни демонтаж қилиш ҳолатлари кўпайиб, бу тадбиркорлар учун қўшимча харажат ва савдо тушумларининг пасайишига сабаб бўлаётгани айтилди. Шу фон астида президент Шавкат Мирзиёев иштирокидаги йиғилишда корхона номи ва фаолият турини билдирувчи пешлавҳаларни реклама сифатида баҳоламаслик ҳамда улар учун махсус паспорт талабини бекор қилиш таклифи маъқулланди.

Шунингдек, Бизнес-омбудсман Солиқ кодексига киритилмаган имтиёзлар сабаб тадбиркорлар билан низолар юзага келаётганини ҳам қайд этди. Масалан, 35 та меҳмонхонага 30,3 млрд сўмлик солиқ имтиёзлари бекор қилиниб, қўшимча солиқ ва пеня ҳисобланган. Йиғилишда ушбу имтиёзларни Солиқ кодексига киритиш ва ҳисобланган пеняларни бекор қилиш таклиф қилинди.

Ўзбекистоннинг Марказий Осиё давлатлари билан савдоси 2,1 млрд долларга етди

Ўзбекистоннинг Марказий Осиё давлатлари билан ташқи савдо айланмаси 2026 йил январь–март ойларида 2,1 млрд долларга етди. Иқтисодий тадқиқотлар ва ислоҳотлар маркази маълумотига кўра, бу ўтган йилнинг шу даврига нисбатан 38 фоизга юқори бўлиб, мамлакат умумий ташқи савдосининг 11,5 фоизини ташкил этган.

Минтақадаги асосий савдо ҳамкор Қозоғистон бўлиб қолмоқда. Икки давлат ўртасидаги савдо ҳажми 1,3 млрд долларга етган ва умумий айланманинг 63 фоизини ташкил қилган. Кейинги ўринларда Туркманистон (357,5 млн доллар), Қирғизистон (221,7 млн доллар) ҳамда Тожикистон (188,8 млн доллар) турибди.

Ҳисоботда импорт ўсиши экспортга нисбатан анча юқори экани қайд этилган. Хусусан, экспорт 19 фоизга ошиб 638,1 млн долларга етган бўлса, импорт 48,5 фоизга ўсиб 1,4 млрд доллардан ошган. Бу эса минтақада иқтисодий интеграция жараёнлари ва ўзаро савдо фаоллиги кучайиб бораётганини кўрсатмоқда.

Ўзбекистонда кўмир, нефт ва газ қазиб олиш кескин камайди

Ўзбекистонда 2026 йилнинг биринчи чорагида энергетика ресурслари қазиб олиш ҳажми сезиларли қисқарди. Миллий статистика қўмитаси маълумотига кўра, табиий газ қазиб чиқариш 9,6 млрд куб метрни ташкил этиб, ўтган йилнинг шу даврига нисбатан 15 фоизга камайган.

Шу даврда нефт қазиб олиш 157,3 минг тонна бўлиб, йиллик ҳисобда 2,2 фоизга пасайган. Газ конденсати ишлаб чиқариш ҳажми эса 18,3 фоизга қисқариб, 242,3 минг тоннага тушган. Кўмир қазиб олиш ҳам 8,3 фоизга камайиб, 1,1 млн тоннани ташкил этди.

Шу билан бирга, айрим йўналишларда ўсиш кузатилди. Автомобил бензини ишлаб чиқариш 313,2 минг тоннага, дизел ёқилғиси ишлаб чиқариш эса 280,9 минг тоннага етди. Портландцемент ишлаб чиқариш 13,9 фоизга ошиб 4,1 млн тоннани ташкил қилган бўлса, электр энергияси ишлаб чиқариш 22,93 млрд kW/hга етди.