Siyosiy mag‘lubiyat va birjadagi qulash: Maskning Texasdagi xatosi

AQSHdagi oraliq saylovlardan so‘ng Tesla va SpaceX aksiyalari qiymatining pasayishi oqibatida Ilon Maskning boyligi bir kun ichida 33 milliard dollarga kamaydi. Shunga qaramay, u dunyoning eng boy odamlari ro‘yxatida ikkinchi o‘rindagi raqobatchisidan qariyb 490 milliard dollarga oldinda bormoqda. Bu haqda Business Insider xabar bermoqda.

Bloomberg milliarderlar indeksiga ko‘ra, chorshanba kungi savdolar yopilishi holatiga Ilon Maskning boyligi 865 milliard dollarni tashkil qilgan. Uning eng yaqin ta’qibchisi, Amazon asoschisi Jeff Bezosning daromadi esa 375 milliard dollarga teng.

Raqamlar shuni ko‘rsatadiki, Mask Bezosning butun boyligiga teng miqdordagi mablag‘ni yo‘qotgan taqdirda ham, sayyoradagi eng boy odam maqomini saqlab qoladi va boshqalardan 115 milliard dollarga boyroq bo‘lib qolaveradi.

Tesla va SpaceX kompaniyalaridagi ulkan ulushlari evaziga Maskning boyligi ro‘yxatning 2, 3 va 4-o‘rinlarini egallab turgan Jeff Bezos hamda Google asoschilari Larri Peyj va Sergey Brinlarning umumiy boyligidan ham ko‘proqdir. Biroq bu ulushlarning kattaligi kompaniyalar aksiyalari tushgan paytda Maskning boyligi ham keskin tebranishiga sabab bo‘ladi. Chorshanba kuni har ikki kompaniya aksiyalari 3 foizdan ko‘proqqa tushib ketdi va ularning umumiy bozor qiymatidan qariyb 100 milliard dollar yo‘qotildi.

Saylovlardagi yo‘qotishlar va siyosiy sarf-xarajatlar

Aksiyalarning sotilishi Mask uchun qimmatga tushgan siyosiy mag‘lubiyat ortidan yuz berdi. Milliarder oraliq saylovlar oldidan Respublikachilar partiyasi nomzodlari va guruhlarini qo‘llab-quvvatlash uchun kamida 446 million dollar sarfladi. Shundan 224 million dollari Texasdagi respublikachilarni qo‘llab-quvvatlashga yo‘naltirilgan edi. Biroq Texas saylovchilari Demokratlar partiyasi vakillari Jeyms Talarikoni Senatga, Jina Inoxosani esa shtat gubernatorligiga sayladilar.

Maskning har ikki yirik kompaniyasi shtab-kvartirasi Texasda joylashgani va bu yerda katta hajmdagi ishlab chiqarish operatsiyalari olib borilishi hisobga olinsa, saylov natijalari uning biznesi uchun bir kunlik birja savdolaridan ham kattaroq oqibatlarga olib kelishi mumkin.

Biznes uchun yangi xavflar

Tesla kompaniyasining AQSHdagi asosiy ishlab chiqarish zavodi (Gigafactory) Ostin shahri yaqinida joylashgan. Shuningdek, bu yerda Maskning chip ishlab chiqaruvchi Terafab zavodini qurish rejalari ham bor. Bundan tashqari, SpaceX o‘zining Starship kemalarini shu shtatdagi Starbase bazasidan uchiradi.

Yangi saylangan gubernator Jina Inoxosa shtatda yangi ma’lumotlar markazlari (data centers) qurilishiga zudlik bilan moratoriy e’lon qilishga va’da bergan. Kongressda demokratlarning nazorati o‘rnatilishi esa texnologiya kompaniyalari ustidan nazoratning kuchayishiga olib kelishi mumkin.

Ilon Mask ushbu holatga X tarmog‘ida hazil bilan munosabat bildirib, uning «saylovlarga aralashuvchi kosmik lazerlari» muvaffaqiyatsizlikka uchraganini yozdi. U, shuningdek, Texasda demokratlarning g‘alabasidan so‘ng, SpaceX'ning orbitada ma’lumotlar markazlarini qurish rejasi «hozir juda jozibador ko‘rinmoqda» deya qo‘shimcha qildi.