Trampning Eronga munosabati neft bozoridagi narxlarga qanday ta’sir qildi?
«JPMorgan» banki hisob-kitoblariga ko‘ra, sentabr oyida jahon bozorida neft taklifi talabdan kuniga 1,1 mln barrelga oshgan. Oktyabr oyida esa bu ko‘rsatkich kuniga 1,4 mln barrelga oshdi.
© APAQSH prezidenti Donald Tramp Eronga qarshi yangi zarbalar berilishi ehtimolini past baholaganidan so‘ng, 9-noyabr kuni neft narxlari barqaror bo‘ldi. Biroq Ho‘rmuz bo‘g‘ozi yaqinida kemalarga qilingan hujumlar ta’minot bilan bog‘liq xavotirlarni saqlab qolmoqda.
«Brent» markali neft narxi bir barrel uchun 3 sentga oshib, 98,35 dollarni tashkil etdi. AQSHning «West Texas Intermediate» (WTI) markali nefti esa 0,5 foizga qimmatlab, 91,30 dollarga yetdi.
O‘tgan haftada «Brent» neftining narxi 16 foizga pasaydi. Bu COVID-19 pandemiyasi boshlanganidan buyon kuzatilgan eng keskin haftalik pasayish bo‘ldi.
«Diplomatik kelishuvga erishish ehtimoli atrofidagi so‘nggi optimistik kayfiyatga qaramay, geosiyosiy xavflar yuqoriligicha qolmoqda va harbiy keskinlikning yana kuchayishi ehtimolini istisno qilib bo‘lmaydi», — dedi Nyu-Dehlida joylashgan «SS WealthStreet» tadqiqot kompaniyasi asoschisi Sugandxa Sachdeva.
Uning so‘zlariga ko‘ra, Vashington va Tehron o‘rtasida keng qamrovli kelishuv hali amalga oshmagan bo‘lsa-da, bozor vaziyatning keskinlashuvi pasayishi bo‘yicha nisbatan optimistik ssenariyni hisobga olmoqda.
Tramp 8-noyabr kuni mojaro yakuniga yetishi bo‘yicha muzokaralar davom etayotgan taqdirda Eronga qarshi yangi hujumlar uyushtirish ehtimoli juda past ekanini aytdi. Shu bilan birga, har ikki davlat Ho‘rmuz bo‘g‘ozida yoki uning yaqinida kemalarga hujum qilinganini ma’lum qildi.
Tramp AQSH oraliq saylovlaridan keyin Eronga qarshi hujumlarni qayta boshlash ehtimoliga ishora qilgan edi. Biroq hozircha AQSH tomonidan keng ko‘lamli harbiy operatsiya boshlanishi kuzatilmadi. Eron esa bunga javoban AQSH va Isroil nishonlariga zarba berishini bildirgan.
«KCM Trade» kompaniyasining bosh tahlilchisi Tim Uoter Trampning bayonotlarini birmuncha vazmin deb baholadi. Biroq uning ta’kidlashicha, bozor hali ham oraliq saylovlar Trampning mojaroga munosabatida uzoq muddatli o‘zgarish yasaganmi yoki bu shunchaki vaqtinchalik pozitsiya o‘zgarishimi, degan savolga javob kutmoqda.
«JPMorgan» 6-noyabr kuni e’lon qilgan hisobotida neft bozorida yana ortiqcha taklif yuzaga kelishi mumkinligini bildirdi. Bunga Yaqin Sharqdan neft yetkazib berish hajmining tiklanishi, boshqa mamlakatlarda ishlab chiqarishning oshishi va talabning sustligi sabab bo‘lmoqda.
Bank hisob-kitoblariga ko‘ra, sentabr oyida jahon bozorida neft taklifi talabdan kuniga 1,1 million barrelga oshgan. Oktyabr oyida esa bu ko‘rsatkich kuniga 1,4 million barrelga oshdi.
Eslatib o‘tamiz, avvalroq Saudiya Arabistoni poytaxtiga uyushtirilgan raketa hujumidan so‘ng mamlakatning eng yirik neft kompaniyasi — «Saudi Aramco» binosiga zarar yetgandi.
Farangiz Bobojonova
