Circle Arc blockchain: USDC эмитенти квантга бардошли криптографияни жорий этмоқда
«Circle» компанияси «Arc» блокчейнини ишлаб чиқмоқда. У постквант криптографияга асосланган ҳимояни таклиф этиб, криптовалюта ҳамёнлари ва транзакцияларини келажакдаги квант таҳдидларидан ҳимоя қилишни мақсад қилади.

«Circle» компанияси ўзининг «USDC» эмитенти сифатида «Arc» номли блокчейнни ишлаб чиқаётганини маълум қилди. Ушбу блокчейн фойдаланувчиларга асосий тармоқ ишга тушган пайтданоқ квант-компютерларга қарши бардошли ҳимояга эга ҳамёнлар яратиш имконини беради. Ишлаб чиқувчилар буни мавжуд блокчейнларга нисбатан афзаллик сифатида кўрсатмоқда, чунки улар бундай ҳимояни фақат кейинги янгиланишлар орқали қўшишлари мумкин. Бу ҳақда «CoinDesk» хабар берди.
Квант таҳдиди нима?
Ҳар бир криптовалюта ҳамёни рақамли имзо билан ҳимояланган, бу эгалик ҳуқуқини тасдиқлайдиган ва транзакцияларни тасдиқлайдиган ноёб криптографик калитдир. Замонавий компютерлар бу ҳимояни бузишга қодир эмас, аммо келажакдаги квант компютерлар назарий жиҳатдан буни камида икки усул орқали амалга ошириши мумкин – «узун ҳужум» ва «қисқа ҳужум» деб аталувчи усуллар ёрдамида. Яъни, бугун ишончли деб ҳисобланган ҳимоя эртага ишончли бўлмаслиги мумкин.
Қўшимча босимга «Google» томонидан «Bitcoin» ва «Ethereum» тармоқларига квант таҳдидлари ҳақидаги ҳисобот ҳам таъсир қилди. Шу билан бирга, ишлаб чиқувчилар бу муаммога дастлабки ечимларни бир неча ойдан бери таклиф қилмоқда, «Postquant Labs» каби стартаплар эса квант ускуналар блокчейн тармоқларини аксинча янада мустаҳкамлаши мумкинлигини ўрганмоқда.
«Arc» нима режалаштирмоқда?
«Arc» асосий тармоқ (mainnet) ишга тушган пайтда постквант криптографик имзо схемасини жорий қилади. Лойиҳа жамоасига кўра, бу фойдаланувчиларга транзакцияларни имзолаш усулини мустақил танлаш имконини беради, келажакдаги квант компютерлар бу имзоларни бузолмаслиги керак. «Mainnet» ишга тушишининг аниқ муддати эълон қилинмаган.
Қисқа муддатда асосий эътибор фақат ҳамён калитларини ҳимоя қилишга эмас, балки умуман молиявий маълумотлар махфийлигига қаратилмоқда: шахсий баланслар, тўловлар ва олувчилар ҳақидаги маълумотлар – барчаси квантга бардошли криптография орқали ҳимоя қилиниши режалаштирилган.
Ўрта муддатли режа эса кенгроқ инфратузилмадаги заифликларни бартараф этишни назарда тутади: транзакцияларни тасдиқловчи валидатор серверларида, калитларни сақлаш модулларида ва тармоқ тугунлари ўртасидаги шифрланган алоқалардаги хавфсизликни кучайтириш.
Физик хавфсизликка қиёслаганда, бу фақат хона ичидаги сейфни эмас, балки бутун бинони мустаҳкамлашга ўхшайди.
Узоқ муддатда «Arc» валидаторларнинг ўз даражасидаги ҳимоясини янада кучайтиришни режалаштирмоқда.
Нега бу муҳим?
Ҳозирча квант компютерлар криптоактивлар учун амалий таҳдид ҳисобланмайди, бироқ уларнинг ривожланиш суръати блокчейн ишлаб чиқувчиларини олдиндан фикрлашга мажбур қилмоқда. «Arc» бу таҳдидларга қарши ҳимояни тизимнинг асосий архитектурасига киритишга урғу бермоқда, яъни ишга тушгандан кейин камчиликларни тузатиш эмас.
Институционал инвесторлар учун, улар фаолияти тартибга солинган ва узоқ муддатли режалаштиришни талаб қилади, бу платформа танлашда муҳим омил бўлиши мумкин. Шу билан бирга, ушбу ечимларнинг ҳақиқий қиймати улар мустақил аудитлар ва вақт синовидан қай даражада ўтишига боғлиқ бўлади, фақат роудмапдаги ваъдаларга эмас.





