Нақд олиш мумкин бўлган пенсия, таксичилик қилиш мумкин бўлмаган автомобиллар ва Қозоғистонга етиб олган Ўзбекистон — 21 январ дайжести

Онлайн кредит олишда фирибгарликка учраган шахслардан қарз ундирилмайди

Адлия вазирлиги ва Марказий банк томонидан рўйхатдан ўтказилган янги низомга кўра, фирибгарлик йўли билан фуқаролар номига расмийлаштирилган онлайн кредитлар бўйича қарздорликни ундириш тартиби тубдан ўзгарди. Эндиликда, агар фуқаро тергов ёки суд қарори билан «жабрланувчи» деб топилса, банк ёки микромолия ташкилоти ушбу кредит бўйича асосий қарз ва фоизларни ҳисоблашни ҳамда ундиришни дарҳол тўхтатади. Бу чора фуқароларни ўзлари ишлатмаган маблағлар учун молиявий жавобгарликдан ҳимоя қилишга хизмат қилади.

Янги тартибга кўра, кредит ташкилотлари етказилган моддий зарарни фирибгарликни содир этган асил айбдор шахсдан регресс тартибида ундириб олиш ҳуқуқига эга бўлади. Агар тергов жараёнида фирибгарлик ҳолати тасдиқланмаса, банк тўловларни қайта тиклаши мумкин. Ушбу тизим нафақат фуқаролар ҳуқуқларини ҳимоя қилади, балки тижорат банкларини ҳам масофавий хизматлар кўрсатишда киберхавфсизлик чораларини кучайтиришга ва шубҳали операцияларни синчиклаб текширишга ундайди.

Энди пенсияни онлайн тарзда нақд пул шаклига ўтказиш мумкин

Пенсия жамғармаси My.gov.uz порталида янги онлайн хизматни ишга туширди. Эндиликда пенсия олувчилар тўлов шаклини банк картасидан нақд пулга ўтказиш учун туман пенсия бўлимларига шахсан бориб, ариза топширишлари шарт эмас. Ушбу хизмат мутлақо бепул бўлиб, қўшимча ҳужжатлар талаб этмайди. Бу янгилик, айниқса, ҳаракатланиши чекланган кекса ёшдаги фуқаролар учун катта қулайлик яратиб, тизимдаги ортиқча ҳужжатбозликка чек қўяди.

Маълумотларга кўра, Ўзбекистондаги 4,2 миллион нафар пенсионернинг 89 фоизи (3,8 млн киши) ўз маблағларини пластик карталар орқали олади. Янги рақамли имконият фуқароларга ўз маблағларини бошқаришда эркинлик беради. Ариза юбориш учун порталда авторизациядан ўтиб, тегишли хизматни танлаш кифоя. Бу қадам мамлакат молия тизими ва ижтимоий таъминот соҳасини рақамлаштириш борасидаги изчил ислоҳотларнинг узвий давомидир.

Ишлаб чиқарилганига 15 йил бўлган автомобилларга таксичилик қилиш чекланиши мумкин

Адлия вазирлиги томонидан муҳокамага қўйилган «Транспорт тўғрисида»ги қонун лойиҳасида шаҳарларда йўналишсиз такси сифатида фойдаланиладиган автомобилларнинг эксплуатация муддатини 15 йил этиб чеклаш таклиф этилмоқда. Ушбу чеклов йўловчилар хавфсизлигини таъминлаш, техник носоз воситалардан фойдаланишни камайтириш ва хизмат кўрсатиш сифатини оширишга қаратилган. Шунингдек, таксиларда мажбурий суғурта, электрон тўлов тизимлари ва махсус мобил иловалар (таксометр) мавжуд бўлиши шарт қилиб белгиланмоқда.

Бундан ташқари, қонун лойиҳаси шаҳар йўловчи транспорти йўналишларини ташкил этишда шаффофликни оширишни кўзда тутади. Янги йўналишларни очиш ва бириктириш электрон тизим орқали, очиқ тендерлар асосида амалга оширилади. Агар ҳужжат қабул қилинса, такси бозорида эски автомобиллардан фойдаланиш босқичма-босқич тўхтатилади. Бу эса ўз навбатида транспорт паркининг янгиланишига ва шаҳар экологик ҳолатининг яхшиланишига хизмат қилиши кутилмоқда.

Ўзбекистон урбанизация даражаси бўйича Қозоғистонга етиб олди — БМТ

БМТнинг 2025 йил якунларига бағишланган ҳисоботига кўра, Ўзбекистонда шаҳарлашув жараёни жадал суръатлар билан давом этмоқда. Ҳозирда мамлакат аҳолисининг 43,8 фоизи йирик шаҳарларда яшаб, бу кўрсаткич бўйича минтақа етакчиси Қозоғистонга (45,3 фоиз) яқинлашиб қолди. Эътиборли жиҳати, Ўзбекистон Марказий Осиёда қишлоқ аҳолиси улуши энг кам бўлган давлатга айланди — ватандошларимизнинг атиги 12,8 фоизи қишлоқ жойларда истиқомат қилади (Қозоғистонда бу кўрсаткич 22,4 фоиз).

БМТ экспертларининг 2050 йилгача бўлган прогнозлари Ўзбекистон учун кескин демографик ўзгаришларни ваъда қилмоқда. Таҳлилларга кўра, 2050 йилга бориб Ўзбекистон шаҳар аҳолиси улуши 54,6 фоизга етиб, Қозоғистонни ортда қолдирган ҳолда минтақа етакчисига айланади. Қишлоқ аҳолиси улуши эса рекорд даражада пасайиб, 8,7 фоизни ташкил этиши кутилмоқда. Бу тенденция мамлакат иқтисодиёти, инфратузилмаси ва ресурсларни бошқариш тизими олдига янги стратегик вазифаларни қўяди.

Ҳафтанинг иккинчи ярмида ҳаво ҳарорати сезиларли пасаяди

22–24 январь кунлари Ўзбекистон ҳудудида об-ҳаво кескин ўзгариб, ҳарорат сезиларли даражада пасаяди. Ўзгидрометнинг хабар беришича, республиканинг аксарият ҳудудларида қор ёғиши, йўлларда яхмалак ҳосил бўлиши ва шамол тезлиги секундига 22–25 метргача кучайиши кутилмоқда. Тоғли ҳудудларда ёғингарчилик кучли бўлиши сабабли довонларда ҳаракатланиш қийинлашиши мумкин.

Ҳарорат кўрсаткичлари кечаси -3...-8 даража совуққача, шимолий ҳудудларда эса -12...-15 даражагача пасаяди. Кундуз кунлари ҳам ҳаво ҳарорати -3 даража совуқ ва +2 даража илиқ атрофида бўлиши прогноз қилинмоқда. Мутахассислар кучли шамол ва совуқ сабаб инфратузилма объектларига зарар етиши мумкинлигидан огоҳлантириб, ҳайдовчи ва пиёдаларни йўлларда ўта эҳтиёткор бўлишга чақирмоқда.