АҚШ ва Исроил Хоманаийни қандай йўқ қилди?

Эрон олий раҳбари Али Хоманаийга қарши АҚШ ва Исроилнинг зарбаси куннинг ўрталарида, кутилгани каби тун ўрталарида эмас, балки саҳар соатлари давомида амалга оширилди. Бу эса АҚШ ва Исроилга муҳим разведка маълумоти келиб тушган соатлардан фойдаланиш имконини берган. Бир неча ой давомида улар юқори мартабали эронлик шахслар йиғилишини кутишган ва маълум бўлганки, Хоманаий шанба куни Теҳроннинг марказий қисмидаги бир комплексда бўлади.

Шу пайтда бошқа юқори ҳарбий ва разведка шахсларининг ҳам бир вақтда йиғилиш манзили маълум бўлган.

Бир неча ой давомида АҚШ ва Исроил олий раҳбарнинг ҳаракатларини кузатиб келган. Уларнинг аниқ усуллари сирли сақланади, гарчи АҚШ президенти Доналд Трамп ижтимоий тармоқда буга ишора қилган.

«У бизнинг разведка ва юқори даражада мураккаб кузатув тизимларимизнинг назоратидан қочолмаган», – деб таъкидлаган у.

Бу ерда инсон манбаси орқали маълумот олинган бўлиши мумкин, аммо эҳтимол техник кузатув, яъни эронлик шахсларнинг ҳаракатини техник усуллар орқали кузатиш имкони юқори.

Ўтган июн ойидаги 12 кунлик урушда Исроил Эрон ядровий дастури билан боғлиқ олимлар ва амалдорларни нишонга олган ва телекоммуникация ҳамда мобил алоқа тизимларига кириб, шахсларнинг ҳаракатини тушуниш учун фойдалангани хабар қилинган. Бу вақтда баъзан асосий амалдорларга боғлиқ қўриқчиларнинг ҳаракатини ҳам кузатишган. Узоқ муддатда бу «ҳар қандай кундалик ҳаёт тарзи» кетма-кетлигини яратишга ёрдам беради, ҳаракатларни таҳлил қилиш ва заиф нуқталарни аниқлаш имконини беради.

Эрон олий раҳбарини душман назаридан сақлашга ҳаракат қилган, аммо кейинги ойларда бу заиф нуқталарни аниқлаб, бaртараф қила олмагани Эрон хавфсизлик ва контрразведка тизимининг жиддий нуқсонлари ёки Исроил ва АҚШнинг янги усулларини қўллаб, кузатувни такомиллаштириш қобилиятини кўрсатади.

Эронликлар кундузги ҳужум кам эҳтимолли деб ҳисоблаган бўлиши ҳам мумкин.

Вазифалар бўлишилган

Бу ҳолатда, «New York Times» хабар қилишича, разведка маълумоти МРБдан келган, аммо ҳақиқий зарбани амалга ошириш учун Исроилга топширилган.

Белгиларга қараганда, масъулият тақсимоти мавжуд бўлиб, Исроил раҳбарлик мақсадларига йўналтирилган зарбаларга эътибор қаратса, АҚШ кўпроқ ҳарбий объектларни мақсад қилган.

Маълумотнинг энг муҳим жиҳати шундаки, олий раҳбар ва бошқа амалдорларнинг ҳаракатлари ҳақида етарлича олдиндан хабар берилган, бу эса учувчи самолётлар орқали узоқ масофали ракеталар билан ҳужумни режалаштириш имконини берган.

Бундай зарба ягона «декапитация» ҳужуми эмас, балки кенгроқ кампанияни бошлаш рамзи сифатида режалаштирилган. Исроил самолётлари Теҳронга етиши учун тахминан икки соат керак бўлади, аммо улар қанча масофададан қуролларини отгани маълум эмас.

Қарор қабул қилинганда, Исроил самолётлари маҳаллий вақт билан тахминан 09:40да комплексга 30 та бомба билан зарба беришгани хабар қилинмоқда. Бунинг эҳтимолий сабаб шундаки, олий раҳбар ҳали ҳам комплекс остидаги ерости бункеридан ўзини ҳимоя қилишда фойдаланган (бироқ режимидаги энг чуқур бункерлардан эмас).

Эрон пойтахтида бошқа объектлар ҳам ҳужум қилинган, шу жумладан президент Масъуд Пезешкиённинг офисида ҳам; у кейинроқ баёнот бериб, ўзининг хавфсизлигини тасдиқлади.

Эрон томонидан учта юқори мартабали мудофаа амалдори ҳалок бўлгани тасдиқланди: Мудофаа кенгаши котиби Али Шамхани, Мудофаа вазири Азиз Носирзода ва Инқилобий Қўриқчилар қўмондони Муҳаммад Пакпур.

Самолётлар зарба берган пайтда Флоридаги Мар-а-Лаго қароргоғида Доналд Трамп ва унинг юқори лавозимли ходимлари воқеаларни кузатиш учун йиғилган эди. Олий раҳбарнинг ҳалок бўлгани ҳақида тасдиқ бир неча соатдан сўнг келган.

Эрон бу имкониятга тайёр эди, чунки нафақат Хоманаий, балки бир қатор юқори мартабали амалдорлар учун меросчилик режалари ҳам тайёрланган эди. Бу эса, ҳозирча, бу ҳалокат ушбу низонинг ривожига қандай таъсир қилиши аниқ эмаслигини кўрсатади.