Oq uy «TikTok» bilan bitimdagi vositachiligi uchun 10 mlrd dollar oladi
Bu summa yangi kompaniya qiymatining taxminan 70 foizini tashkil qiladi. Moliyaviy tahlilchilar xususiy bitimlar uchun mablag‘ talab qilishni AQSHda faktik jihatdan unikal holat deb atashmoqda.
AQSH prezidenti Donald Tramp ma’muriyati «TikTok»ning Amerika segmenti ustidan nazoratni olgan investorlar konsorsiumidan taxminan 10 milliard dollar miqdorida noyob to‘lov olishga tayyorlanmoqda. Bu summa hukumatning ilovani to‘liq taqiqdan saqlash va milliy xavfsizlik masalalarini hal qilish uchun qilgan harakatlari uchun «kompensatsiya» sifatida namoyish etiladi, ammo tarixchilar va moliyaviy tahlilchilar bunday amaliyotni AQSHda xususiy bitimlar uchun mablag‘ talab qilishning faktik yangiligi deb baholashadi. Bu haqda «The Wall Street Journal» xabar berdi.
«Asr bitimi» tafsilotlari: investorlar va muddatlar
Amerikadagi xizmatni boshqaradigan yangi strukturaga «TikTok USDS Joint Venture LLC» nomi berildi. Asosiy investorlar qatorida hozirgi ma’muriyatga sodiq kompaniyalar kirdi: bulut giganti «Oracle», xususiy investitsiya kompaniyasi «Silver Lake» va BAAning suveren fondi «MGX».
Shartnomaning asosiy shartlari:
Birinchі transh: 2026-yil yanvar oyida investorlar AQSH Moliya vazirligiga taxminan 2,5 milliard dollar o‘tkazishgan.
Jami summa: keyingi to‘lovlar «komissionlar» summasi 10 milliard dollarga yetaganiga qadar davom etadi.
«ByteDance» roli: avvalgi egalik huquqiga ega Xitoy kompaniyasi «ByteDance» aksiyalarning deyarli 20 foiz egasi bo‘lib qoladi, ammo ovoz berish huquqiga ega emas.
Donald Trampning izohlari: u avval bir necha marta bu bitimni amalga oshirishda davlat katta komissiyaga haqli ekanini bildirgan.
Shubhali baholash va «diplomatik» marja
Vitse-prezident Jeyms Devid Vens yangi amerikancha «TikTok» kompaniyasini 14 milliard dollarga baholadi. Ammo mustaqil bozor tahlilchilari bu raqamni ahamiyatsiz darajada past deb hisoblaydi. Masalan, 2025-yilda AQSHdagi «TikTok» biznesining prognoz qilingan qiymati 50 milliard dollar deb baholangan edi. Shunga ko‘ra, investorlar aktivga bozor narxidan bir necha barobar past narxda nazoratni qo‘lga kiritgan, bu esa ularning hukumatga 10 milliard dollarlik «otkat» to‘lashga tayyorligini izohlaydi.
Solishtirish uchun: shu turdagi bitimlarni qo‘llab-quvvatlash uchun investitsiya bankchilari odatda tranzaksiya summasining 1 foizdan kamini olishadi. «TikTok» bilan esa «davlat komissionlari» kompaniyaning e’lon qilingan qiymatining taxminan 70 foizini tashkil qiladi.
